त्राहि मां शरणं प्राप्तस्त्वामहं कमलाप्रिय
माझं रक्षण कर! मी तुझ्या चरणी आलो आहे, लक्ष्मीच्या प्रियते.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे एकाशीतितमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनाची कथा, मातापित्यांच्या तीर्थाचं वर्णन आणि ययातिच्या चरित्रातील एक्याऐंशीवा अध्याय इथे संपला.
सुकर्मोवाच- एवं चिंतयते यावद्राजा परमधार्मिकः । तावत्प्रोवाच सा देवी रतिपुत्री वरानना
सुकर्म म्हणाला— परमधार्मिक राजा असं विचार करत असताना, त्या वेळी रतीची कन्या, सुंदर मुख असलेली देवी बोलली.
किमु चिंतयसे राजंस्त्वमिहैव महामते । प्रायेणापि स्त्रियः सर्वाश्चपलाः स्युर्न संशयः
राजा, तू इतका शहाणा असून काय विचार करतोस? खरंच, बहुतेक सर्व स्त्रिया चंचल असतात, यात काहीच शंका नाही.
नाहं चापल्यभावेन त्वामेवं प्रविचालये । नाहं हि कारयाम्यद्य भवत्पार्श्वं नृपोत्तम
पण मी चंचलतेमुळे तुला असं त्रास देत नाही; आणि राजाधिराज, आज मी तुला माझ्या जवळ थांबायला भाग पाडत नाही.
अन्यस्त्रियो यथा लोके चपलत्वाद्वदंति च । अकार्यं राजराजेंद्र लोभान्मोहाच्च लंपटाः
जगातल्या इतर स्त्रिया चंचलतेमुळे चुकीचं बोलतात आणि वागतात, राजाधिराज, लोभ आणि मोहामुळे त्या वाईट कृत्य करतात.
लोकानां दर्शनायैव जाता श्रद्धा ममोरसि । देवानां दर्शनं पुण्यं दुर्लभं हि सुमानुषैः
माझ्या मनात श्रद्धा फक्त या लोकांचं दर्शन घ्यायला निर्माण झाली आहे; देवांचं दर्शन पवित्र असतं आणि चांगल्या माणसांना ते दुर्मिळ असतं.
तेषां च दर्शनं राजन्कारयामि वदस्व मे । दोषं पापकरं यत्तु मत्संगादिह चेद्भवेत्
राजा, माझ्या संगतीमुळे इथे काही दोष किंवा पाप निर्माण होत असेल तर मला सांग, मी तुला त्यांचं दर्शन घडवून आणीन.
एवं चिंतयसे दुःखं यथान्यः प्राकृतो जनः । महाभयाद्यथाभीतो मोहगर्ते गतो यथा
राजा, तू अगदी सामान्य माणसासारखं दुःख करत आहेस, जणू मोठ्या भीतीने घाबरलेला किंवा मोहाच्या गर्तेत पडलेला कोणी आहेस.
त्यज चिंतां महाराज न गंतव्यं त्वया दिवि । येन ते जायते दुःखं तन्न कार्यं मया कदा
महामहाराज, चिंता सोडून दे; तुला स्वर्गात जायचं नाही. जे तुला दुःख देतं, ते मी कधीच करणार नाही.
एवमुक्तस्तथा राजा तामुवाच वराननाम् । चिंतितं यन्मया देवि तच्छृणुष्व हि सांप्रतम्
असं तिच्याकडून ऐकून, राजाने त्या सुंदर मुख असलेल्या देवीला उत्तर दिलं— 'देवी, मी काय विचार करत होतो, ते आता ऐक.'
मानभंगो मया दृष्टो नैव स्वस्य मनःप्रिये । मयि स्वर्गं गते कांते प्रजा दीना भविष्यति
माझ्या मनाच्या प्रियते, मी अपमान अनुभवला आहे; मी स्वर्गात गेलो तर, सुंदर सखी, माझ्या प्रजेला हाल होतील.
त्रासयिष्यति दुष्टात्मा यमस्तु व्याधिभिः प्रजाः । त्वया सार्धं प्रयास्यामि स्वर्गलोकं वरानने
दुष्ट यम प्रजेला रोगांनी त्रास देईल; सुंदर मुखे, मी तुझ्यासोबत स्वर्गात जाईन.
एवमाभाष्य तां राजा समाहूय सुतोत्तमम् । पूरुं तं सर्वधर्मज्ञं जरायुक्तं महामतिम्
असं तिला सांगून, राजाने आपला श्रेष्ठ पुत्र, सर्व धर्म जाणणारा, वृद्ध पण बुद्धिमान पूरूला बोलावलं.
एह्येहि सर्वधर्मज्ञ धर्मं जानासि निश्चितम् । ममाज्ञया हि धर्मात्मन्धर्मः संपालितस्त्वया
ये, ये, सर्व धर्म जाणणारा, तुला धर्म नक्कीच ठाऊक आहे. माझ्या आज्ञेने, धर्मात्म्या, तू धर्माचं पालन केलं आहेस.
जरा मे दीयतां तात तारुण्यं गृह्यतां पुनः । राज्यं कुरु ममेदं त्वं सकोशबलवाहनम्
माझ्या मुला, तुझं वार्धक्य मला दे आणि पुन्हा आपलं तारुण्य घे. माझं हे राज्य, कोष, सैन्य आणि वाहने यांसह, तू चालव.
