दासत्वं देहि वैकुंठ यदि तुष्टो जनार्दन । श्रीभगवानुवाच- एवमस्तु महाभागे गच्छ निर्धूतकल्मषा
हे जनार्दना, जर तू समाधानी असशील तर मला वैकुंठात दास्यभाव दे. श्रीभगवान म्हणाले — तसेच होवो, हे महाभाग्यवती; आता तू सर्व पापांपासून मुक्त झाली आहेस.
वैष्णवं परमं लोकं दुर्लभं योगिभिः सदा । गच्छ गच्छ परं लोकं प्रसादान्मम सांप्रतम्
हे वैष्णव परम लोक, जे योग्यांना नेहमी दुर्मिळ असतात, तिथे जा; माझ्या कृपेने आता त्या सर्वोच्च लोकात पोहोच.
एवमुक्ते ततो वाक्ये माधवेन महात्मना । दिव्यादेवी अभूद्दिव्या सूर्यतेजः समप्रभा
माधव या महात्म्याने असे सांगितल्यावर, ती दिव्य देवी सूर्याच्या तेजासारखी प्रकाशमान झाली.
पश्यतां सर्वलोकानां दिव्याभरणभूषिता । दिव्यमालान्विता सा च दिव्यहारविलंबिनी
सर्व लोक पाहत असताना ती दिव्य दागिन्यांनी सजली, दिव्य माळ घातली आणि दिव्य हाराने शोभली.
गता सा वैष्णवं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । पुनः पक्षी समायातः स्वगृहं हर्षसंयुतः
ती वैष्णव लोकात गेली, जिथे कोणताही ताप किंवा विनाश नाही; नंतर तो पक्षी आनंदाने आपल्या घराकडे परतला.
तत्सर्वं कथयामास पितरं प्रति सत्तमः
त्या उत्तम व्यक्तीने हे सर्व घडलेले आपल्या वडिलांना सांगितले.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रेऽष्टाशीतितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनाच्या कथेत, गुरुतीर्थाजवळील च्यवनाच्या चरित्राचा अठ्ठ्याऐंशीवा अध्याय संपला.
विष्णुरुवाच- कुंजलस्तु सुतं वाक्यं समुज्ज्वलमथाब्रवीत् । भवान्कथय भोः पुत्र किमपूर्वं तु दृष्टवान्
विष्णू म्हणाले — त्यानंतर कुंजलाने आपल्या मुलाला आनंदाने विचारले, "बाळा, सांग पाहू, तू काय नवीन पाहिलेस?"
तन्मे कथय सुप्रीतः श्रोतुकामोऽस्मि सांप्रतम् । एवमादिश्य तं पुत्रं विरराम स कुंजलः
"ते मला सांग, मी फार आनंदी आहे आणि आत्ता ऐकायला उत्सुक आहे," असे म्हणून कुंजलाने आपल्या मुलाकडे पाहून गप्प बसला.
पितरं प्रत्युवाचाथ विनयावनतस्सुतः । समुज्ज्वल उवाच- हिमवंतं नगश्रेष्ठं देववृंदसमन्वितम्
मग तो मुलगा नम्रपणे वडिलांना म्हणाला — समुज्जल म्हणाला, "मी हिमालय या सर्वात श्रेष्ठ पर्वतावर गेलो होतो, जिथे देवतांचा समूहही होता."
आहारार्थं प्रगच्छामि भवतश्चात्मनः पितः । पश्यामि कौतुकं तत्र न दृष्टं न श्रुतं पुरा
"वडील, आपल्यासाठी आणि स्वतःसाठी अन्न मिळवायला मी तिथे गेलो होतो. तिथे मला एक अद्भुत गोष्ट दिसली, जी मी कधीच पाहिली नव्हती किंवा ऐकली नव्हती."
प्रदेशमृषिगणाकीर्णमप्सरोभिः प्रशोभितम् । बहुकौतुकशोभाढ्यं मंगल्यं मंगलैर्युतम्
"तो प्रदेश ऋषींच्या समूहांनी भरलेला होता, अप्सरांनी सजलेला, अनेक आश्चर्यांनी आणि शुभ गोष्टींनी परिपूर्ण होता."
बहुपुण्यफलोपेतैर्वनैर्नानाविधैस्ततः । अनेककौतुकभरैर्मनसः परिमोहनम्
"तिथे अनेक प्रकारची वनं होती, ज्यात मोठ्या पुण्याचे फळ मिळत होते, असंख्य चमत्कारांनी मन मोहून टाकणारे ते दृश्य होते."
तत्र दृष्टं मया तात अपूर्वं मानसांतिके । बहुहंसैः समाकीर्णो हंस एकः समागतः
"तिथे, वडील, मानस सरोवराजवळ मी एक अनोखी गोष्ट पाहिली — अनेक राजहंसांमध्ये एक मोठा राजहंस तिकडे आला होता."
एवं कृष्णा महाभाग अन्ये तत्र समागताः । सितेतरैश्चंचुपादैरन्यतः शुक्लविग्रहाः
"अशीच इतरही हंस तिथे जमली होती; काहींच्या चोचा आणि पाय काळे होते, तर काहींची शरीरं पांढरी होती."
तादृशास्ते च नीला वै अन्ये शुभ्रा महामते । चतस्रस्तत्र वै नार्यो रौद्राकारा विभीषणाः
"काही हंस निळ्या रंगाचे होते, काही पांढरे होते, हे ज्ञानी वडील; तिथे चार स्त्रिया होत्या, ज्यांचा रूप अत्यंत भयंकर आणि भीतीदायक होता."
