आहारार्थं प्रगच्छामि भवतश्चात्मनः पितः । पश्यामि कौतुकं तत्र न दृष्टं न श्रुतं पुरा
"वडील, आपल्यासाठी आणि स्वतःसाठी अन्न मिळवायला मी तिथे गेलो होतो. तिथे मला एक अद्भुत गोष्ट दिसली, जी मी कधीच पाहिली नव्हती किंवा ऐकली नव्हती."
प्रदेशमृषिगणाकीर्णमप्सरोभिः प्रशोभितम् । बहुकौतुकशोभाढ्यं मंगल्यं मंगलैर्युतम्
"तो प्रदेश ऋषींच्या समूहांनी भरलेला होता, अप्सरांनी सजलेला, अनेक आश्चर्यांनी आणि शुभ गोष्टींनी परिपूर्ण होता."
बहुपुण्यफलोपेतैर्वनैर्नानाविधैस्ततः । अनेककौतुकभरैर्मनसः परिमोहनम्
"तिथे अनेक प्रकारची वनं होती, ज्यात मोठ्या पुण्याचे फळ मिळत होते, असंख्य चमत्कारांनी मन मोहून टाकणारे ते दृश्य होते."
तत्र दृष्टं मया तात अपूर्वं मानसांतिके । बहुहंसैः समाकीर्णो हंस एकः समागतः
"तिथे, वडील, मानस सरोवराजवळ मी एक अनोखी गोष्ट पाहिली — अनेक राजहंसांमध्ये एक मोठा राजहंस तिकडे आला होता."
एवं कृष्णा महाभाग अन्ये तत्र समागताः । सितेतरैश्चंचुपादैरन्यतः शुक्लविग्रहाः
"अशीच इतरही हंस तिथे जमली होती; काहींच्या चोचा आणि पाय काळे होते, तर काहींची शरीरं पांढरी होती."
तादृशास्ते च नीला वै अन्ये शुभ्रा महामते । चतस्रस्तत्र वै नार्यो रौद्राकारा विभीषणाः
"काही हंस निळ्या रंगाचे होते, काही पांढरे होते, हे ज्ञानी वडील; तिथे चार स्त्रिया होत्या, ज्यांचा रूप अत्यंत भयंकर आणि भीतीदायक होता."
दंष्ट्राकरालसंक्रूरा ऊर्ध्वकेश्यो भयानकाः । पश्चात्तास्तु समायातास्तस्मिन्सरसि मानसे
"त्यांच्या मोठ्या दातांनी आणि भेसूर चेहऱ्यांनी, उभ्या केसांनी त्या फारच भयानक दिसत होत्या; नंतर त्या मानस सरोवरात आल्या."
कृष्णा हंसास्तु संस्नाता मानसे तात मत्पुरः । विभ्रांताः परितश्चान्ये न स्नातास्तत्र मानसे
"काळ्या हंसांनी माझ्या समोर मानसात स्नान केले; इतर हंस तिथेच भटकत राहिले, पण त्यांनी स्नान केले नाही."
जहसुस्ताः स्त्रियस्तात हास्यैरट्टाट्टदारुणैः । तस्मात्सराद्विनिष्क्रांतो हंस एको महातनुः
"त्या स्त्रिया मोठ्या भीषण हसण्याने हसल्या; त्यानंतर एक मोठा राजहंस त्या सरोवरातून बाहेर पडला."
पश्चात्त्रयो विनिष्क्रांतास्तैश्चाहं समुपेक्षितः । याता आकाशमार्गेण विवदंतः परस्परम्
"नंतर आणखी तीन हंस बाहेर गेले आणि त्यांनी माझ्याकडे दुर्लक्ष केले; ते आकाशमार्गाने एकमेकांशी वाद घालत निघून गेले."
तास्तु स्त्रियो महाभीमाः समंतात्परिबभ्रमुः । विंध्यस्य शिखरे पुण्ये वृक्षच्छायासुपक्षिणः
"त्या भयंकर स्त्रिया सर्वत्र भटकत होत्या; विंध्य पर्वताच्या पवित्र शिखरावर, झाडांच्या सावलीत, पक्ष्यांसोबत त्या थांबल्या."
निषण्णास्तत्र ते सर्वे दग्धा दुःखैः सुदारुणैः । तेषां सुवीक्षमाणानां भिल्ल एकः समागतः
"ते सर्वजण तिथे बसले होते, कठीण दुःखांनी जळत होते; त्यांना पाहताना एक भिल्ल तिथे आला."
मृगान्स पीडयित्वा तु बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । शिलातलं समाश्रित्य निषसाद सुखेन वै
"त्याने प्राण्यांना त्रास दिला, हातात बाण आणि धनुष्य घेतले होते; मग एका दगडावर बसून तो आरामात बसला."
पश्चाद्भिल्ली समायाता अन्नमादाय सोदकम् । स्वं प्रियं वीक्षते राज्ञा मुदितैर्लक्षणैर्युतम्
"नंतर एक भिल्लिणी अन्न आणि पाणी घेऊन आली; तिने आपल्या प्रिय व्यक्तीकडे पाहिले, जो आनंदाने उजळून निघाला होता."
अन्यादृशं समावीक्ष्य स्वकांतं तेजसावृतम् । दिव्यतेजः समाक्रांतं यथा सूर्यं दिविस्थितम्
तिच्या प्रियकराला वेगळ्या रूपात, तेजाने झळाळताना, दिव्य प्रकाशाने भरलेला पाहून — जसा आकाशात उभा असलेला सूर्य असतो —
नरमन्यं परिज्ञाय तं परित्यज्य सा ययौ । व्याध उवाच- एह्येहि त्वं प्रिये चात्र कस्मान्मां त्वं न पश्यसि
तो वेगळा मनुष्य आहे हे ओळखून तिने त्याला सोडून दिले आणि निघून गेली. तेव्हा शिकारी म्हणाला — "इथे ये, प्रिये, का मला पाहत नाहीस?"
