देव्या देवेन मे दत्तःख्यातोभर्ताभविष्यति । तस्मात्सर्वगुणोपेतं पुत्रमाप्स्यामि सुन्दरम्
देवी आणि देव यांनी मला दिलेला, तोच माझा प्रसिद्ध पती होईल. म्हणून मी सर्व गुणांनी युक्त, सुंदर पुत्र प्राप्त करीन.
इन्द्रोपेन्द्र समं लोके ययातिं जनवल्लभम्। लप्स्याम्यहं रणे धीरं तस्माच्छम्भोः प्रसादतः
मी शंकरांच्या कृपेने, इंद्र आणि उपेंद्रासारखा, लोकांना प्रिय, रणधीर ययातीलाच पती म्हणून मिळवीन.
अहं पतिव्रता वीर परभार्या विशेषतः। अतस्त्वं सर्वथा हुण्ड त्यज भ्रान्तिमितोव्रज
मी पतीपरायणा आहे, वीर, दुसऱ्याच्या पत्नीला तर कधीच नाही. म्हणून, हुंडा, तू ही भ्रमाची कल्पना सोड आणि निघून जा.
प्रहस्यैव वचो ब्रूते अशोकसुन्दरीं प्रति। 'हुण्ड उवाच- नैव युक्तं त्वया प्रोक्तं देव्या देवेन चैव हि
हसत हसत त्याने अशोकसुंदरीला असे म्हटले — 'हुंडा म्हणाला — तू जे बोललीस, ते योग्य नाही, आणि देवी-देवांनी जे सांगितलं, तेही योग्य नाही.'
नहुषोनाम धर्मात्मा सोमवंशे भविष्यति। भवती वयसा श्रेष्ठा कनिष्ठो न स युज्यते
नहुष नावाचा धर्मात्मा चंद्रवंशात जन्मेल; पण तू वयाने मोठी आहेस, तो लहान आहे, म्हणून तुम्ही दोघे जुळत नाही.
कनिष्ठा स्त्री प्रशस्ता तु पुरुषो न प्रशस्यते । कदा स पुरुषो भद्रे तव भर्ता भविष्यति
लहान वयाची स्त्री चांगली मानली जाते, पण लहान वयाचा पुरुष नाही. मग, सुभगे, तो पुरुष तुझा पती कधी होणार?
तारुण्यं यौवनं चापि नाशमेवं प्रयास्यति। यौवनस्य बलेनापि रूपवत्यः सदा स्त्रियः
तरुणपण आणि यौवन नक्कीच संपून जाईल; पण यौवनाच्या बळावर सुंदर स्त्रिया नेहमीच पुरुषांना प्रिय असतात.
पुरुषाणां वल्लभत्वं प्रयान्ति वरवर्णिनि । तारुण्यं हि महामूलं युवतीनां वरानने
सुंदर वर्णाच्या स्त्री, तरुणपणामुळेच स्त्रिया पुरुषांना प्रिय होतात; कारण यौवन हेच युवतींसाठी सर्वात मोठं भांडार आहे, सुंदर मुखवाली.
तस्या धारेण भुंजंति भोगान्कामान्मनोनुगान् । कदा सोभ्येष्यते भद्रे आयोः पुत्रः शृणुष्व मे
त्या प्रवाहामुळे लोकांना मनासारखे सुख आणि इच्छा मिळतात. पण, हे भाग्यवान स्त्री, तुझा मुलगा केव्हा योग्य होईल? माझं ऐक.
यौवनं वर्ततेऽद्यैव वृथा चैव भविष्यति। गर्भत्वं च शिशुत्वं च कौमारं च निशामय
आता तरुणपण आहे, पण ते लवकरच व्यर्थ होईल. गर्भावस्था, बालपण आणि किशोरावस्था यांचाही विचार कर.
कदासौ यौवनोपेतस्तव योग्यो भविष्यति । यौवनस्य प्रभावेन पिबस्व मधुमाधवीम्
तो तरुणपणाने युक्त केव्हा तुझ्यासाठी योग्य होईल? तरुणपणाच्या सामर्थ्याने मधासारखी गोडता अनुभव.
मया सह विशालाक्षि रमस्व त्वं सुखेन वै। हुण्डस्य वचनं श्रुत्वा शिवस्य तनया पुनः
मोठ्या डोळ्यांची तू, माझ्यासोबत आनंदाने रममाण हो. हुंडाच्या बोलणं ऐकून, शंकराच्या कन्येने पुन्हा—
उवाच दानवेन्द्रं तं साध्वसेन समन्विता। अष्टाविञ्शतिके प्राप्ते द्वापराख्ये युगे तदा
—ती भीतीने भरलेली त्या दानवराजाला म्हणाली, 'अठ्ठाविसाव्या द्वापर युगात—'
शेषावतारो धर्मात्मा वसुदेवसुतो बलः। रेवतस्य सुतां दिव्यां भार्यां स च करिष्यति
—'शेषाचा अवतार, धर्मात्मा वसुदेवाचा पुत्र बल, रेवताचा दिव्य कन्या पत्नी म्हणून स्वीकारेल.'
सापि जाता महाभाग कृताख्ये हि युगोत्तमे । युगत्रयप्रमाणेन सा हि ज्येष्ठा बलादपि
तीसुद्धा फार भाग्यवान, कृतयुगात जन्मली होती. तीन युगांच्या मोजणीने ती बलापेक्षाही मोठी आहे.
