नानावृक्षोपयुक्तानि हरितानि शुभानि च । किन्नराणां गणैर्युक्तश्चाप्सरोभिः समाकुलः
ती बनं अनेक प्रकारच्या झाडांनी, हिरव्या आणि शुभ्र पानांनी भरलेली आहेत, आणि तिथे किन्नरांच्या समूहांसह अप्सरा देखील वावरतात.
गंधर्वचारणैः सिद्धैर्देववृंदैः सुशोभितः । दिव्यवृक्षवनोपेतो दिव्यभावैः समाकुलः
त्या ठिकाणी गंधर्व, चारण, सिद्ध आणि देवांचे समूह वावरतात; दिव्य वृक्षांच्या बनांनी आणि दिव्य भावनांनी ते भरलेलं आहे.
दिव्यगंधैः सुशोभाढ्यैर्नानारत्नसमन्वितः । शिलाभिः स्फटिकस्यापि शुक्लाभिस्तु सुशोभनः
तो प्रदेश दिव्य सुगंधांनी, सुंदरतेने, विविध रत्नांनी समृद्ध आहे, आणि स्फटिकासारख्या शुभ्र दगडांनी झळाळतो.
सूर्यतेजोमयो राजंस्तेजोभिस्तु समाकुलः । चंदनैश्चारुगंधैश्च बकुलैर्नीलपुष्पकैः
राजा, तो पर्वत सूर्याच्या तेजाने उजळलेला आहे, तेजाने भरलेला आहे, आणि चंदन, सुगंधी फुलं, बकुळ, निळ्या फुलांनी सजलेला आहे.
नानापुष्पमयैर्वृक्षैः सर्वत्र समलंकृतः । पक्षिणां सुनिनादैश्च दिव्यानां मधुरायते
सर्वत्र रंगीबेरंगी फुलांनी बहरलेल्या झाडांनी तो प्रदेश सुशोभित झाला आहे, आणि दिव्य पक्ष्यांच्या मधुर आवाजांनी तो अजूनही गोड वाटतो.
षट्पदानां निनादैश्च वृक्षौघैर्मधुरायते । रुतैश्च कोकिलानां तु शोभते स वनो गिरिः
मधमाशांच्या गुंजनाने आणि झाडांच्या गर्दीने तो परिसर आनंदी झाला आहे, आणि कोकिळांच्या गाण्यांनी तो डोंगरमय जंगल शोभून दिसतो.
गणकोटिसमाकीर्णं तत्रास्ति शिवमंदिरम् । अंशुभिर्धवलं पुण्यं पुण्यराशिशिलोच्चयम्
तेथे असंख्य लोकांनी वेढलेले, तेजस्वी शुभ्र किरणांनी उजळलेले, पुण्याने भरलेले आणि पुण्यशिखरांनी अलंकृत असे शंकराचे मंदिर आहे.
सिंहैश्च गर्जमानैश्च सैरिभैः कुंजरैस्ततः । दिग्गजानां सुघोषैश्च शब्दितं च समंततः
सिंहांच्या गर्जना, हत्तींच्या डंकार, रानडुकरांच्या किंचाळ्या आणि दिशांच्या रक्षक हत्तींच्या मोठ्या आवाजांनी तो परिसर सर्वत्र निनादित झाला आहे.
नानामृगैः समाकीर्णं शाखामृगगणाकुलम् । मयूरकेकाघोषैश्च गुहासु च विनादितम्
तो प्रदेश विविध प्राण्यांनी, माकडांच्या टोळ्यांनी भरलेला आहे, आणि गुहांमध्ये मोरांच्या मोठ्या केकारवांनी प्रतिध्वनी उमटते.
कंदरैर्लेपनैः कूटैः सानुभिश्च विराजितम् । नानाप्रस्रवणोपेतमोषधीभिर्विराजितम्
दऱ्या, उतार, टोकं आणि कड्यांनी तो डोंगर शोभतो, आणि विविध झरे व औषधी वनस्पतींनी तो अजूनही सुंदर दिसतो.
दिव्यं दिव्यगुणं पुण्यं पुण्यधाम समाकुलम् । सेवितं पुण्यलोकैश्च पुण्यराशिं महागिरिम्
तो महान पर्वत दिव्य, गुणी आणि पुण्यवान गुणांनी भरलेला आहे, पुण्यात्म्यांनी वावरलेला आणि पुण्याचा खजिना आहे.
पुलिंदभिल्लकोलैश्च सेवितं पर्वतोत्तमम् । विकटैः शिखरैः कोटैरद्रिराजः प्रकाशते
पुलिंद, भील आणि कोळ या लोकांनी तो श्रेष्ठ पर्वत वंदिला आहे, आणि त्याच्या कठीण शिखरांनी व कड्यांनी पर्वतराज उजळून निघतो.
अन्यैर्नानाविधैः पुण्यैः कौतुकैर्मंगलैः शुभैः । गंगोदकप्रवाहैश्च महाशब्दं प्रसुस्रुवे
इतर अनेक शुभ, अद्भुत आणि मंगल वस्तूंनी, तसेच गंगेच्या पाण्याच्या प्रचंड प्रवाहांनी, तो परिसर मोठ्या आवाजाने गाजतो.
शंकरस्य गृहं तत्र कैलासं गतवानहम् । तत्राश्चर्यं मया दृष्टं यन्न दृष्टं कदा श्रुतम्
तेथे मी शंकराचे निवासस्थान असलेल्या कैलासावर पोहोचलो; तिथे मी एक अद्भुत गोष्ट पाहिली, जी मी कधीच पाहिली किंवा ऐकली नव्हती.
