नमोऽस्तु देवदेवेश नमोऽस्तु परमेश्वर। त्वामहं शरणं प्राप्तः शरणागतवत्सल
देवतांचा देव, परब्रह्म, तुला माझा नमस्कार असो. मी तुझ्या शरण आलो आहे, शरणागतांचा तू नेहमीच सांभाळ करणारा आहेस.
उद्धरस्व हृषीकेश मायां कृत्वा प्रतिष्ठसि । विश्वस्थानां प्रजानां तु विद्वांसंविश्वनायकम्
हृषीकेशा, तुझ्या मायेमुळे घेतलेल्या या रूपाने मला या संकटातून सोडव. तू या सृष्टीतील सर्व जीवांचा ज्ञानी स्वामी आहेस.
जानाम्यहं जगन्नाथं भवन्तं मधुसूदनम्। मामेव रक्ष गोविन्द विश्वरूप नमोस्तु ते
माझ्या मते तूच जगाचा स्वामी, मधुसूदन आहेस. गोविंदा, विश्वरूपा, मला वाचव. तुला माझा नमस्कार असो.
"कुञ्जल उवाच- गते बहुतिथे काले दत्तात्रेयो नृपोत्तमम्। उवाच मत्तरूपेण कुरुष्व वचनं मम
कुंजल म्हणाला — बरीच वर्षे गेल्यावर, दत्तात्रेयाने नृपश्रेष्ठाला, म्हणजे राजाला, मद्यधुंद रूप धारण करून सांगितले, 'माझे म्हणणे ऐक आणि तसेच कर.'
कपाले मे सुरां देहि पाचितं मांसभोजनम्। एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं स चायुः पृथिवीपतिः
'माझ्यासाठी कवटीत मद्य आण आणि चांगले शिजवलेले मांस जेवायला दे.' हे ऐकून, राजा आयुने तसेच केले.
उत्सुकस्तु कपालेन सुरामाहृत्य वेगवान्। पलं सुपाचितं चैव च्छित्त्वा हस्तेन सत्वरम्
तो उत्सुकतेने पटकन कवटीत मद्य घेऊन आला आणि हाताने झटपट चांगले शिजवलेले मांस कापून दिले.
नृपेन्द्रः प्रददौ चापि दत्तात्रेयाय सत्तम। अथ प्रसन्नचेताः स संजातो मुनिपुङ्गवः
राजाने ते सर्व उत्तम दत्तात्रेयाला दिले. मग तो श्रेष्ठ ऋषी मनापासून प्रसन्न झाला.
दृष्ट्वा भक्तिं प्रभावं च गुरुशुश्रूषणं परम्। समुवाच नृपेन्द्रं तमायुं प्रणतमानसम्
त्याची भक्ती, सामर्थ्य आणि गुरूची सेवा पाहून, दत्तात्रेयाने नम्र मनाने उभ्या असलेल्या त्या आयु राजाला सांगितले.
वरं वरय भद्रं ते दुर्लभं भुवि भूपते। सर्वमेव प्रदास्यामि यंयमिच्छसि साम्प्रतम्
'राजा, तुला शुभ होवो. पृथ्वीवर दुर्मिळ असलेला कोणताही वर माग. तुला हवे ते सर्व मी देईन.'
"राजोवाच- भवान्दाता वरं सत्यं कृपया मुनिसत्तम। पुत्रं देहि गुणोपेतं सर्वज्ञं गुणसंयुतम्
राजा म्हणाला — 'मुनिश्रेष्ठा, तूच खरा वर देणारा आहेस. तुझ्या कृपेने मला गुणांनी युक्त, सर्वज्ञ, आणि सद्गुणी असा पुत्र दे.'
देववीर्यं सुतेजं च अजेयं देवदानवैः। क्षत्रियै राक्षसैर्घोरैर्दानवैः किन्नरैस्तथा
'तो पुत्र दैवी तेजस्वी, प्रखर, देव-दानव, क्षत्रिय, भयंकर राक्षस, दानव आणि किन्नर यांच्यापासून अजिंक्य असावा.'
देवब्राह्मणसम्भक्तः प्रजापालो विशेषतः। यज्वा दानपतिः शूरः शरणागतवत्सलः
'तो देव आणि ब्राह्मणांचा भक्त, प्रजांचा रक्षण करणारा, यज्ञ करणारा, दानशूर, पराक्रमी आणि शरण आलेल्यांवर प्रेम करणारा असावा.'
दाता भोक्ता महात्मा च वेदशास्त्रेषु पण्डितः। धनुर्वेदेषु निपुणः शास्त्रेषु च परायणः
'तो दान करणारा, उपभोग घेणारा, महान आत्मा, वेद-शास्त्रांचा पंडित, धनुर्विद्येत निपुण आणि शास्त्रांमध्ये पारंगत असावा.'
अनाहतमतिर्धीरः संग्रामेष्वपराजितः। एवं गुणः सुरूपश्च यस्माद्वञ्शः प्रसूयते
'त्याची बुद्धी स्थिर, धीरगंभीर, युद्धात कधीही न हरणारा, असे सर्व गुण असलेला आणि देखणा, ज्याच्यापासून वंश वाढेल.'
देहि पुत्रं महाभाग ममवंशप्रधारकम्। यदि चापि वरो देयस्त्वया मे कृपया विभो
'हे महाभागा, माझा वंश चालवणारा असा पुत्र मला दे. तुझ्या कृपेने जर मला वर मिळणार असेल, तर तो दे.'