बलस्य सा प्रिया जाता रेवती प्राणसम्मिता। भविष्यद्वापरे प्राप्त इह सा तु भविष्यति
बलासाठी प्रिय आणि प्राणासमान रेवती त्याची प्रियतमा झाली. भविष्यातील द्वापर युगात ती इथे येईल.
मायावती पुरा जाता गन्धर्वतनया वरा । अपहृत्य नियम्यैव शम्बरो दानवोत्तमः
मायावती, उत्तम गांधर्वकन्या, पूर्वी जन्मली होती. शंबर नावाच्या श्रेष्ठ दानवाने तिला पळवून नेलं आणि बांधून ठेवलं.
तस्या भर्ता समाख्यातो माधवस्य सुतो बली। प्रद्युम्नो नाम वीरेशो यादवेश्वरनन्दनः
तिचा पती म्हणून माधवाचा बलवान पुत्र, प्रद्युम्न नावाचा, वीरांचा स्वामी आणि यादवांचा आनंद, ओळखला जातो.
तस्मिन्युगे भविष्येत भाव्यं दृष्टं पुरातनैः। व्यासादिभिर्महाभागैर्ज्ञानवद्भिर्महात्मभिः
त्या युगात, हे सर्व घडेल असं प्राचीन ऋषींनी—व्यास आणि इतर महान, ज्ञानी, पुण्यवानांनी—दिसलं आहे.
एवं हि दृश्यते दैत्य वाक्यं देव्या तदोदितम्। मां प्रति हि जगद्धात्र्या पुत्र्या हिमवतस्तदा
असं, हे दैत्य, त्या वेळी देवीने जी वाणी सांगितली, ती हिमालयाच्या कन्येने—जगाची जननी—माझ्यासाठी सांगितली होती.
त्वं तु लोभेन कामेन लुब्धो वदसि दुष्कृतम् । किल्बिषेण समाजुष्टं वेदशास्त्रविवर्जितम्
पण तू मात्र लोभ आणि वासनेने भरून, पापयुक्त आणि वेदशास्त्रापासून दूर जाऊन वाईट बोलतोस.
यद्यस्यदिष्टमेवास्ति शुभं वाप्यशुभं दृढम् । पूर्वकर्मानुसारेण तत्तस्य परिजायते
काही गोष्ट पक्की ठरली असेल, शुभ असो वा अशुभ, ती नेहमी पूर्वीच्या कर्मानुसारच घडते.
देवानां ब्राह्मणानां च वदने यत्सुभाषितम्। निःसरेद्यदि सत्यं तदन्यथा नैव जायते
देव आणि ब्राह्मणांच्या तोंडून जे चांगलं बोललं जातं, ते खरं असेल तर घडतं; अन्यथा ते कधीच घडत नाही.
मद्भाग्यादेवमाज्ञातं नहुषस्यापि तस्य च। समायोगं विचार्यैवं देव्या प्रोक्तं शिवेन च
माझ्या भाग्याने हे मला कळलं—नहुषालाही आणि त्यालाही. त्यांच्या एकत्र येण्याचा विचार करून देवी आणि शंकर यांनी असं सांगितलं.
एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ त्यज भ्रान्तिं मनःस्थिताम्। नैव शक्तो भवान्दैत्य मे मनश्चालितुं ध्रुवम्
हे जाणून मन शांत कर, मनातली भ्रम सोडून दे. हे दैत्य, माझं मन हलवायला तू कधीच समर्थ नाहीस.
पतिव्रता दृढा चित्ते स को मे चालितुं क्षमः। महाशापेन धक्ष्यामि इतो गच्छ महासुर
मी मनाने पतीपरायण आहे—माझं मन कोण हलवू शकतं? मोठ्या शापाने मी तुला जाळीन; इथून निघून जा, महाशूर.
एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं हुण्डो वै दानवो बली । मनसा चिन्तयामास कथं भार्या भवेदियम्
ती बलाढ्य दानव हुंड याने ती शब्द ऐकून मनात विचार केला, 'ही स्त्री माझी पत्नी कशी होईल?'
विचिन्त्य हुण्डो मायावी अन्तर्धानं समागतः । ततो निष्क्रम्य वेगेन तस्मात्स्थानाद्विहाय ताम्। अन्यस्मिन्दिवसे प्राप्ते मायां कृत्वा तमोमयीम्
असा विचार करून मायावी हुंड अचानक अदृश्य झाला; मग त्या ठिकाणाहून वेगाने निघून गेला आणि दुसऱ्या दिवशी आला तेव्हा त्याने काळोखाची माया केली.
दिव्यं मायामयं रूपं कृत्वा नार्यास्तु दानवः । मायया कन्यका रूपो बभूव मम नन्दन
त्या दानवाने अद्भुत मायिक रूप घेतले आणि स्वतःला स्त्रीच्या रूपात दाखवले; मायेमुळे तो सुंदर कन्या झाला, हे प्रिय.
सा कन्यापि वरारोहा मायारूपागमत्ततः। हास्यलीला समायुक्ता यत्रास्ते भवनन्दिनी
ती कन्या, जी मायेने निर्माण झाली होती आणि सुंदर होती, मग हास्य आणि खेळ करत ज्या ठिकाणी भवनंदिनी राहत होती, तिथे गेली.