एवमाकर्ण्यतद्वाक्यं पुत्राणां पृथिवीपतिः । आचचक्षे पुनस्तेषु हर्षेणाकुलमानसः
मुलांचे हे बोलणे ऐकून पृथ्वीचा राजा आनंदाने भरून पुन्हा त्यांना सर्व गोष्ट सांगू लागला.
ययातिरुवाच- एकेन गृह्यतां पुत्रा जरा मे दुःखदायिनी । धीरेण भवतां मध्ये तारुण्यं मम दीयताम्
ययाति म्हणाला — मुलांनो, माझे हे दुःखदायक म्हातारपण तुम्हांपैकी एकाने घ्यावे आणि तुम्हांपैकी एखाद्या धीरगंभीर मुलाने आपले तारुण्य मला द्यावे.
स्वकीयं हि महाभागाः स्वरूपमिदमुत्तमम् । संतप्तं मानसं मेद्य स्त्रियां सक्तं सुचंचलम्
माझं खरं स्वरूप असं आहे, हे भाग्यवान मुलांनो — माझं मन स्त्रियांमध्ये गुंतलेलं, सतत अस्वस्थ आणि चंचल आहे.
भाजनस्था यथा आप आवर्त्तयति पावकः । तथा मे मानसं पुत्राः कामानलसुचालितम्
जसं भांड्यातलं पाणी अग्नीने हलवून जातं, तसं माझं मन, मुलांनो, कामाच्या ज्वाळांनी सतत अस्वस्थ होतं.
एको गृह्णातु मे पुत्रा जरां दुःखप्रदायिनीम् । स्वकं ददातु तारुण्यं यथाकामं चराम्यहम्
माझ्या मुलांपैकी एकाने माझं दुःखदायक वार्धक्य स्वीकारावं आणि त्यानं मला आपलं तारुण्य द्यावं, म्हणजे मी माझ्या इच्छेनुसार जगू शकेन.
यो मे जरापसरणं करिष्यति सुतोत्तमः । स च मे भोक्ष्यते राज्यं धनुर्वंशं धरिष्यति
माझ्या मुलांपैकी जो श्रेष्ठ मुलगा माझं वार्धक्य दूर करेल, तोच राज्य भोगेल आणि आपल्या वंशाचा मान राखेल.
तस्य सौख्यं सुसंपत्तिर्धनं धान्यं भविष्यति । विपुला संततिस्तस्य यशः कीर्तिर्भविष्यति
त्याला सुख, समृद्धी, धन, धान्य मिळेल; त्याचा वंश वाढेल आणि त्याचं नाव सर्वत्र प्रसिद्ध होईल.
पुत्रा ऊचुः- भवान्धर्मपरो राजन्प्रजाः सत्येन पालकः । कस्मात्ते हीदृशो भावो जातः प्रकृतिचापलः
मुलांनी म्हटलं — राजन, आपण नेहमी धर्माचं पालन करता आणि प्रजेला सत्याने वागवता; मग असं चंचल मन आपल्याला कसं झालं?
राजोवाच- आगता नर्तकाः पूर्वं पुरं मे हि प्रनर्तकाः । तेभ्यो मे कामसंमोहे जातो मोहश्च ईदृशः
राजा म्हणाला — पूर्वी माझ्या नगरात नर्तिकां आल्या होत्या. त्यांच्यामुळे मला कामाचा मोह झाला आणि मनात असा गोंधळ निर्माण झाला.
जरया व्यापितः कायो मन्मथाविष्टमानसः । संबभूव सुतश्रेष्ठाः कामेनाकुलव्याकुलः
माझं शरीर जरी वार्धक्याने थकलेलं असलं, तरी माझं मन प्रेमाने वेडं झालं आहे. त्यामुळे, श्रेष्ठ मुलांनो, मी कामामुळे फार अस्वस्थ झालो आहे.
काचिद्दृष्टा मया नारी दिव्यरूपा वरानना । मया संभाषिता पुत्राः किंचिन्नोवाच मे सती
मी एक दिव्य रूपाची, सुंदर चेहऱ्याची स्त्री पाहिली. मी तिच्याशी बोललो, पण ती सती स्त्री फारसं काही बोलली नाही.
विशालानाम तस्याश्च सखी चारुविचक्षणा । सा मामाह शुभं वाक्यं मम सौख्यप्रदायकम्
तिची एक मैत्रीण होती, तिचं नाव विशाल आणि ती सुंदर डोळ्यांची होती. तिने मला सुख देणारे शुभ शब्द सांगितले.
जराहीनो यदा स्यास्त्वं तदा ते सुप्रिया भवेत् । एवमंगीकृतं वाक्यं तयोक्तं गृहमागतः
ती म्हणाली, 'जेव्हा तुझं वार्धक्य नाहीसं होईल, तेव्हा ती तुला खरी प्रिय बनेल.' हे शब्द मी मान्य केले आणि घरी परतलो.