क्षुधया पीड्यमानोहं त्वामहं चावलोकये । तस्य वाक्यं समाकर्ण्य शीघ्रं व्याधी समागता
"मला भूक लागली आहे, म्हणून मी तुझ्याकडे पाहतो आहे." त्याचे हे शब्द ऐकून ती शिकरणी पटकन त्याच्याकडे आली.
भर्तुः पार्श्वं समासाद्य विस्मिता साभवत्तदा । कोयं तेजः समाचारो देवोयं मां समाह्वयेत्
ती आपल्या नवऱ्याजवळ गेली आणि आश्चर्यचकित झाली. तिला वाटले — "हे तेज, हा वागणूक कसा? हा देवच मला बोलावत आहे का?"
तमुवाच ततो व्याधी भर्तारं दीप्ततेजसम् । अत्र किं ते कृतं वीर भवान्को दिव्यलक्षणः
तेव्हा शिकरणीने आपल्या तेजस्वी नवऱ्याला विचारले — "वीरा, इथे तू काय केलेस? तू कोण आहेस, असा दिव्य चिन्हांचा?"
सूत उवाच- एवमाभाषितो व्याध्या व्याधः प्रियामभाषत । अहं ते वल्लभः कांते भवती च मम प्रिया
सूतेने सांगितले — अशा प्रकारे शिकरणीने विचारल्यावर शिकाऱ्याने आपल्या प्रियेच्या उत्तर दिले — "कांते, मी तुझा प्रियकर आहे आणि तू मला प्रिय आहेस."
कस्मात्त्वं मां न जानासि कथं शंका प्रवर्तते । क्षुधया पीड्यमानेन पयश्चान्नं प्रतीक्ष्यते
"तू मला ओळखत नाहीस का? तुला शंका का आली? मला भूक लागली आहे, म्हणून मी जेवण आणि पाण्याची वाट पाहतो आहे."
व्याध्युवाच- बर्बरः कृष्णवर्णश्च रक्ताक्षः कृष्णकंचुकः । ईदृशश्चास्ति मे भर्ता सर्वसत्वभयंकरः
शिकरणी म्हणाली — "माझा नवरा राकट, काळ्या रंगाचा, लाल डोळ्यांचा, काळे कपडे घालणारा आहे — तो सर्व प्राण्यांना भयावह वाटतो."
भवान्को दिव्यदेहस्तु प्रियेत्युक्त्वा समाह्वयेत् । एष मे संशयो जातो वद सत्यं ममाग्रतः
"पण तू तर दिव्य देहाचा आहेस आणि मला 'प्रिये' म्हणतोस. म्हणूनच मला शंका आली आहे. माझ्यासमोर सत्य सांग."
कुलं नाम स्वकं ग्रामं क्रीडां लिगं सुतं सुताम् । समाचष्ट प्रियाग्रे तु तस्याः प्रत्यय हेतवे
"आपलं घराणं, गाव, खेळ, चिन्ह, मुलगा, मुलगी — हे सर्व माझ्यासमोर सांग, म्हणजे मला खात्री वाटेल."
प्रत्युवाच स्वभर्तारं सा व्याधी हृष्टमानसा । कस्मात्ते ईदृशः कायः श्वेतकंचुकधारकः
तेव्हा शिकरणी आनंदाने आपल्या नवऱ्याला म्हणाली — "तुझं शरीर असं कसं झालं? तू पांढरा अंगरखा का घातलास?"
कथं जातः समाचक्ष्व ममाश्चर्यं प्रवर्तते । एवं संपृच्छमानस्तु भार्यया मृगघातकः
"हे कसं घडलं? मला सांग, कारण मला फार आश्चर्य वाटतंय." अशा प्रकारे पत्नीने विचारल्यावर, तो हरिणांचा शिकारी —
सूत उवाच- प्रत्युवाच ततः श्रुत्वा तां प्रियां प्रश्रयान्विताम् । नर्मदा उत्तरे कूले संगमश्चास्ति सुव्रते
सूतेने सांगितले — प्रियेने नम्रपणे विचारल्यावर त्याने उत्तर दिले — "नर्मदेच्या उत्तरेकडील काठावर, सुव्रते, एक संगम आहे."
आतपेनाकुलो जीवो मम जातोति सुप्रिये । अस्मिन्वै संगमे कांते श्रमश्रांतो हि सत्वरः
"तापलेल्या उन्हामुळे माझा जीव अगदी थकला होता, प्रिये. त्या संगमावर मी थकून, दमून पटकन पोहोचलो."
गतः स्नात्वा जलं पीत्वा पश्चाच्चाहं समागतः । तदाप्रभृति मे काय ईदृशस्तेजसावृतः
"तेथे स्नान करून, पाणी पिऊन मी परत आलो. त्या क्षणापासून माझं शरीर असं तेजस्वी झालं."
संजातो वस्त्रसंयुक्तः कंचुकः शुभ्रतां गतः । पूर्वोक्तलिंगसंस्थानैः कुलैः स्थानेन वै तथा
"माझ्या अंगावर वस्त्र आले, अंगरखा पांढरा झाला, पण पूर्वीची चिन्हं, घराणं आणि गाव तशीच राहिली."