एवं पुण्यं समाकीर्णं ब्रह्मलक्ष्मसमायुतम् । स सुबाहुस्ततो राजा तया सुप्रियया सह
असा तो पुण्यवान, ब्रह्माच्या तेजाने युक्त असा आश्रम, राजा सुबाहू आपल्या प्रिय पत्नीबरोबर तिथे गेला.
प्रविवेश महापुण्यं तद्वनं सर्वकामदम् । भासमानो दिशः सर्वा यत्रास्ते सूर्यसंनिभः
तो राजा त्या सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या, सर्व दिशांना प्रकाशमान करणाऱ्या, जिथे सूर्यासारखा तेजस्वी एकजण होता, त्या पवित्र वनात गेला.
राजमानो महादीप्त्या परया सूर्यसंनिभः । योगासनसमारूढो योगपट्टेन संवृतः
तो पुरुष मोठ्या तेजाने उजळून निघाला होता, सूर्यासारखा, योगासनावर बसलेला आणि योगपट्ट्याने वेढलेला होता.
वामदेवऋषिश्रेष्ठो वैष्णवानां वरस्तथा । ध्यायमानो हृषीकेशं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्
तो वामदेव ऋषी, वैष्णवांमध्ये श्रेष्ठ, हृषीकेशाचे ध्यान करत होता, जो भोग आणि मुक्ती देणारा आहे.
वामदेवं महात्मानं तं दृष्ट्वा मुनिसत्तमम् । त्वरं गत्वा प्रणम्यैव स राजा प्रियया सह
तो महान आत्मा वामदेव, ऋषीमध्ये श्रेष्ठ, त्याला पाहून राजा आणि त्याची प्रिय पत्नी दोघेही पटकन गेले आणि नमस्कार केला.
वामदेवस्ततो दृष्ट्वा प्रणतं राजसत्तमम् । आशीर्भिरभिनंद्यैव राजानं प्रिययान्वितम्
मग वामदेवाने, तो राजा आणि त्याची प्रिय पत्नी नम्रपणे वाकलेले पाहून, त्यांना आशीर्वाद देऊन स्वागत केले.
उपवेश्यासने पुण्ये सुबाहुं राजसत्तमम् । आसनादि ततः पाद्यैरर्घपूजादिभिस्तथा
त्याने सुबाहू या श्रेष्ठ राजाला पुण्यासनावर बसवले आणि मग पाय धुण्याचे पाणी, अर्घ्य आणि इतर पूजासामग्रीने त्याचे स्वागत केले.
मुनिना पूजितो भूपः प्रियया सह चागतः । अथ पप्रच्छ राजानं महाभागवतोत्तमम्
मुनिने त्या आलेल्या राजाचे व त्याच्या पत्नीचे आदराने स्वागत केले; नंतर राजाने त्या महान भक्ताला विचारले.
वामदेव उवाच- त्वामहं विष्णुधर्मज्ञं विष्णुभक्तं नरोत्तमम् । जाने ज्ञानेन राजेंद्र दिव्येन चोलभूमिपम्
वामदेव म्हणाला — राजेंद्र, मी तुला विष्णूच्या धर्माचे जाणकार, विष्णूभक्त आणि श्रेष्ठ पुरुष, चोल देशाचा राजा, दिव्य ज्ञानाने ओळखतो.
निरामयश्चागतोसि तार्क्ष्यया भार्यया सह । राजोवाच- निरामयश्चागतोऽस्मि प्राप्तो विष्णोः परं पदम्
तू तुझ्या तार्क्ष्या नावाच्या पत्नीबरोबर येथे निरोगी अवस्थेत आला आहेस. राजा म्हणाला — मी निरोगी अवस्थेत येथे आलो आहे, आणि विष्णूचे परम स्थान प्राप्त केले आहे.
मया हि परया भक्त्या देवदेवो जनार्दनः । आराधितो जगन्नाथो भक्तिप्रीतः सुरेश्वरम्
मी अत्यंत भक्तीभावाने देवांचा देव, जनार्दन, जगाचा स्वामी याची पूजा केली आहे. तो भक्तीने प्रसन्न होतो, हे देवराज, हे मी केले आहे.
कस्मात्पश्याम्यहं तात न देवं कमलापतिम् । क्षुधा मे बाधते तात तृष्णातीव सुदारुणा
मग मला, वडील, लक्ष्मीपती देव का दिसत नाही? मला भूक त्रास देते आणि तहानही फारच तीव्र आहे, वडील.
ताभ्यां शांतिं न गच्छाव सुखं विंदाव नैव च । एतन्मेकारणं दुःखं संजातं मुनिसत्तम
या दोन्हीमुळे मला शांती मिळत नाही, सुखही मिळत नाही; हेच माझ्या दुःखाचे एकमेव कारण आहे, श्रेष्ठ ऋषी.
तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि प्रसादात्सुमुखो भव । वामदेव उवाच- त्वं तु भक्तोसि राजेंद्र श्रीकृष्णस्य सदैव हि
म्हणून, मला हे कारण सांग आणि कृपावान हो. वामदेव म्हणाले—राजेंद्र, तू नेहमी श्रीकृष्णाचा भक्त आहेस.
आराधितस्त्वया भक्त्या परया मधुसूदनः । भक्त्योपचारैः स्नानाद्यैर्गंधपुष्पादिभिस्तथा
तू अत्यंत भक्तीने मधुसूदनाची पूजा केलीस, स्नान, गंध, फुले आणि अशा भक्तीच्या सेवा करून.
