स्वप्रियं लक्षयित्वा तु ज्ञात्वा पुण्यस्य संभवम् । प्रत्युवाचाथ भर्तारं संगमं मम दर्शय
आपला प्रियकर ओळखून आणि पुण्याचा उदय कळून तिने नवऱ्याला म्हटलं — "मला तो संगम दाखव."
तव पश्चात्प्रदास्यामि भोजनं पानसंयुतम् । इत्युक्तः प्रियया व्याधः सत्वरेण जगाम ह
"त्यानंतर मी तुला जेवण आणि पाणी देईन." असं प्रियेने सांगितल्यावर शिकारी त्वरित निघून गेला.
संगमो दर्शितस्तेन ततोग्रे पापनाशनः । समुड्डीना महाभाग पक्षिणो लघुविक्रमाः
त्यांनी दाखवलेली ती भेट पापांचा नाश करणारी ठरली. मग, हे महाभाग पक्षी, हलक्या चालीचे, एकत्र उडून गेले.
तया सार्द्धं ययुः सर्वे रेवासंगममुत्तमम् । तेषां तु वीक्षमाणानां पक्षिणां मम पश्यतः
तीसह सर्वजण उत्तम रेवा संगमाकडे गेले. त्या पक्ष्यांनी आणि मी पाहत असताना,
तया हि स्नापितो भर्ता पुनः स्नाता हि सा स्वयम् । दिव्यदेहधरौ चोभौ दिव्यकांतिसमन्वितौ
ती स्त्री आपल्या पतीला स्नान घालते, आणि स्वतःही पुन्हा स्नान करते. दोघेही दिव्य देहधारी, तेजाने उजळलेले दिसले.
संजातौ पक्षिणां श्रेष्ठ दिव्यवस्त्रानुलेपनौ । दिव्यमालांबरधरौ दिव्यगंधानुलेपनौ
ते दोघे, हे श्रेष्ठ पक्ष्या, दिव्य वस्त्रे आणि दिव्य उटणे लावलेले, दिव्य माळा आणि अलंकार घातलेले, दिव्य सुगंधाने सुशोभित झाले.
वैष्णवं यानमासाद्य मुनिगंधर्वपूजितौ । गतौ तौ वैष्णवं लोकं वैष्णवैः परिपूजितौ
त्यांना वैष्णव वाहन मिळाले, ऋषी आणि गंधर्वांनी त्यांचा सन्मान केला. ते दोघे वैष्णव लोकांत गेले आणि वैष्णवांनी त्यांचा गौरव केला.
स्तूयमानौ महात्मानौ दंपती दृष्टवानहम् । व्रजंतौ स्वर्गमार्गेण कूजंते पक्षिणस्तथा
मी त्या महान दांपत्याला स्तुती मिळवताना, स्वर्गमार्गाने जाताना पाहिले. त्या वेळी पक्षीही गात होते.
तीर्थराजं परं दृष्ट्वा हर्षव्यक्ताक्षरैस्तदा । चत्वारः कृष्णहंसास्ते संगमे पापनाशने
त्या वेळी, तीर्थराजाचे दर्शन घेऊन, आनंदाने शब्द उच्चारले. त्या चार कृष्ण हंसांनी संगमावर, पापांचा नाश करणाऱ्या ठिकाणी,
स्नात्वा वै भावशुद्धास्ते प्राप्ता उज्ज्वलतां पुनः । स्नात्वा पीत्वा जलं ते तु पुनर्बहिर्विनिर्गताः
स्नान करून, मनाने शुद्ध झालेले ते पुन्हा तेजस्वी झाले. स्नान करून आणि पाणी पिऊन, ते पुन्हा बाहेर आले.
तावत्यस्ताः स्त्रियः कृष्णा मृतास्तत्स्नानमात्रतः । क्रंदमाना विचेष्टंत्यो हाहाकार विकंपिताः
त्या स्नानामुळे अनेक कृष्णवर्ण स्त्रिया मरण पावल्या. त्या रडत, हलकत, हाहाकार करत फिरत होत्या.
यमलोकं गतास्तास्तु तात दृष्टा मया तदा । उड्डीनास्तु ततो हंसाः स्वस्थानं प्रतिजग्मिरे
त्या स्त्रिया यमलोकात गेल्या, मी त्यांना तेव्हा पाहिले. मग हंस उडून आपल्या जागी परत गेले.
एवं तात मया दृष्टं प्रत्यक्षं कथितं तव । कृष्णपक्षा महाकाया धार्तराष्ट्रास्तु ताः स्त्रियः
हे वडील, मी प्रत्यक्ष पाहिलेलं सर्व तुला सांगितलं. त्या कृष्णवर्ण, मोठ्या देहाच्या स्त्रिया म्हणजेच धृतराष्ट्रांच्या कन्या होत्या.
कथयस्व प्रसादेन के भविष्यंति वै पितः । निर्गतान्मानसान्मध्याद्धार्तराष्ट्रान्वदस्व मे
कृपया, तुझ्या कृपेने, पुढे कोण होतील ते सांग. मानसातून निघून गेलेल्या धृतराष्ट्र कन्यांची माहिती मला सांग.
के भविष्यंति ते तात कथय त्वं तु सांप्रतम् । कस्मात्सुकृष्णतां प्राप्ता हंसाः शुद्धाश्च ते पुनः
हे वडील, आता मला सांग, पुढे कोण होतील? हंस पुन्हा शुद्ध आणि तेजस्वी का झाले, तेही सांग.
