पुरुषं पुष्कराक्षं तु वाराहं धरणीधरम् । प्रद्युम्नं कामपालं च व्यासं व्यालं महेश्वरम्
पुरुष, कमळासारख्या डोळ्यांचा, वराह, पृथ्वीचा धारक, प्रद्युम्न, कामाचा रक्षक, व्यास, सर्प, महेश्वर — त्याला मी नमस्कार करतो.
सर्वसौख्यं महासौख्यं मोक्षं च परमेश्वरम् । योगरूपं महाज्ञानं योगिनां गतिदं प्रियम्
सर्व सुखाचा स्रोत, महान सुख, मोक्ष, परमेश्वर, योगरूप, महान ज्ञान, योग्यांना मार्ग देणारा, प्रिय — त्याला वंदन करतो.
मुरारिं लोकपालं तं पद्महस्तं गदाधरम् । गुहावासं सर्ववासं पुण्यवासं महाभुजम्
मुरारि, लोकांचे रक्षक, कमळहस्त, गदाधारी, गुहेत वास करणारा, सर्वत्र वास करणारा, पुण्याचा निवास, बलवान भुजांचा — त्याला वंदन करतो.
वृंदानाथं बृहत्कायं पावनं पापनाशनम् । गोपीनाथं गोपसखं गोपालं गोगणाश्रयम्
वृंदेचा स्वामी, विशाल देहाचा, पावन, पापांचा नाश करणारा, गोपींचा नाथ, गोपांचा मित्र, गोपाल, गोधनाचा आश्रय — त्याला मी नमस्कार करतो.
परात्मानं पराधीशं कपिलं कार्यमानुषम् । नमामि निश्चलं नित्यं मनोवाक्कायकर्मभिः
मी त्या परात्पर आत्म्याला, सर्वांचा स्वामी असलेल्या कपिलाला, जो एखाद्या कार्यासाठी मानव रूपात आला आहे, कायम स्थिर व शाश्वत आहे, मन, वाणी आणि कृत्यांनी नमस्कार करतो.
नाम्नां शतेनापि सुपुण्यकर्ता यः स्तौति कृष्णं मनसा स्थिरेण । स याति लोकं मधुसूदनस्य विहाय लोकानिह पुण्यपूतः
जो कोणी शंभर नावे मनापासून, स्थिर बुद्धीने आणि उत्तम पुण्य करणारा असून कृष्णाची स्तुती करतो, तो सर्व लोकांना मागे टाकून, पुण्याने शुद्ध होऊन, मधुसूदनाच्या लोकात पोहोचतो.
नाम्नां शतं महापुण्यं सर्वपातकशोधनम् । जपेदनन्यमनसा ध्यायेद्ध्यानसमन्वितम्
शंभर नावे, जी मोठ्या पुण्याची आणि सर्व पापे दूर करणारी आहेत, ती एकाग्र मनाने, ध्यानासहित जपावी.
नित्यमेव नरः पुण्यैर्गंगास्नानफलं लभेत् । तस्मात्तु सुस्थिरो भूत्वा समाहितमना जपेत्
हे नेहमी केल्याने मनुष्याला गंगास्नानाचे फळ मिळते; म्हणून मन एकाग्र करून, स्थिर राहून जप करावा.
त्रिकालं च जपेन्मर्त्यो नियतो नियमे स्थितः । अश्वमेधफलं तस्य जायते नात्र संशयः
जो मनुष्य नियमाने, दिवसातून तीन वेळा जप करतो, त्याला अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते—यात काहीच शंका नाही.
एकादश्यामुपोष्यैव पुरतो माधवस्य यः । जागरे प्रजपेन्मर्त्यस्तस्य पुण्यं वदाम्यहम्
एकादशीला उपवास करून, माधवाच्या समोर जागरण करत जो मनुष्य जप करतो, त्याचे पुण्य मी सांगतो.
पुंडरीकस्य यज्ञस्य फलमाप्नोति मानवः । तुलसीसंनिधौ स्थित्वा मनसा यो जपेन्नरः
जो मनुष्य तुळशीच्या सान्निध्यात उभा राहून, मन एकाग्र करून जप करतो, त्याला पुण्डरीक यज्ञाचे फळ मिळते.
राजसूयफलं भुंक्ते वर्षेणापि च मानवः । शालग्रामशिला यत्र यत्र द्वारावती शिला
शाळग्राम शिला किंवा द्वारावती शिला जिथे जिथे असते, तिथे मनुष्याला एका वर्षात राजसूय यज्ञाचे फळ मिळते.
उभयोः संनिधौ जाप्यं कर्तव्यं सुखमिच्छता । बहुसौख्यं प्रभुक्त्वैव कुलानां शतमेव च
दोन्हींच्या सान्निध्यात, जो सुखाची इच्छा करतो त्याने जप करावा; त्याने पुष्कळ सुख उपभोगून, शंभर कुळांचेही कल्याण होते.
एकेन चाधिकं मर्त्य आत्मना सह तारयेत् । कार्तिके स्नानकर्ता यः पूजयेन्मधुसूदनम्
फक्त एकानेही, मनुष्य स्वतःला आणि इतरांनाही तारू शकतो; जो कार्तिकात स्नान करून मधुसूदनाची पूजा करतो.
यः पठेत्प्रयतः स्तोत्रं प्रयाति परमां गतिम् । माघस्नायी हरिं पूज्य भक्त्या च मधुसूदनम्
जो भक्तीने हे स्तोत्र वाचतो, तो परमपदाला पोहोचतो; जो माघ महिन्यात स्नान करून, भक्तीने हरि, मधुसूदनाची पूजा करतो.
