दैत्यानामप्यहं श्रेष्ठो मत्समो नास्ति राक्षसः । देवेषु मर्त्यलोकेषु तपसा यशसा कुले
दैत्यांमध्ये मीच श्रेष्ठ आहे; माझ्यासारखा राक्षस नाहीच. देवांमध्ये, माणसांच्या जगात, तपाने, कीर्तीने किंवा कुळाने कोणीही माझ्याशी बरोबरी करू शकत नाही.
अन्येषु नागलोकेषु धनभोगैर्वरानने । दर्शनात्ते विशालाक्षि हतः कन्दर्पमार्गणैः
इतर लोकांमध्ये, नागांच्या जगात, संपत्ती आणि सुखभोगांत, सुंदर डोळ्यांनो, तुझ्या केवळ दर्शनानेच मला मदनाच्या बाणांनी घायाळ केलं आहे.
शरणं ते ह्यहं प्राप्तः प्रसादसुमुखी भव । भव स्ववल्लभा भार्या मम प्राणसमा प्रिया
मी तुझ्या शरण आलो आहे; कृपावान आणि हसतमुख हो. तू स्वतःची प्रिय, माझी पत्नी आणि माझ्या प्राणांइतकी प्रिय हो.
अशोकसुन्दर्युवाच- श्रूयतामभिधास्यामि सर्वसंबंधकारणम्। भवितव्या सुजातस्य लोके स्त्री पुरुषस्य हि
अशोकसुंदरी म्हणाली — ऐक, मी आपल्या नात्याचं संपूर्ण कारण सांगते. या जगात, स्त्रीला चांगल्या कुळात जन्मलेल्या पुरुषासाठीच नियती असते.
भवितव्यस्तथा भर्ता स्त्रिया यः सदृशो गुणैः । संसारे लोकमार्गोयं शृणु हुण्ड यथाविधि
तसंच, स्त्रीसाठी गुणांनी योग्य असा पतीच असावा, हेही ठरलेलं आहे. हा जगाचा मार्ग आहे, हुंडा, नीट ऐक.
अस्त्येव कारणं चात्र यथा तेन भवाम्यहम् । सुभार्या दैत्यराजेन्द्र शृणुष्व यतमानसः
यासाठी एक कारण आहे, ज्यामुळे मी चांगली पत्नी होईल, दैत्यराजा. तू मन लावून ऐक.
वृक्षराजादहं जाता यदा काले महामते । शम्भोर्भावं सुसङ्गृह्य पार्वत्या कल्पिता ह्यहम्
मी झाडांच्या राजापासून योग्य वेळी जन्मले, शंभूंचं स्वरूप पूर्णपणे मिळवून, पार्वतीने मला कल्पिलं.
देवस्यानुमते देव्या सृष्टो भर्ता ममैव हि । सोमवंशे महाप्राज्ञः स धर्मात्मा भविष्यति
देवी आणि देव यांच्या संमतीनेच माझा पती निर्माण होईल; तो चंद्रवंशात जन्मलेला, मोठा ज्ञानी आणि धर्मात्मा असेल.
जिष्णुर्जिष्णुसमो वीर्ये तेजसा पावकोपमः। सर्वज्ञः सत्यसन्धश्च त्यागे वैश्रवणोपमः
तो नेहमी जिंकणारा, पराक्रमात विजयानुसार, तेजात अग्नीसारखा, सर्वज्ञ, सत्यवचन आणि दानात कुबेरासारखा असेल.
यज्वा दानपतिः सोपि रूपेण मन्मथोपमः । नहुषोनाम धर्मात्मा गुणशील महानिधिः
तो यज्ञ करणारा, दानशूर आणि रूपाने मदनासारखा असेल. त्याचं नाव नहुष, धर्मात्मा, गुणशील आणि सद्गुणांचा खजिना असेल.
देव्या देवेन मे दत्तःख्यातोभर्ताभविष्यति । तस्मात्सर्वगुणोपेतं पुत्रमाप्स्यामि सुन्दरम्
देवी आणि देव यांनी मला दिलेला, तोच माझा प्रसिद्ध पती होईल. म्हणून मी सर्व गुणांनी युक्त, सुंदर पुत्र प्राप्त करीन.
इन्द्रोपेन्द्र समं लोके ययातिं जनवल्लभम्। लप्स्याम्यहं रणे धीरं तस्माच्छम्भोः प्रसादतः
मी शंकरांच्या कृपेने, इंद्र आणि उपेंद्रासारखा, लोकांना प्रिय, रणधीर ययातीलाच पती म्हणून मिळवीन.
अहं पतिव्रता वीर परभार्या विशेषतः। अतस्त्वं सर्वथा हुण्ड त्यज भ्रान्तिमितोव्रज
मी पतीपरायणा आहे, वीर, दुसऱ्याच्या पत्नीला तर कधीच नाही. म्हणून, हुंडा, तू ही भ्रमाची कल्पना सोड आणि निघून जा.
प्रहस्यैव वचो ब्रूते अशोकसुन्दरीं प्रति। 'हुण्ड उवाच- नैव युक्तं त्वया प्रोक्तं देव्या देवेन चैव हि
हसत हसत त्याने अशोकसुंदरीला असे म्हटले — 'हुंडा म्हणाला — तू जे बोललीस, ते योग्य नाही, आणि देवी-देवांनी जे सांगितलं, तेही योग्य नाही.'