दंष्ट्राकरालसंक्रूरा ऊर्ध्वकेश्यो भयानकाः । पश्चात्तास्तु समायातास्तस्मिन्सरसि मानसे
"त्यांच्या मोठ्या दातांनी आणि भेसूर चेहऱ्यांनी, उभ्या केसांनी त्या फारच भयानक दिसत होत्या; नंतर त्या मानस सरोवरात आल्या."
कृष्णा हंसास्तु संस्नाता मानसे तात मत्पुरः । विभ्रांताः परितश्चान्ये न स्नातास्तत्र मानसे
"काळ्या हंसांनी माझ्या समोर मानसात स्नान केले; इतर हंस तिथेच भटकत राहिले, पण त्यांनी स्नान केले नाही."
जहसुस्ताः स्त्रियस्तात हास्यैरट्टाट्टदारुणैः । तस्मात्सराद्विनिष्क्रांतो हंस एको महातनुः
"त्या स्त्रिया मोठ्या भीषण हसण्याने हसल्या; त्यानंतर एक मोठा राजहंस त्या सरोवरातून बाहेर पडला."
पश्चात्त्रयो विनिष्क्रांतास्तैश्चाहं समुपेक्षितः । याता आकाशमार्गेण विवदंतः परस्परम्
"नंतर आणखी तीन हंस बाहेर गेले आणि त्यांनी माझ्याकडे दुर्लक्ष केले; ते आकाशमार्गाने एकमेकांशी वाद घालत निघून गेले."
तास्तु स्त्रियो महाभीमाः समंतात्परिबभ्रमुः । विंध्यस्य शिखरे पुण्ये वृक्षच्छायासुपक्षिणः
"त्या भयंकर स्त्रिया सर्वत्र भटकत होत्या; विंध्य पर्वताच्या पवित्र शिखरावर, झाडांच्या सावलीत, पक्ष्यांसोबत त्या थांबल्या."
निषण्णास्तत्र ते सर्वे दग्धा दुःखैः सुदारुणैः । तेषां सुवीक्षमाणानां भिल्ल एकः समागतः
"ते सर्वजण तिथे बसले होते, कठीण दुःखांनी जळत होते; त्यांना पाहताना एक भिल्ल तिथे आला."
मृगान्स पीडयित्वा तु बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । शिलातलं समाश्रित्य निषसाद सुखेन वै
"त्याने प्राण्यांना त्रास दिला, हातात बाण आणि धनुष्य घेतले होते; मग एका दगडावर बसून तो आरामात बसला."
पश्चाद्भिल्ली समायाता अन्नमादाय सोदकम् । स्वं प्रियं वीक्षते राज्ञा मुदितैर्लक्षणैर्युतम्
"नंतर एक भिल्लिणी अन्न आणि पाणी घेऊन आली; तिने आपल्या प्रिय व्यक्तीकडे पाहिले, जो आनंदाने उजळून निघाला होता."
अन्यादृशं समावीक्ष्य स्वकांतं तेजसावृतम् । दिव्यतेजः समाक्रांतं यथा सूर्यं दिविस्थितम्
तिच्या प्रियकराला वेगळ्या रूपात, तेजाने झळाळताना, दिव्य प्रकाशाने भरलेला पाहून — जसा आकाशात उभा असलेला सूर्य असतो —
नरमन्यं परिज्ञाय तं परित्यज्य सा ययौ । व्याध उवाच- एह्येहि त्वं प्रिये चात्र कस्मान्मां त्वं न पश्यसि
तो वेगळा मनुष्य आहे हे ओळखून तिने त्याला सोडून दिले आणि निघून गेली. तेव्हा शिकारी म्हणाला — "इथे ये, प्रिये, का मला पाहत नाहीस?"
क्षुधया पीड्यमानोहं त्वामहं चावलोकये । तस्य वाक्यं समाकर्ण्य शीघ्रं व्याधी समागता
"मला भूक लागली आहे, म्हणून मी तुझ्याकडे पाहतो आहे." त्याचे हे शब्द ऐकून ती शिकरणी पटकन त्याच्याकडे आली.
भर्तुः पार्श्वं समासाद्य विस्मिता साभवत्तदा । कोयं तेजः समाचारो देवोयं मां समाह्वयेत्
ती आपल्या नवऱ्याजवळ गेली आणि आश्चर्यचकित झाली. तिला वाटले — "हे तेज, हा वागणूक कसा? हा देवच मला बोलावत आहे का?"
तमुवाच ततो व्याधी भर्तारं दीप्ततेजसम् । अत्र किं ते कृतं वीर भवान्को दिव्यलक्षणः
तेव्हा शिकरणीने आपल्या तेजस्वी नवऱ्याला विचारले — "वीरा, इथे तू काय केलेस? तू कोण आहेस, असा दिव्य चिन्हांचा?"
सूत उवाच- एवमाभाषितो व्याध्या व्याधः प्रियामभाषत । अहं ते वल्लभः कांते भवती च मम प्रिया
सूतेने सांगितले — अशा प्रकारे शिकरणीने विचारल्यावर शिकाऱ्याने आपल्या प्रियेच्या उत्तर दिले — "कांते, मी तुझा प्रियकर आहे आणि तू मला प्रिय आहेस."