श्रूयतामभिधास्यामि तात सर्वं मयोदितम् । शिखराद्गिरिराजस्य मेरोः पुण्यान्महोदयात्
हे तात, ऐक, मी मेरू पर्वताच्या पुण्य आणि तेजस्वी शिखरावरून जे काही पाहिले ते सर्व तुला सांगतो.
हिमक्षीरसुवर्णस्तु प्रवाहः पतते भुवि । गंगायाश्च महाभाग रंहसा घोषभूषितः
हिम, दूध आणि सोन्याचा प्रवाह पृथ्वीवर पडतो, आणि गंगेचा प्रचंड, मोठ्या आवाजाने गाजणारा प्रवाह वेगाने वाहतो.
कैलासस्य शिरः प्राप्य तत्र विस्तरतां गतः । दशयोजनमानेन तत्र गंगा ह्रदो महान्
कैलासाच्या शिखरावर पोहोचून, तेथे तो विस्तारतो; तिथे गंगेचे दहा योजन रुंदीचे मोठे सरोवर आहे.
महातोयेन पुण्येन विमलेन विराजते । सर्वतोभद्रतां प्राप्तो महाहंसैः प्रशोभते
ते सरोवर निर्मळ, पुण्यवान पाण्याने झळकत आहे, सर्व बाजूंनी शुभ आहे, आणि मोठ्या हंसांनी ते अधिकच सुंदर दिसते.
सामोच्चारेण पुण्येन दिव्येन मधुरेण च । हंसास्तत्र प्रकूजंति सरस्तेन विराजते
तेथे हंस दिव्य, मधुर आणि पुण्य स्वरात गातात, आणि त्यांच्या आवाजाने ते सरोवर अधिकच शोभून दिसते.
तस्य तीरे शिलायां वै हिमकन्या महामते । आसीना मुक्तकेशांता रूपद्रविणशालिनी
त्या सरोवराच्या काठी, एका शिळेवर, हिमालयकन्या मोकळ्या केसांनी, सौंदर्य आणि संपत्तीने युक्त अशी बसली होती.
दिव्यरूपसुसंपन्ना सगुणा दिव्यलक्षणा । दिव्यालंकारभूषा च तस्यास्तीरे विराजते
ती दिव्य रूप, सद्गुण आणि दिव्य लक्षणांनी युक्त होती, दिव्य अलंकारांनी सजलेली, आणि त्या काठी ती उजळून दिसत होती.
न जाने गिरिराजस्य तनया वा महोदधेः । नो वास्ति ब्रह्मणः पत्नी सा वा स्वाहा भविष्यति
ती पर्वतराजाची कन्या आहे का, की महासागराची, की ब्रह्मदेवाची पत्नी आहे, की तीच स्वाहा आहे, हे मला ठाऊक नाही.
इंद्राणी वा महाभागा रोहिणी वा भविष्यति । ईदृशी रूपसंपत्तिर्युवतीनां न दृश्यते
ती युवती इंद्राणी असो वा, रोहिणी असो वा, अशा सौंदर्य आणि रूपाची छटा दुसऱ्या कुठल्याही तरुण स्त्रीमध्ये दिसत नाही.
अन्यासां च सुदिव्यानां नारीणां तात सर्वथा । यादृशं रूपसंभावं गुणशीलं प्रदृश्यते
इतर दिव्य स्त्रियांमध्येही, बाळा, ज्या प्रकारचं रूप, गुण आणि स्वभाव दिसतो, तो खरोखरच अद्वितीय आहे.
अप्सरसां कदा नास्ति तादृशं रूपलक्षणम् । यादृशं तु मया दृष्टं तदंगं विश्वमोहनम्
अप्सरांमध्येही कधीच असं रूप किंवा सौंदर्याचं लक्षण नसतं, जसं मी पाहिलं — तिचं रूप तर साऱ्या जगाला मोहून टाकणारं आहे.
शिलापदे समासीना दुःखेनापि समाकुला । रुदते सुस्वरैर्बाला अनेकैः स्वजनैर्विना
ती मुलगी दगडाच्या पाटीवर बसलेली, दुःखाने व्याकुळ झालेली, गोड स्वरात रडत होती, अनेक आप्तजनांशिवाय एकटीच.
अश्रूणि मुंचमाना सा मुक्ताभानि बहूनि च । निर्मलानि सरस्यत्र पतंत्येव महामते
ती अनेक अश्रू ढाळत होती, जे मोत्यांसारखे शुभ्र आणि स्वच्छ होते, आणि ते या सरोवरात पडत होते, हे महाज्ञानी.
बिंदवो मौक्तिकाभास्ते निपतंति महोदके । तेभ्यो भवंति पद्मानि हृद्यानि सुरभीणि तु
ते मोत्यांसारखे चमकणारे अश्रू मोठ्या पाण्यात पडतात; त्यातूनच सुंदर आणि सुगंधी कमळे उमलतात.
पद्मानि जज्ञिरे तेभ्यो नेत्राश्रुभ्यो महामते । गंगांभसि तरंत्येव असंख्यातानि तानि तु
हे महाज्ञानी, तिच्या डोळ्यांतून पडलेल्या अश्रूंमधून कमळे निर्माण झाली; ती अनगिनत कमळे गंगाजलावर तरंगत आहेत.
पतितानि सुहृद्यानि रंहसा यानि तानि तु । गंगाप्रवाहमध्ये तु हंसवृंदैः सुसेविते
ती गोड आणि मनोहारी कमळे गंगेच्या प्रवाहात वेगाने वाहत जातात, आणि त्या प्रवाहात राजहंसांच्या थव्यांनी वेढलेली असतात.