खगान्नानाविधांश्चैव विध्वा कांश्चित्प्रपातयेत् । पक्षिणो घातयन्क्रुद्धो बर्हिणश्च विशेषतः
तो अनेक प्रकारच्या पक्ष्यांना मारायचा, आणि रागाच्या भरात काही पक्ष्यांना खाली पाडायचा, विशेषतः मोरांना ठार मारायचा.
लुब्धको हि महापापो दुष्टो दुष्टजनप्रियः । भार्या तथाविधा तस्य पुंश्चली च महामया
तो शिकारी फार पापी, वाईट आणि वाईट लोकांचा आवडता होता; त्याची बायकोही तशीच, कपटी आणि चलाख होती.
एवं विहरतस्तस्य बहुकालो व्यवर्त्तत । एकदा निशि पापीयान्श्रीवृक्षोपरि संस्थितः
अशा रीतीने हिंडताना त्याचा बराच काळ गेला; एकदा रात्री तो अधिक पापी माणूस श्रीवृक्षावर बसला होता.
कोलं हंतुं धनुःपाणिः शरं संयोज्य कार्मुके । एवं निशा गता तस्य जाग्रतो निमिषस्य हि । माघमासे सितायां वै चतुर्दश्यां नगात्मजे
कोल्हा मारण्यासाठी धनुष्य हातात घेऊन, बाण लावून तो बसला होता; अशीच रात्र जागून गेली, आणि माघ महिन्यातल्या शुद्ध चतुर्दशीला, हे पर्वतकन्ये, तो तिथेच होता.
श्रीवृक्षपत्राणि बहूनि तत्र संच्छेदयामास रुषान्वितोऽपि । श्रीवृक्षमूले परिवर्त्तमानं लिगं च तस्योपरितानि पेतुः
रागाने भरून तो श्रीवृक्षाची अनेक पाने तोडू लागला; आणि तो हलताना ती पाने श्रीवृक्षाच्या मुळाशी असलेल्या लिंगावर पडली.
श्रीवृक्षपर्णानि च दैवयोगात्जातं च सर्वं शिवपूजनं तत्
दैवयोगाने ती सर्व श्रीवृक्षाची पाने शिवपूजेचे रूप घेतली.
गंडूषकारिणा तेन स्नपनं च महत्कृतम् । अज्ञानिना च तेनैव पुष्कसेन दुरात्मना
त्याने तोंडात पाणी धरून मोठे अभिषेक केले; अज्ञान असूनही त्या दुष्ट पुष्कसाने असे केले.
माघमासे सिते पक्षे चतुर्दश्यां विधूदये । पुष्कसो हि दुराचारो निष्पन्नो गतकल्मषः
माघ महिन्यातल्या शुद्ध पक्षातील चतुर्दशीच्या दिवशी, चंद्र उगवताना, तो दुष्ट पुष्कस पापमुक्त झाला.
तस्य भार्या प्रचंडा च आगता तस्य सन्निधौ । निराशा च निराहारा यत्रासौ पुष्कसः स्थितः
त्याची भयंकर बायको तिथे त्याच्यासमोर आली; ती निराश आणि उपाशी होती, जिथे तो पुष्कस थांबला होता.
न प्राप्तः शूकरस्तेन मृगोऽपि महिषोऽपि वा । अशनार्थं च तस्यैव अन्नमादाय भामिनी
त्याला ना डुक्कर मिळाला, ना हरिण, ना म्हैस; म्हणून त्याची तेजस्वी बायको त्याच्यासाठी अन्न घेऊन आली.
तेन दृष्टा प्रचंडा सा आयांती क्रूरलोचना । सा तस्य भार्या नद्यां वै जलमध्ये पपात ह
ती भयंकर आणि क्रूर डोळ्यांची बायको त्याच्याकडे येताना त्याला दिसली; ती त्याची बायको नदीच्या पाण्यात पडली.
तावत्तयोक्तश्चंडात्मा एहि शीघ्रं च भक्षय । समानीतं त्वदर्थं च मत्स्यमांसं मयाधुना
तेव्हा त्या भयंकर स्वभावाच्या स्त्रीने सांगितले, 'लवकर ये आणि जेव, तुझ्यासाठी मी आत्ता मासे आणि मांस आणले आहे.'
कृतं किं मूढ पूर्वेद्युर्मांसं पार्श्वे न दृश्यते । नाशितं च त्वया मूढ कुटुंबं लंघते तव
'अरे मूर्खा, काल मी आणलेले मांस तुझ्या जवळ दिसत नाही; ते तूच खाल्ले आहेस, मूर्खा, आणि घराची काळजी घेत नाहीस.'
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं चंडायाश्चंडरूपवान् । शिवरात्र्युपवासेन रात्रौ जागरणेन च
त्या भयंकर स्त्रीचे हे बोल ऐकून, तो भयंकर स्वभावाचा पुरुष शिवरात्रीच्या उपवासाने आणि रात्रभर जागरणाने,
शुद्धांतःकरणो जातः स्नातुं नद्यां शुचिव्रतः । यावत्स्नाति स दुष्टात्मा तावत्श्वा तत्र चागतः
त्याचे मन शुद्ध झाले आणि तो पवित्र व्रत पाळत नदीत स्नान करायला गेला; तो दुष्ट माणूस स्नान करत असताना तिथे एक कुत्रा आला.