"दत्तात्रेय उवाच- एवमस्तु महाभाग तव पुत्रो भविष्यति। गृहे वंशकरः पुण्यः सर्वजीवदयाकरः
दत्तात्रेय म्हणाला — 'तसेच होईल, महाभागा. तुझ्या घरी पुण्यवान, सर्व जीवांवर दया करणारा, वंश वाढवणारा पुत्र जन्माला येईल.'
एभिर्गुणैस्तु संयुक्तो वैष्णवांशेन संयुतः । राजा च सार्वभौमश्च इन्द्रतुल्यो नरेश्वरः
या गुणांनी युक्त, विष्णूच्या अंशाने संयुक्त, तो राजा सर्वांचा अधिपती झाला, आणि माणसांत इंद्रासारखा श्रेष्ठ झाला.
एवं खलु वरं दत्वा ददौ फलमनुत्तमम्। भूपमाह महायोगी सुभार्यायै प्रदीयताम्
असा वर दिल्यावर, त्याने अप्रतिम फळ दिले; त्या महायोग्याने राजाला सांगितले, 'हे तुझे उत्तम फळ तुझ्या सुभार्येला द्यावे.'
एवमुक्त्वा विसृज्यैव तमायुं प्रणतं पुरः। आशीर्भिरभिनन्द्यैव अन्तर्द्धानमधीयत
असे म्हणून, त्याने समोर नतमस्तक असलेल्या आयुला मुक्त केले; त्याला शुभाशीर्वाद देऊन, तो योगी तिथून अदृश्य झाला.
कुंजल उवाच- गते तस्मिन्महाभागे दत्तात्रेये महामुनौ । आजगाम महाराज आयुश्च स्वपुरं प्रति
कुंजल म्हणाला— त्या महान दत्तात्रेय ऋषी निघून गेल्यावर, हे राजन्, आयु आपल्या नगरात परतला.
इंदुमत्या गृहं हृष्टः प्रविवेश श्रियान्वितम् । सर्वकामसमृद्धार्थमिंद्रस्य सदनोपमम्
तो आनंदाने, श्रीसमृद्ध, सर्व इच्छापूर्ती असलेल्या, इंद्राच्या सदनासारख्या इंदुमतीच्या घरात गेला.
राज्यं चक्रे स मेधावी यथा स्वर्गे पुरंदरः । स्वर्भानुसुतया सार्द्धमिंदुमत्या द्विजोत्तम
तो बुद्धिमान राजा, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, स्वर्भानुच्या कन्या इंदुमतीसह, आपले राज्य अगदी स्वर्गातील पुरंदरासारखे चालवीत होता.
सा च इंदुमती राज्ञी गर्भमाप फलाशनात् । दत्तात्रेयस्य वचनाद्दिव्यतेजः समन्वितम्
आणि ती राणी इंदुमती, दत्तात्रेयांच्या सांगण्यावरून फळ खाऊन, दिव्य तेज असलेल्या गर्भाला प्राप्त झाली.
इंदुमत्या महाभाग स्वप्नं दृष्टमनुत्तमम् । रात्रौ दिवान्वितं तात बहुमंगलदायकम्
हे महाभाग, इंदुमतीने रात्री दिव्यासारखा, अनेक शुभ चिन्हे देणारा अद्भुत स्वप्न पाहिला.
गृहांतरे विशंतं च पुरुषं सूर्यसन्निभम् । मुक्तामालान्वितं विप्रं श्वेतवस्त्रेणशोभितम्
तिने पाहिले, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, मुक्तामाळ घातलेला, शुभ्र वस्त्रांनी शोभणारा ब्राह्मण, घराच्या आतील भागात येतो आहे.
श्वेतपुष्पकृतामाला तस्य कंठे विराजते । सर्वाभरणशोभांगो दिव्यगंधानुलेपनः
त्याच्या गळ्यात पांढऱ्या फुलांची माळ होती; त्याचे शरीर सर्व अलंकारांनी शोभलेले होते, आणि दिव्य सुवासिक उटणे लावलेले होते.
चतुर्भुजः शंखपाणिर्गदाचक्रासिधारकः । छत्रेण ध्रियमाणेन चंद्रबिंबानुकारिणा
त्याला चार हात होते, एकात शंख, दुसऱ्यात गदा, चक्र आणि तलवार होती; चंद्राच्या आकाराचा छत्र धरलेला होता.
शोभमानो महातेजा दिव्याभरणभूषितः । हारकंकणकेयूर नूपुराभ्यां विराजितः
तो दिव्य दागिन्यांनी सजलेला, हार, कंकण, केयूर आणि नूपुरांनी शोभणारा, तेजस्वी दिसत होता.
चंद्रबिंबानुकाराभ्यां कुंडलाभ्यां विराजितः । एवंविधो महाप्राज्ञो नरः कश्चित्समागतः
त्याच्या कानात चंद्रासारख्या कुंडल्या होत्या; असा एक महान आणि बुद्धिमान पुरुष तिथे प्रकट झाला.
इंदुमतीं समाहूय स्नापिता पयसा तदा । शंखेन क्षीरपूर्णेन शशिवर्णेन भामिनी
त्याने इंदुमतीला बोलावले आणि चंद्रासारख्या पांढऱ्या दूधाने भरलेल्या शंखातून तिला आंघोळ घातली.