उवाच वाक्यं स्निग्धेव अशोकसुन्दरीं प्रति । कासि कस्यासि सुभगे तिष्ठसि त्वं तपोवने
तीने अशोकसुंदरीला प्रेमळ शब्दांत विचारले, 'तू कोण आहेस, भाग्यवती? कुणाची मुलगी आहेस, आणि या तपोवनात का उभी आहेस?'
किमर्थं क्रियते बाले कामशोषणकं तपः। तन्ममाचक्ष्व सुभगे किन्निमित्तं सुदुष्करम्
'अगं मुली, तू हे कठीण तप का करत आहेस, जे कामवासना कमी करतं? हे भाग्यवती, हे कठीण तप करण्याचं कारण काय आहे, ते मला सांग.'
तन्निशम्य शुभं वाक्यं दानवेनापि भाषितम् । मायारूपेण छन्नेन साभिलाषेण सत्वरम्
त्या दानवाने म्हणलेले शुभ शब्द ऐकून, ती मायेच्या रूपात लपलेली आणि इच्छेने भरलेली होती, तिने लगेच उत्तर दिले.
आत्मसृष्टि सुवृत्तान्तं प्रवृत्तं तु यथा पुरा । तपसः कारणं सर्वं समाचष्ट सुदुःखिता
ती खूप दुःखी होऊन, स्वतःची गोष्ट सुरुवातीपासून सांगू लागली आणि आपल्या तपाचे सर्व कारण स्पष्ट केले.
उपप्लवं तु तस्यापि दानवस्य दुरात्मनः। मायारूपं न जानाति सौहृदात्कथितं तया
पण तिने मैत्रीच्या भावनेने त्या दुष्ट दानवाचे मायिक रूप ओळखले नाही आणि मनमोकळेपणाने त्याच्याशी बोलली.
"हुण्ड उवाच- पतिव्रतासि हे देवि साधुव्रतपरायणा। साधुशीलसमाचारा साधुचारा महासती
हुंड म्हणाला: 'हे देवी, तू पतीपरायण आहेस, चांगल्या व्रताची निष्ठा ठेवणारी आहेस, तुझा स्वभाव आणि वर्तन उत्तम आहे, तू खरीच महान सती आहेस.'
अहं पतिव्रता भद्रे पतिव्रतपरायणा। तपश्चरामि सुभगे भर्तुरर्थे महासती
'हे भाग्यवती, मीही पतीपरायण आहे, पतीच्या व्रताची निष्ठा बाळगते; मी माझ्या पतीसाठी तप करते, मीही महान सती आहे.'
मम भर्ता हतस्तेन हुंडेनापि दुरात्मना। तस्य नाशाय वै घोरं तपस्यामि महत्तपः
'माझा पती त्या दुष्ट हुंडाने मारला; त्याच्या नाशासाठी मी हे कठीण आणि मोठं तप करत आहे.'
एहि मे स्वाश्रमे पुण्ये गंगातीरे वसाम्यहम्। अन्यैर्मनोहरैर्वाक्यैरुक्ता प्रत्ययकारकैः
'माझ्या पवित्र आश्रमात ये, मी गंगेच्या काठी राहते; इतर मनमोहक आणि विश्वासार्ह शब्दांनी तिला पटवले.'
हुंडेन सखिभावेन मोहिता शिवनंदिनी। समाकृष्टा सुवेगेन महामोहेन मोहिता
हुंडाने मैत्रिणीच्या रूपात शिवनंदिनीला फसवले आणि ती मोठ्या मोहाने भरकटून वेगाने त्याच्याकडे ओढली गेली.
आनीतात्मगृहं दिव्यमनौपम्यं सुशोभनम्। मेरोस्तु शिखरे पुत्र वैडूर्याख्यं पुरोत्तमम्
तिला त्याच्या स्वतःच्या घरात नेले, जे दिव्य आणि अतुलनीय सुंदर होते; मेरू पर्वताच्या शिखरावर वैडूर्य नावाच्या उत्तम नगरीत.
अस्ति सर्वगुणोपेतं कांचनाख्यं महाशिवम्। तुंगप्रासादसंबाधैः कलशैर्दंडचामरैः
तेथे सर्व गुणांनी युक्त, कांचन नावाचं अत्यंत शुभ शहर आहे, जे उंच राजवाड्यांनी, कलशांनी, दंडांनी आणि चामरांनी सजलेलं आहे.
नानवृक्षसमोपेतैर्वनैर्नीलैर्घनोपमैः। वापीकूपतडागैश्च नदीभिस्तु जलाशयैः
ते विविध झाडांनी वेढलेलं आहे, जणू काही काळ्या मेघांसारखी दाट अरण्ये आहेत, तळी, विहिरी, सरोवरे, नद्या आणि जलाशयांनी भरलेलं आहे.
शोभमानं महारत्नैः प्राकारैर्हेमसंयतैः। सर्वकामसमृद्धार्थं सम्पूर्णं दानवस्य हि
तेथे मोठ्या रत्नांनी झळाळणारे, सोन्याच्या भिंतींनी बांधलेले किल्ले आहेत; सर्व सुखसुविधांनी आणि समृद्धीने परिपूर्ण, ते खरंच त्या दानवाचं राज्य आहे.
ददृशे सा पुरं रम्यमशोकसुन्दरी तदा। कस्य देवस्य संस्थानं कथयस्व सखे मम
तेव्हा ती सुंदर अशोकसुंदरी त्या रम्य नगराकडे पाहून म्हणाली, "माझ्या सखे, हे नगर कुणत्या देवाचं आहे, सांग ना."