शुना तदा भक्षितं च सर्वं मांसं सुरेश्वरि । चंडा प्रकुपिता तं च श्वानं हंतुमुपस्थिता
तेव्हा, हे देवतांमध्ये श्रेष्ठे, त्या कुत्र्याने सर्व मांस खाल्ले; चंडा रागाने त्या कुत्र्याला मारायला निघाली.
निवारिता हि चंडेन चंडा प्रकुपिता तदा । न हंतव्यस्त्वया चैष किमनेनाशुभं कृतम्
तेव्हा चंड्याने तिला थांबवले, जरी ती खूप रागावली होती; 'तू याला मारू नकोस—याने काय वाईट केले आहे?'
तयोक्तं भक्षितं चान्नं अनेनैव दुरात्मना । किं त्वं भक्षयिता मूढ भविताद्य बुभुक्षितः
ती म्हणाली, 'या दुष्टाने सर्व अन्न खाल्ले; आता तू उपाशी असताना काय खाणार, मूर्खा?'
पुष्कस उवाच। यच्छुना भक्षितं चान्नं तेनाहं परितोषितः । किमनेन शरीरेण नश्वरेण गतायुषा
पुष्कस म्हणाला — कुत्र्याने खाल्लेले अन्न मला समाधान देऊन गेले आहे. ज्याचे आयुष्य संपले आहे, त्या नाशिवंत देहाचा उपयोग काय?
ये पुष्यंति शरीरं वै सर्वभावेन भामिनि । मूढास्ते पापिनो ज्ञेया लोकद्वय बहिष्कृताः
हे सुंदर स्त्री, जे लोक सर्वस्वाने आपला देह पोसतात, ते मूर्ख आणि पापी समजावे; असे लोक दोन्ही जगातून दूर फेकले जातात.
तस्मान्मानं परित्यज्य कामं चापि दुरात्मताम् । स्वस्थाभावविमर्शेन तत्वबुध्या स्थिरा भव
म्हणून अभिमान, इच्छा आणि वाईटपणा सोडून, स्वतःच्या हिताचा विचार करून आणि सत्याची समज ठेवून तू स्थिर राहा.
अहमेतच्छरीरं वै खङ्गधारव्रतेन च । त्यक्ष्याम्यद्य वरारोहे किं चिरंजीवनेन मे
आज मी या देहाचा त्याग करीन, तलवारीच्या व्रताने. हे सुंदर स्त्री, मला दीर्घायुष्याचा काय उपयोग?
इत्युक्त्वा खङ्गमाकृष्य यावद्भिनत्ति कं स्वकम् । आगताश्च गणास्तावद्बहवः शिवनोदिताः
असे म्हणून त्याने तलवार उपसली आणि स्वतःला मारण्याचा प्रयत्न केला, तेवढ्यात शिवाने पाठवलेले अनेक गण तिथे आले.
विमानानि बहून्यत्र आगतानि तदंतिके । दृष्ट्वा स चैव तान्येवं विमानानि गणांस्तथा
तेव्हा तिथे अनेक दिव्य विमानं आली; ती विमानं आणि गण पाहून त्याने त्यांच्याकडे पाहिले.
उवाच परया भक्त्या पुष्कसोऽपि च तान्प्रति । कस्मात्समागता यूयं सर्वे रुद्राक्षधारिणः
पुष्कसाने मोठ्या भक्तीने त्यांना विचारले — तुम्ही सर्व रुद्राक्ष घालणारे येथे का जमला आहात?
सर्वे स्फटिकसंकाशाः सर्वे चंद्रार्द्धशेखराः । कपर्दिनश्चर्मपरीतवाससो भुजंगभोगैः कृतहारभूषणाः
सर्वजण स्फटिकासारखे चमकत होते, सर्वांच्या शिरावर अर्धचंद्र होता, जटा होत्या, कातडीचे वस्त्र घातले होते आणि सर्पांची माळ घातली होती.
श्रियान्विता रुद्रसमानवीर्या यथातथं भो वदतोचितं मम । पुष्कसेन तदा पृष्टा ऊचुस्ते रुद्रपार्षदाः
सर्वजण तेजस्वी आणि रुद्रासारखी शक्ती असलेले होते. हे प्रभु, मला योग्य ते बोला. पुष्कसाने विचारल्यावर रुद्राचे पार्षद म्हणाले.
गणा ऊचुः। प्रेषितास्मो वयं चंड शिवेन परमेष्ठिना । आगच्छ त्वरितो भूत्वा सस्त्रीको यानमारुह
गण म्हणाले — आम्हाला परब्रह्म शिवाने पाठवले आहे. लवकर ये, तुझ्या पत्नीसमवेत या विमानात बस.
लिगार्चनं कृतं यच्च त्वया रात्रौ शिवस्य च । तेन कर्मविपाकेन प्राप्तोऽसि परमां गतिम्
तू रात्री शिवाची लिंगाची पूजा केलीस, त्या पुण्यामुळे तुला सर्वोच्च स्थान मिळाले आहे.
तथोक्तो वीरभद्रेण उवाच प्रहसन्निव । किं मया सुकृतं चीर्णं पापिना पुष्कसेन हि
वीरभद्राने असे सांगितल्यावर, पुष्कस हसत म्हणाला — मी पापी माणसाने कोणते पुण्य केले?