न पूजितोऽथ नैवेद्यैः फलैश्च जगतांपतिः । दशमीं प्राप्य राजेंद्र त्वयैव च सदा कृतम्
पण जगाचा स्वामी तुझ्याकडून कधीही नैवेद्य किंवा फळांनी पूजिला गेला नाही; दहाव्या दिवशी, राजेंद्र, तू नेहमी असे केले आहेस.
एकभक्तं न दत्तं तु ब्राह्मणाय सुभोजनम् । एकादशीं तु संप्राप्य न कृतं भोजनं त्वया
तू कधीही विष्णुभक्त ब्राह्मणाला चांगले जेवण दिले नाहीस; आणि एकादशीला स्वतः जेवण अर्पण केले नाहीस.
विष्णुमुद्दिश्य विप्राय न दत्तं भोजनं त्वया । अन्नं चामृतरूपेण पृथिव्यां संस्थितं सदा
तू कधीही विष्णूला उद्देशून ब्राह्मणाला जेवण दिले नाहीस; अन्न हे नेहमी पृथ्वीवर अमृतासारखे आहे.
अन्नदानं विशेषेण कदा दत्तं न हि त्वया । ओषध्यश्च महाराज नानाभेदास्तु ताः शृणु
विशेषतः, अन्नदान तू कधीच केले नाहीस; आणि औषधींचे विविध प्रकार, हे महराजा, ऐक.
कटु तिक्त कषायाश्च मधुराम्लाश्च क्षारकाः । हिंग्वाद्योपस्कराः सर्वे नानारूपाश्च भूपते
कडू, तिखट, तुरट, गोड, आंबट, खारट—हिंग वगैरे सर्व मसाले, राजन, विविध प्रकारचे.
अमृताज्जज्ञिरे सर्वा ओषध्यः पुष्टिहेतवः । अन्नमेव सुसंस्कृत्य औषधव्यंजनान्वितम्
सर्व पौष्टिक औषधी, जे अमृतापासून उत्पन्न झाल्या आहेत; अन्न नीट तयार करून त्यात औषधी भाज्या घालून,
देवेभ्यो विष्णुरूपेभ्य इति संकल्प्य दीयते । पितृभ्यो विष्णुरूपेभ्यो हस्ते च ब्राह्मणस्य हि
'देवांना विष्णूच्या रूपाने' असा संकल्प करून, पितरांना विष्णूच्या रूपाने आणि ब्राह्मणाच्या हातात अर्पण करावे.
अतिथिभ्यस्ततो दत्वा परिजनं प्रभोजयेत् । स्वयं तु भुंजते पश्चात्तदन्नममृतोपमम्
अतिथींना दिल्यावर, आपले लोकांना जेवू द्यावे; नंतर स्वतः ते अन्न जेवावे, जे अमृतासारखे आहे.
प्रेत्य दुःखं न चैवास्ति तस्य सौख्यं तु भूपते । ब्राह्मणाः पितरो देवाः क्षत्ररूपाश्च भूपते
मरणानंतर त्याला कधीही दुःख राहत नाही, राजन, उलट सुखच मिळते; ब्राह्मण, पितर, देव आणि क्षत्रिय, हे राजन,
यथा हि कर्षकः कश्चित्सुकृषिं कुरुते सदा । तद्वन्मर्त्यः कृषिं कुर्यात्क्षेत्रे विप्रास्यके नृप
जसा एखादा शेतकरी नेहमी चांगले शेत नांगरतो, तसा माणसाने ब्राह्मणाचे शेत नांगरावे, हे राजन.
स्वभावलांगलेनापि श्रद्धा शस्त्रेण भेदयेत् । वृषभौ तु मतौ नित्यं बुद्धिश्चैव तपस्तथा
आपल्या स्वभावाच्या नांगराने आणि श्रद्धेच्या शस्त्राने ते शेत फोडावे; बुद्धी आणि तप हे दोन बैल आहेत.
सत्यज्ञानानुभावीशः शुद्धात्मा तु प्रतोदकः । विप्रनाम्नि महाक्षेत्रे नमस्कारैर्विसर्जयेत्
सत्य, ज्ञान, अनुभव, आणि प्रभुत्व हे चाबूक आहेत, आणि शुद्ध आत्माही; 'ब्राह्मण' नावाच्या मोठ्या शेतात नम्रतेने बी पेरावे.
स्फोटयेत्कल्मषं नित्यं कृषिको हि यथा नृप । क्षेत्रस्य उद्यमे युक्तो विष्णुकामः प्रसादयेत्
जसा शेतकरी नेहमी अपवित्रता दूर करतो, तसा माणसानेही नेहमी पाप नष्ट करावे, राजन; शेतात मन लावून, विष्णूची इच्छा ठेवून, त्याची कृपा मिळवावी.
तद्वद्वाक्यैः शुभैः पुण्यैर्विप्रांश्चापि प्रसादयेत् । पर्वतीर्थाप्तिकालश्च घनरूपोभिवर्षणे
त्याचप्रमाणे, शुभ आणि पुण्यवान शब्दांनी ब्राह्मणांना प्रसन्न करावं. पर्वतीय शेतात बी पेरायची वेळ आली की, जसा ढगांचा पाऊस पडतो,
वप्तुकामो भवेत्क्षेत्री ततः क्षेत्रे प्रवापयेत् । तद्वद्भूपप्रसन्नाय विप्राय परिदीयते
तसा शेतकरी बी पेरायच्या इच्छेने शेतात पाणी सोडतो. राजन, त्याचप्रमाणे, प्रसन्न झालेल्या ब्राह्मणाला दान दिलं जातं.