आसमुद्रां प्रभुंक्ष्व त्वं रत्नपूर्णां वसुंधराम् । मया दत्तां महाभाग सग्रामवनपत्तनाम्
समुद्रापर्यंत पसरलेली, रत्नांनी भरलेली ही पृथ्वी, गाव, वन आणि नगरे यांसह, मी तुला दिली आहे, भाग्यवान पुत्रा, तिचा उपभोग घे.
प्रजानां पालनं पुण्यं कर्तव्यं च सदानघ । दुष्टानां शासनं नित्यं साधूनां परिपालनम्
पुत्रा, प्रजांचं रक्षण हे नेहमीच पुण्याचं काम आहे; वाईट लोकांना शिक्षा दे आणि सज्जनांचं नेहमी रक्षण कर.
कर्तव्यं च त्वया वत्स धर्मशास्त्रप्रमाणतः । ब्राह्मणानां महाभाग विधिनापि स्वकर्मणा
बाळा, तुला नेहमी धर्मशास्त्राच्या आधाराने वागावं लागेल. भाग्यवान ब्राह्मणांचे कर्तव्य विधीपूर्वक पार पाड.
भक्त्या च पालनं कार्यं यस्मात्पूज्या जगत्त्रये । पंचमे सप्तमे घस्रे कोशं पश्य विपश्चितः
त्यांची भक्तीने सेवा कर, कारण ते तिन्ही लोकांत पूज्य आहेत. पाचव्या, सातव्या आणि नवव्या दिवशी कोषाची नीट पाहणी कर, बुद्धिमान हो.
बलं च नित्यं संपूज्यं प्रसादधनभोजनैः । चारचक्षुर्भवस्व त्वं नित्यं दानपरो भव
सेनेचा नेहमी सन्मान कर, तिला धन, प्रसाद आणि जेवण दे. नेहमी सावध राहा आणि दान देण्यात तत्पर रहा.
भव स्वनियतो मंत्रे सदा गोप्यः सुपंडितैः । नियतात्मा भव स्वत्वं मा गच्छ मृगयां सुत
मंत्रांमध्ये स्वतःला संयमित ठेव, ते विद्वानांपासून नेहमी गुप्त ठेव. मनावर नियंत्रण ठेव, स्वतःचं स्वरूप टिकव आणि बाळा, शिकार करायला जाऊ नकोस.
विश्वासः कस्य नो कार्यः स्त्रीषु कोशे महाबले । पात्राणां त्वं तु सर्वेषां कलानां कुरु संग्रहम्
स्त्रियांवर, कोषावर किंवा मोठ्या सैन्यावर कधीच विश्वास ठेवू नकोस. पण सर्व पात्र लोकांकडून सर्व कलांचा संग्रह कर.
यज यज्ञैर्हृषीकेशं पुण्यात्मा भव सर्वदा । प्रजानां कंटकान्सर्वान्मर्दयस्व दिने दिने
यज्ञांनी हृषीकेशाची पूजा कर, नेहमी पुण्यवान रहा. रोज प्रजेतील सर्व वाईट लोकांचा नाश कर.
प्रजानां वांछितं सर्वमर्पयस्व दिने दिने । प्रजासौख्यं प्रकर्तव्यं प्रजाः पोषय पुत्रक
रोज प्रजेच्या सर्व इच्छा पूर्ण कर. प्रजेचं सुख पहावं, त्यांचं पालनपोषण कर, बाळा.
स्वको वंशः प्रकर्तव्यः परदारेषु मा कृथाः । मतिं दुष्टां परस्वेषु पूर्वानन्वेहि सर्वदा
आपला वंश वाढव, दुसऱ्यांच्या स्त्रियांकडे कधीच वाईट दृष्टीने पाहू नकोस. दुसऱ्याच्या संपत्तीबद्दल वाईट विचार मनात आणू नकोस, नेहमी पूर्वजांचं अनुसरण कर.
वेदानां हि सदा चिंता शास्त्राणां हि च सर्वदा । कुरुष्वैवं सदा वत्स शस्त्राभ्यासरतो भव
नेहमी वेदांचा आणि शास्त्रांचा विचार कर. असंच नेहमी कर, बाळा, आणि शस्त्रविद्येचा सराव करत रहा.
संतुष्टः सर्वदा वत्स स्वशय्या निरतो भव । गजस्य वाजिनोभ्यासं स्यंदनस्य च सर्वदा
नेहमी समाधानी रहा, बाळा, आणि आपल्या शय्येवर संतुष्ट रहा. हत्ती, घोडे आणि रथ यांचा नेहमी सराव कर.
एवमादिश्य तं पुत्रमाशीर्भिरभिनंद्य च । स्वहस्तेन च संस्थाप्य करे दत्तं स्वमायुधम्
अशा प्रकारे पुत्राला उपदेश करून, त्याला आशीर्वाद दिला आणि स्वतःचं आयुध स्वतःच्या हाताने त्याच्या हातात दिलं.
स्वां जरां तु समागृह्य दत्त्वा तारुण्यमस्य च । गंतुकामस्ततः स्वर्गं ययातिः पृथिवीपतिः
आपली वृद्धावस्था स्वतःकडे घेऊन, आपलं तारुण्य त्याला देऊन, पृथ्वीचा राजा ययाति स्वर्गात जाण्याची इच्छा धरून निघून गेला.