तावत्यस्ताः स्त्रियः कृष्णा मृतास्तत्स्नानमात्रतः । क्रंदमाना विचेष्टंत्यो हाहाकार विकंपिताः
त्या स्नानामुळे अनेक कृष्णवर्ण स्त्रिया मरण पावल्या. त्या रडत, हलकत, हाहाकार करत फिरत होत्या.
यमलोकं गतास्तास्तु तात दृष्टा मया तदा । उड्डीनास्तु ततो हंसाः स्वस्थानं प्रतिजग्मिरे
त्या स्त्रिया यमलोकात गेल्या, मी त्यांना तेव्हा पाहिले. मग हंस उडून आपल्या जागी परत गेले.
एवं तात मया दृष्टं प्रत्यक्षं कथितं तव । कृष्णपक्षा महाकाया धार्तराष्ट्रास्तु ताः स्त्रियः
हे वडील, मी प्रत्यक्ष पाहिलेलं सर्व तुला सांगितलं. त्या कृष्णवर्ण, मोठ्या देहाच्या स्त्रिया म्हणजेच धृतराष्ट्रांच्या कन्या होत्या.
कथयस्व प्रसादेन के भविष्यंति वै पितः । निर्गतान्मानसान्मध्याद्धार्तराष्ट्रान्वदस्व मे
कृपया, तुझ्या कृपेने, पुढे कोण होतील ते सांग. मानसातून निघून गेलेल्या धृतराष्ट्र कन्यांची माहिती मला सांग.
के भविष्यंति ते तात कथय त्वं तु सांप्रतम् । कस्मात्सुकृष्णतां प्राप्ता हंसाः शुद्धाश्च ते पुनः
हे वडील, आता मला सांग, पुढे कोण होतील? हंस पुन्हा शुद्ध आणि तेजस्वी का झाले, तेही सांग.
संजातास्तत्क्षणात्तात कस्मान्मृतास्तु ताः स्त्रियः । एवं मे संशयस्तात संजातो दारुणो हृदि
त्या स्त्रिया त्या क्षणी कशामुळे जन्मल्या आणि लगेच का मरण पावल्या, हे वडील, माझ्या मनात मोठा शंका निर्माण झाला आहे.
छेत्तुमर्हसि अद्यैव भवाञ्ज्ञानविचक्षणः । प्रसादसुमुखो भूत्वा प्रणतस्य सदैव मे
हे ज्ञानी, कृपया आजच माझ्या या शंकेचे निरसन कर. तू नेहमी माझ्यावर कृपावंत आणि प्रसन्न असतोस.
एवं संभाष्य पितरं विरराम समुज्ज्वलः । ततः प्रवक्तुमारेभे स शुकः कुंजलाभिधः
असं वडिलांशी बोलून तो तेजस्वी थांबला. मग कुंजल नावाचा पोपट बोलायला लागला.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थवर्णने च्यवनचरित्रे एकोननवतितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेत, गुरुतीर्थाचे वर्णन करणाऱ्या च्यवनाच्या चरित्रातील नव्याऐंशीव्या अध्यायाचा समाप्ती.
सूतउवाच- एवमाकर्ण्य तत्सर्वं समुज्ज्वलस्य भाषितम् । कुंजलः स हि धर्मात्मा प्रत्युवाच सुतं प्रति
सूतेने सांगितले: तेजस्वी पुत्राने सांगितलेले सर्व ऐकून, धर्मात्मा कुंजल आपल्या मुलाला उत्तर देऊ लागला.
कुंजल उवाच- संप्रवक्ष्याम्यहं तात श्रूयतां स्थिरमानसः । सर्वसंदेहविध्वंसं चरित्रं पापनाशनम्
कुंजल म्हणाला — आता मी तुला सांगतो, मुला, तू शांत मनाने ऐक. हे चरित्र सर्व शंका दूर करते आणि पाप नष्ट करते.
इंद्रलोके प्रववृते संवादो देव कौतुकः । सभायां तस्य देवस्य इंद्रस्यापि महात्मनः
इंद्रलोकात, त्या महात्मा इंद्राच्या सभेत, देवतांमध्ये एक अद्भुत संवाद सुरू झाला.
देवं द्रष्टुं सहस्राक्षं नारदस्त्वरितं ययौ । समागतं सहस्राक्षः सूर्यतेजःसमप्रभम्
सहस्त्र नेत्र असलेल्या देवाला पाहण्यासाठी नारद लवकरच गेला; तो सहस्त्र नेत्र असलेला, सूर्याच्या तेजासारखा उजळून आला.
तं दृष्ट्वा हर्षमायातः समुत्थाय महामतिः । ददावर्घं च पाद्यं च भक्त्या प्रणतमानसः
त्याला पाहून तो बुद्धिमान आनंदित झाला, उठून भक्तीभावाने आणि नम्र मनाने अर्घ्य व पाद्य अर्पण केले.
बद्धांजलिपुटोभूत्वा प्रणाममकरोत्तदा । आसने कोमले पुण्ये विनिवेश्य द्विजोत्तमम्
हात जोडून त्याने नमस्कार केला आणि त्या श्रेष्ठ द्विजाला पवित्र, मऊ आसनावर बसवले.