सोवाच दानवेन्द्रस्य दृष्टपूर्वस्य वै त्वया। तस्य स्थानं महाभागे सोऽहं दानवपुङ्गवः
त्यावर तो म्हणाला, "भाग्यवती, हे त्या दानवाधिपतीचं स्थान आहे, ज्याला तू पूर्वी पाहिलं आहेस. मीच तो श्रेष्ठ दानव आहे."
मया त्वं तु समानीता मायया वरवर्णिनि । तामाभाष्य गृहं नीता शातकौम्भं सुशोभनम्
हे सुंदर वर्णाची स्त्री, माझ्या मायेमुळे मी तुला इथे आणलं आहे. असं सांगून मी तिला सुंदर सोन्याच्या घरात नेलं.
नानावेश्मैः समाजुष्टं कैलासशिखरोपमम्। निवेश्य सुंदरीं तत्र दोलायां कामपीडितः
अनेक सुंदर महालांनी सजलेलं, कैलास शिखरासारखं ते घर होतं. तिथे त्या सुंदर स्त्रीला, इच्छेने व्याकुळ होऊन, झुल्यावर बसवलं.
पुनः स्वरूपी दैत्येन्द्रः कामबाणप्रपीडितः। करसम्पुटमाबध्य उवाच वचनं तदा
पुन्हा त्या दैत्यराजाने, प्रेमाच्या वेदनेने त्रस्त होऊन, आपलं खरं रूप धारण केलं, हात जोडून तो म्हणाला—
यं यं त्वं वाञ्छसे भद्रे तं तं दद्मि न संशयः। भज मां त्वं विशालाक्षिभजन्तं कामपीडितम्
"विशाल डोळ्यांची सुंदरी, तुला जे काही हवं असेल ते मी नक्की देईन. मी प्रेमाने व्याकुळ झालोय, मला स्वीकार."
'श्रीदेव्युवाच- नैव चालयितुं शक्तो भवान्मां दानवेश्वरः। मनसापि न वै धार्यं मम मोहं समागतम्
श्रीदेवी म्हणाली, "दानवाधिपती, तू मला हलवू शकत नाहीस; मनातही मोह मला कधीच येणार नाही."
भवादृशैर्महापापैर्देवैर्वा दानवाधमैः। दुष्प्राप्याहं न संदेहो मा वदस्व पुनः पुनः
"तुझ्यासारख्या मोठ्या पाप्यांना, देवांना किंवा नीच दानवांनाही मी मिळू शकत नाही—यात शंका नाही. पुन्हापुन्हा असं बोलू नकोस."
स्कन्दानुजा सा तपसाभियुक्ता जाज्वल्यमाना महता रुषा च। संहर्तुकामा परि दानवं तं कालस्य जिह्वेव यथा स्फुरन्ती
ती स्कंदाची लहान बहीण, मोठ्या तपामुळे तेजस्वी आणि प्रचंड रागाने पेटलेली, त्या दानवाचा नाश करायच्या इच्छेने, काळाच्या जिभेसारखी हालू लागली.
पुनरुवाच सा देवी तमेवं दानवाधमम् । उग्रं कर्म कृतं पाप चात्मनाशनहेतवे
मग देवीने त्या नीच दानवाला पुन्हा सांगितलं, "तू फार भयंकर आणि पापाचं कृत्य केलं आहेस, जे तुझ्या स्वतःच्या विनाशाला कारणीभूत ठरेल."
आत्मवञ्शस्य नाशाय स्वजनस्यास्य वै त्वया। दीप्ता स्वगृहमानीता सुशिखा कृष्णवर्त्मनः
"तुझ्या स्वतःच्या वंशाच्या आणि आप्तांच्या नाशासाठी, तू स्वतःच्या घरात काळ्या वात असलेली जळती ज्वाळ आणली आहेस."
यथाऽशुभः कूटपक्षी सर्वशोकैः समुद्गतः। गृहं तु विशते यस्य तस्य नाशं प्रयच्छति
जसं एखादा अशुभ, कपटी पक्षी सर्व दुःख घेऊन घरात येतो आणि त्या घराचा नाश करतो—
स्वजनस्य च सर्वस्य सधनस्य कुलस्य च। स द्विजो नाशमिच्छेत विशत्येव यदा गृहम्
तसंच, जेव्हा असा पक्षी घरात येतो, तेव्हा त्या घरातील द्विज आपल्या सर्व आप्त, संपत्ती आणि कुटुंबाचा नाश व्हावा असं इच्छितो.
तथा तेहं गृहं प्राप्ता तव नाशं समीहती । पुत्राणां धनधान्यस्य तव वंशस्य साम्प्रतम्
त्याचप्रमाणे, मी तुझ्या घरात आले आहे, तुझ्या मुलांचा, धनधान्याचा आणि वंशाचा नाश करण्यासाठी, आत्ताच.
जीवं कुलं धनं धान्यं पुत्रपौत्रादिकं तव। सर्वं ते नाशयित्वाहं यास्यामि च न संशयः
तुझं जीवन, कुटुंब, धन, धान्य, मुलं आणि नातवंडं—हे सर्व मी नष्ट करीन आणि मग मी निघून जाईन, यात शंका नाही.
यथा त्वयाहमानीता चरन्ती परमं तपः । पतिकामा प्रवाञ्च्छन्ती नहुषं चायुनन्दनम्
जसं तू मला, मी परम तप करत असताना, पतीच्या इच्छेने आणि आयूचा पुत्र नहुषाला फसवत, इथे आणलं—