ध्यायेच्चैव हृषीकेशं जपेद्वाथ शृणोति वा । सुरापानादिकं पापं विहाय परमं पदम्
जो हृषीकेशाचे ध्यान करतो, जप करतो किंवा ऐकतो, आणि दारू पिणे वगैरे पापे सोडतो, तो परमपदाला पोहोचतो.
विना विघ्नं नरः पुत्र संप्रयाति जनार्दनम् । श्राद्धकाले हि यो मर्त्यो विप्राणां भुंजतां पुरः
मुला, जो मनुष्य शंभर नावे श्राद्धकाळी, ब्राह्मण जेवत असताना, त्यांच्या समोर जपतो, त्याला कोणतीही अडचण न येता जनार्दन प्राप्त होतो.
यो जपेच्च शतं नाम्नां स्तोत्रं पातकनाशनम् । पितरस्तुष्टिमायांति तृप्ता यांति परां गतिं
जो शंभर नावे, पापांचा नाश करणारे स्तोत्र जपतो, त्याचे पितर संतुष्ट होतात आणि परमगतीला जातात.
ब्राह्मणो वेदविद्वान्स्यात्क्षत्रियो विंदते महीम् । धनऋद्धिं प्रभुंजीत वैश्यो जपति यः सदा
जो ब्राह्मण आहे तो वेदज्ञ होतो, क्षत्रियाला पृथ्वी मिळते, आणि जो वैश्य नेहमी जप करतो त्याला धन व समृद्धी मिळते.
शूद्रः सुःखं प्रभुंक्ते च ब्राह्मणत्वं च गच्छति । प्राप्य जन्मांतरं वत्स वेदविद्यां प्रविंदति
शूद्र सुख उपभोगतो आणि ब्राह्मणत्व प्राप्त करतो; पुढच्या जन्मात, मुला, त्याला वेदविद्या मिळते.
सुखदं मोक्षदं स्तोत्रं जप्तव्यं च न संशयः । केशवस्य प्रसादेन सर्वसिद्धो भवेन्नरः
हे स्तोत्र सुख देणारे आणि मोक्ष देणारे आहे, याचा जप नक्कीच करावा; केशवाच्या कृपेने मनुष्य सर्व सिद्धी प्राप्त करतो.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थवर्णने च्यवनचरित्रे सप्ताशीतितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेतील गुरुतीर्थवर्णन व च्यवनाच्या चरित्रातील सत्त्याऐंशीवा अध्याय संपला.
कुंजल उवाच- व्रतं स्तोत्रं महाज्ञानं ध्यानं चैव सुपुत्रक । मयाख्यातं तवाग्रे वै विष्णोः पापप्रणाशनम्
कुंजल म्हणाला — प्रिय मुला, मी तुला व्रत, स्तोत्र, मोठं ज्ञान आणि ध्यान यांचं सांगितलं आहे, जे विष्णूच्या पापांचा नाश करणारं आहे.
एवं चतुष्टयं सा हि यदा पुण्यं समाचरेत् । प्रयाति वैष्णवं लोकं देवानामपि दुर्लभम्
जो कोणी ही चार पुण्याची कामं करतो, त्याला वैष्णव लोक मिळतो, जो देवांनाही सहज मिळत नाही.
इतो गत्वा व्रतं वत्स दिव्यां देवीं प्रबोधय । अशून्यशयनं नाम व्रतराजं वदस्व ताम्
आता, मुला, तिथे जाऊन दिव्य देवीला 'अशून्यशयन' या व्रताचा—जो व्रतांचा राजा आहे—उल्लेख करून जागं कर.
समुद्धर महापापाद्राजकन्यां यशस्विनीम् । त्वया पृष्टं मया ख्यातं पुण्यदं पापनाशनम्
राजकन्येला मोठ्या पापातून सोडव. तू विचारलं, म्हणून मी तुला हे पुण्य देणारं, पाप नष्ट करणारं व्रत सांगितलं.
गच्छ गच्छ महाभाग इत्युक्त्वा विरराम सः । श्रीविष्णुरुवाच- उज्ज्वलोप्येवमुक्तस्तु स पित्रा कुंजलेन हि
'जा, जा, भाग्यवान' असं म्हणून तो थांबला. श्रीविष्णू म्हणतो — वडिलांनी कुंजलानं असं सांगितल्यावर उज्ज्वल—
प्रणम्य पादौ धर्मात्मा मातापित्रोर्महामतिः । जगाम त्वरितो राजन्प्लक्षद्वीपं स उज्ज्वलः
त्या धर्मात्मा, बुद्धिमान उज्ज्वलानं आईवडिलांच्या पायांना वंदन करून, राजन, पटकन प्लक्षद्वीपाकडे निघाला.
तं गिरिं सर्वतोभद्रं नानाधातुसमाकुलम् । नानारत्नमयैस्तुंगैः शिखरैरुपशोभितम्
तो सर्व बाजूंनी शुभ अशा, विविध धातूंनी भरलेल्या, आणि अनेक रत्नांनी झळकणाऱ्या उंच शिखरांनी सजलेल्या त्या डोंगरावर पोहोचला.
नानाप्रवाहसंपूर्णैरुदकैरुज्ज्वलैर्नृप । नद्यः संति स्वच्छनीरास्तस्मिन्गिरिवरोत्तमे
त्या उत्तम डोंगरावर, राजन, अनेक प्रवाहांनी भरलेल्या, स्वच्छ आणि चमकदार पाण्याच्या नद्या आहेत.