पप्रच्छ प्रणतो भूत्वा श्रद्धया परया युतः । कस्माच्चागमनं तेऽद्य कारणं वद सांप्रतम्
पूर्ण श्रद्धेने नम्र होऊन त्याने विचारले — आज तुमच्या येण्याचे कारण काय? मला आत्ता कारण सांगा.
इत्युक्तो देवराजेन प्रत्युवाच महामुनिः । भवंतं द्रष्टुमायातः पृथिव्यास्तु पुरंदरः
देवराजाने असे विचारल्यावर महर्षी म्हणाले — पुरंदर, मी पृथ्वीवरून तुला पाहायला आलो आहे.
स्नात्वा पुण्यप्रदेशेषु तीर्थेषु च सुश्रद्धया । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य दृष्ट्वा तीर्थान्यनेकशः
पवित्र स्थळी आणि तीर्थात भक्तीने स्नान करून, देवता आणि पितरांची पूजा केली, अनेक तीर्थस्थळे पाहिली.
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया पृच्छितं पुरा । देवेंद्र उवाच- दृष्टानि पुण्यतीर्थानि सुक्षेत्राणि त्वया मुने
तू पूर्वी विचारलेले सर्व मी तुला सांगितले आहे. इंद्र म्हणाला — हे मुनी, तू पुण्य तीर्थे आणि शुभ क्षेत्रे पाहिली आहेत.
किं तीर्थं प्राप्य मुच्येत ब्रह्मघ्नो ब्रह्महत्यया । सुरापोमुच्यतेपापाद्गोघ्नोहेमापहारकः
कोणत्या तीर्थात गेल्यावर ब्रह्महत्येचे पाप करणारा मुक्त होतो? मद्यपान करणारा, गायीचा वध करणारा किंवा सोन्याचा चोर यांना कोणते तीर्थ पापमुक्त करते?
स्वामिद्रोहान्महाभाग नारीहंता कथं सुखी । नारद उवाच- यानि कानि च तीर्थानि गयादीनि सुरेश्वर
महाभाग्यवान, स्वामीद्रोही किंवा स्त्रीहत्यारा सुखी कसा होईल? नारद म्हणाले — हे देवाधिदेव, गायासह जी जी तीर्थे आहेत,
तेषां नैव प्रजानामि विशेषं पापनाशनम् । सुपुण्यानि सुदिव्यानि पापघ्नानि समानि च
त्यांची पाप नष्ट करण्याची खास शक्ती मला माहीत नाही; ती सर्व पुण्यवान, दिव्य, पाप नष्ट करणारी आणि समान आहेत.
सर्वाण्येव सुतीर्थानि जानाम्यहं पुरंदर । अविशेषं विशेषं वै नैव जानामि सांप्रतम्
पुरंदर, मला सर्व उत्तम तीर्थे माहीत आहेत; सध्या त्यांच्यात काही वेगळेपण किंवा विशेषता मला माहीत नाही.
प्रत्ययं क्रियतां देव तीर्थानां गतिदायकम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं नारदस्य महात्मनः
देवा, कोणती तीर्थे मुक्ती देतात याबद्दल खात्री करून घे. त्या महात्मा नारदाचे हे शब्द ऐकून,
समाहूतानि चेंद्रेण तीर्थानि भूगतानि च । मूर्तिवर्तीनि दिव्यानि समायातानि शासनात्
इंद्राने पृथ्वीवरील आणि दिव्य अशी तीर्थस्थळे बोलावली; त्याच्या आज्ञेने ती सर्व मूर्त स्वरूपात आली.
बद्धांजलीनि दिव्यानि भूषितानि सुभूषणैः । दिव्यांबराणि स्निग्धानि तेजोवंति च सुव्रत
त्यांनी हात जोडले होते, सुंदर दागिन्यांनी सजलेले होते, दिव्य वस्त्रे परिधान केली होती, उज्ज्वल आणि सदाचारी दिसत होते.
स्त्रीपुंसोश्च स्वरूपाणि कृतानि च विशेषतः । हेमचंदनकाशानि दिव्यरूपधराणि च
त्यांचे रूप विशेषतः स्त्री आणि पुरुष असे केले होते; ते सोने आणि चंदनासारखे दिसत होते, दिव्य रूप धारण केले होते.
मुक्ताफलस्यवर्णेन प्रभासंति नरेश्वर । तप्तकांचनवर्णानि सारुण्यानि च तत्र वै
राजा, ते मोत्याच्या रंगासारखे चमकत होते; काहींचा रंग तापलेल्या सोन्यासारखा होता, आणि काहींमध्ये लालसर छटा होती.
कति शुक्ल सुपीतानि प्रभावंति सभांतरे । कानि पद्मनिभान्येव मूर्तिवर्तीनि तानि तु
सभेत आतल्या किती शुभ्र पिवळ्या तेजस्वी आहेत, आणि कमळासारख्या दिसणाऱ्या कोणत्या तिथे प्रत्यक्ष आहेत?
सूर्यतेजः प्रकाशानि तडित्तेजः समानि च । पावकाभानि चान्यानि प्रभासंति सभांतरे
काहींना सूर्याच्या तेजासारखं तेज आहे, काहींना वीजेसारखं उजेड आहे, आणि काहींना अग्नीच्या प्रकाशासारखं तेज आहे, असं ते सर्व सभेत चमकत आहेत.