संजातास्तत्क्षणात्तात कस्मान्मृतास्तु ताः स्त्रियः । एवं मे संशयस्तात संजातो दारुणो हृदि
त्या स्त्रिया त्या क्षणी कशामुळे जन्मल्या आणि लगेच का मरण पावल्या, हे वडील, माझ्या मनात मोठा शंका निर्माण झाला आहे.
छेत्तुमर्हसि अद्यैव भवाञ्ज्ञानविचक्षणः । प्रसादसुमुखो भूत्वा प्रणतस्य सदैव मे
हे ज्ञानी, कृपया आजच माझ्या या शंकेचे निरसन कर. तू नेहमी माझ्यावर कृपावंत आणि प्रसन्न असतोस.
एवं संभाष्य पितरं विरराम समुज्ज्वलः । ततः प्रवक्तुमारेभे स शुकः कुंजलाभिधः
असं वडिलांशी बोलून तो तेजस्वी थांबला. मग कुंजल नावाचा पोपट बोलायला लागला.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थवर्णने च्यवनचरित्रे एकोननवतितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेत, गुरुतीर्थाचे वर्णन करणाऱ्या च्यवनाच्या चरित्रातील नव्याऐंशीव्या अध्यायाचा समाप्ती.
सूतउवाच- एवमाकर्ण्य तत्सर्वं समुज्ज्वलस्य भाषितम् । कुंजलः स हि धर्मात्मा प्रत्युवाच सुतं प्रति
सूतेने सांगितले: तेजस्वी पुत्राने सांगितलेले सर्व ऐकून, धर्मात्मा कुंजल आपल्या मुलाला उत्तर देऊ लागला.
कुंजल उवाच- संप्रवक्ष्याम्यहं तात श्रूयतां स्थिरमानसः । सर्वसंदेहविध्वंसं चरित्रं पापनाशनम्
कुंजल म्हणाला — आता मी तुला सांगतो, मुला, तू शांत मनाने ऐक. हे चरित्र सर्व शंका दूर करते आणि पाप नष्ट करते.
इंद्रलोके प्रववृते संवादो देव कौतुकः । सभायां तस्य देवस्य इंद्रस्यापि महात्मनः
इंद्रलोकात, त्या महात्मा इंद्राच्या सभेत, देवतांमध्ये एक अद्भुत संवाद सुरू झाला.
देवं द्रष्टुं सहस्राक्षं नारदस्त्वरितं ययौ । समागतं सहस्राक्षः सूर्यतेजःसमप्रभम्
सहस्त्र नेत्र असलेल्या देवाला पाहण्यासाठी नारद लवकरच गेला; तो सहस्त्र नेत्र असलेला, सूर्याच्या तेजासारखा उजळून आला.
तं दृष्ट्वा हर्षमायातः समुत्थाय महामतिः । ददावर्घं च पाद्यं च भक्त्या प्रणतमानसः
त्याला पाहून तो बुद्धिमान आनंदित झाला, उठून भक्तीभावाने आणि नम्र मनाने अर्घ्य व पाद्य अर्पण केले.
बद्धांजलिपुटोभूत्वा प्रणाममकरोत्तदा । आसने कोमले पुण्ये विनिवेश्य द्विजोत्तमम्
हात जोडून त्याने नमस्कार केला आणि त्या श्रेष्ठ द्विजाला पवित्र, मऊ आसनावर बसवले.
पप्रच्छ प्रणतो भूत्वा श्रद्धया परया युतः । कस्माच्चागमनं तेऽद्य कारणं वद सांप्रतम्
पूर्ण श्रद्धेने नम्र होऊन त्याने विचारले — आज तुमच्या येण्याचे कारण काय? मला आत्ता कारण सांगा.
इत्युक्तो देवराजेन प्रत्युवाच महामुनिः । भवंतं द्रष्टुमायातः पृथिव्यास्तु पुरंदरः
देवराजाने असे विचारल्यावर महर्षी म्हणाले — पुरंदर, मी पृथ्वीवरून तुला पाहायला आलो आहे.
स्नात्वा पुण्यप्रदेशेषु तीर्थेषु च सुश्रद्धया । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य दृष्ट्वा तीर्थान्यनेकशः
पवित्र स्थळी आणि तीर्थात भक्तीने स्नान करून, देवता आणि पितरांची पूजा केली, अनेक तीर्थस्थळे पाहिली.
एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया पृच्छितं पुरा । देवेंद्र उवाच- दृष्टानि पुण्यतीर्थानि सुक्षेत्राणि त्वया मुने
तू पूर्वी विचारलेले सर्व मी तुला सांगितले आहे. इंद्र म्हणाला — हे मुनी, तू पुण्य तीर्थे आणि शुभ क्षेत्रे पाहिली आहेत.
किं तीर्थं प्राप्य मुच्येत ब्रह्मघ्नो ब्रह्महत्यया । सुरापोमुच्यतेपापाद्गोघ्नोहेमापहारकः
कोणत्या तीर्थात गेल्यावर ब्रह्महत्येचे पाप करणारा मुक्त होतो? मद्यपान करणारा, गायीचा वध करणारा किंवा सोन्याचा चोर यांना कोणते तीर्थ पापमुक्त करते?