नहुषोनाम धर्मात्मा सोमवंशे भविष्यति। भवती वयसा श्रेष्ठा कनिष्ठो न स युज्यते
नहुष नावाचा धर्मात्मा चंद्रवंशात जन्मेल; पण तू वयाने मोठी आहेस, तो लहान आहे, म्हणून तुम्ही दोघे जुळत नाही.
कनिष्ठा स्त्री प्रशस्ता तु पुरुषो न प्रशस्यते । कदा स पुरुषो भद्रे तव भर्ता भविष्यति
लहान वयाची स्त्री चांगली मानली जाते, पण लहान वयाचा पुरुष नाही. मग, सुभगे, तो पुरुष तुझा पती कधी होणार?
तारुण्यं यौवनं चापि नाशमेवं प्रयास्यति। यौवनस्य बलेनापि रूपवत्यः सदा स्त्रियः
तरुणपण आणि यौवन नक्कीच संपून जाईल; पण यौवनाच्या बळावर सुंदर स्त्रिया नेहमीच पुरुषांना प्रिय असतात.
पुरुषाणां वल्लभत्वं प्रयान्ति वरवर्णिनि । तारुण्यं हि महामूलं युवतीनां वरानने
सुंदर वर्णाच्या स्त्री, तरुणपणामुळेच स्त्रिया पुरुषांना प्रिय होतात; कारण यौवन हेच युवतींसाठी सर्वात मोठं भांडार आहे, सुंदर मुखवाली.
तस्या धारेण भुंजंति भोगान्कामान्मनोनुगान् । कदा सोभ्येष्यते भद्रे आयोः पुत्रः शृणुष्व मे
त्या प्रवाहामुळे लोकांना मनासारखे सुख आणि इच्छा मिळतात. पण, हे भाग्यवान स्त्री, तुझा मुलगा केव्हा योग्य होईल? माझं ऐक.
यौवनं वर्ततेऽद्यैव वृथा चैव भविष्यति। गर्भत्वं च शिशुत्वं च कौमारं च निशामय
आता तरुणपण आहे, पण ते लवकरच व्यर्थ होईल. गर्भावस्था, बालपण आणि किशोरावस्था यांचाही विचार कर.
कदासौ यौवनोपेतस्तव योग्यो भविष्यति । यौवनस्य प्रभावेन पिबस्व मधुमाधवीम्
तो तरुणपणाने युक्त केव्हा तुझ्यासाठी योग्य होईल? तरुणपणाच्या सामर्थ्याने मधासारखी गोडता अनुभव.
मया सह विशालाक्षि रमस्व त्वं सुखेन वै। हुण्डस्य वचनं श्रुत्वा शिवस्य तनया पुनः
मोठ्या डोळ्यांची तू, माझ्यासोबत आनंदाने रममाण हो. हुंडाच्या बोलणं ऐकून, शंकराच्या कन्येने पुन्हा—
उवाच दानवेन्द्रं तं साध्वसेन समन्विता। अष्टाविञ्शतिके प्राप्ते द्वापराख्ये युगे तदा
—ती भीतीने भरलेली त्या दानवराजाला म्हणाली, 'अठ्ठाविसाव्या द्वापर युगात—'
शेषावतारो धर्मात्मा वसुदेवसुतो बलः। रेवतस्य सुतां दिव्यां भार्यां स च करिष्यति
—'शेषाचा अवतार, धर्मात्मा वसुदेवाचा पुत्र बल, रेवताचा दिव्य कन्या पत्नी म्हणून स्वीकारेल.'
सापि जाता महाभाग कृताख्ये हि युगोत्तमे । युगत्रयप्रमाणेन सा हि ज्येष्ठा बलादपि
तीसुद्धा फार भाग्यवान, कृतयुगात जन्मली होती. तीन युगांच्या मोजणीने ती बलापेक्षाही मोठी आहे.
बलस्य सा प्रिया जाता रेवती प्राणसम्मिता। भविष्यद्वापरे प्राप्त इह सा तु भविष्यति
बलासाठी प्रिय आणि प्राणासमान रेवती त्याची प्रियतमा झाली. भविष्यातील द्वापर युगात ती इथे येईल.
मायावती पुरा जाता गन्धर्वतनया वरा । अपहृत्य नियम्यैव शम्बरो दानवोत्तमः
मायावती, उत्तम गांधर्वकन्या, पूर्वी जन्मली होती. शंबर नावाच्या श्रेष्ठ दानवाने तिला पळवून नेलं आणि बांधून ठेवलं.
तस्या भर्ता समाख्यातो माधवस्य सुतो बली। प्रद्युम्नो नाम वीरेशो यादवेश्वरनन्दनः
तिचा पती म्हणून माधवाचा बलवान पुत्र, प्रद्युम्न नावाचा, वीरांचा स्वामी आणि यादवांचा आनंद, ओळखला जातो.
तस्मिन्युगे भविष्येत भाव्यं दृष्टं पुरातनैः। व्यासादिभिर्महाभागैर्ज्ञानवद्भिर्महात्मभिः
त्या युगात, हे सर्व घडेल असं प्राचीन ऋषींनी—व्यास आणि इतर महान, ज्ञानी, पुण्यवानांनी—दिसलं आहे.
एवं हि दृश्यते दैत्य वाक्यं देव्या तदोदितम्। मां प्रति हि जगद्धात्र्या पुत्र्या हिमवतस्तदा
असं, हे दैत्य, त्या वेळी देवीने जी वाणी सांगितली, ती हिमालयाच्या कन्येने—जगाची जननी—माझ्यासाठी सांगितली होती.