मया जरापनोदार्थं तदेवं समुदाहृतम् । एवं ज्ञात्वा प्रकर्तव्यं मत्सुखं हि सुपुत्रकाः
म्हणूनच मी माझं वार्धक्य दूर व्हावं म्हणून असं बोललो आहे. हे जाणून, माझ्या आनंदासाठी तुम्ही तसं वागावं, हे चांगल्या मुलांनो.
तुरुरुवाच- शरीरं प्राप्यते पुत्रैः पितुर्मातुः प्रसादतः । धर्मश्च क्रियते राजञ्शरीरेण विपश्चिता
तुरू म्हणाला — मुलांना वडीलधाऱ्यांच्या कृपेनेच शरीर मिळतं आणि हेच शरीर वापरून ज्ञानी माणसं धर्माचं पालन करतात, राजन.
पित्रोः शुश्रूषणं कार्यं पुत्रैश्चापि विशेषतः । न च यौवनदानस्य कालोऽयं मे नराधिप
मुलांनी विशेषतः आईवडिलांची सेवा करावी, पण राजन, हे तारुण्य देण्याचं वेळ माझ्यासाठी आलेली नाही.
प्रथमे वयसि भोक्तव्यं विषयं मानवैर्नृप । इदानीं तन्न कालोयं वर्तते तव सांप्रतम्
राजा, माणसांनी आयुष्याच्या पहिल्या टप्प्यात worldly सुखांचा उपभोग घ्यावा; पण आता तसं करण्याची वेळ तुमच्यावर आलेली नाही.
जरां तात प्रदत्वा वै पुत्रे तात महद्गताम् । पश्चात्सुखं प्रभोक्तव्यं न तु स्यात्तव जीवितम्
बाबा, जर तुम्ही तुमचं मोठं वार्धक्य मुलाला दिलंत, तर नंतर तुम्ही सुख उपभोगू शकता, पण तुमचं आयुष्य टिकणार नाही.
तस्माद्वाक्यं महाराज करिष्ये नैव ते पुनः । एवमाभाषत नृपं तुरुर्ज्येष्ठसुतस्तदा
म्हणून, महाराज, मी पुन्हा तुमचं म्हणणं पाळणार नाही; असं ज्येष्ठ पुत्र तुरूने राजाला सांगितलं.
तुरोर्वाक्यं तु तच्छ्रुत्वा क्रुद्धो राजा बभूव सः । तुरुं शशाप धर्मात्मा क्रोधेनारुणलोचनः
तुरूचं उत्तर ऐकून राजा रागावला; क्रोधाने डोळे लाल झालेले, धर्मात्मा राजाने तुरूला शाप दिला.
अपध्वस्तस्त्वयाऽदेशो ममायं पापचेतन । तस्मात्पापी भव स्वत्वं सर्वधर्मबहिष्कृतः
दुष्ट मनाच्या तु माझ्या आज्ञेचं उल्लंघन केलंस, म्हणून आता तू पापी हो, सर्व धर्मांपासून दूर राहा.
शिखया त्वं विहीनश्च वेदशास्त्रविवर्जितः । सर्वाचारविहीनस्त्वं भविष्यसि न संशयः
तुझ्या डोक्यावर शिखा राहणार नाही, वेदशास्त्रांचं ज्ञानही तुला मिळणार नाही; आणि सर्व सदाचार तुझ्याकडून नाहीसा होईल, यात शंका नाही.
ब्रह्मघ्नस्त्वं देवदुष्टः सुरापः सत्यवर्जितः । चंडकर्मप्रकर्ता त्वं भविष्यसि नराधमः
तू ब्राह्मणहंता, देवद्रोही, मद्यपान करणारा, खोटं बोलणारा आणि क्रूर कर्म करणारा, माणसांत सर्वात नीच होशील.
सुरालीनः क्षुधी पापी गोघ्नश्च त्वं भविष्यसि । दुश्चर्मा मुक्तकच्छश्च ब्रह्मद्वेष्टा निराकृतिः
तू मद्यपानात आसक्त, नेहमी उपाशी, पापी, गायी मारणारा, घाणेरडं कातडं घालणारा, विस्कटलेले वस्त्र घालणारा, ब्राह्मणद्वेष्टा आणि नीट रूप नसलेला होशील.
परदाराभिगामी त्वं महाचंडः प्रलंपटः । सर्वभक्षश्च दुर्मेधाः सदात्वं च भविष्यसि
तू परस्त्रीगामी, अत्यंत क्रूर, फसवणूक करणारा, वाईट बुद्धीचा, काहीही खाणारा आणि नेहमी दुष्ट विचारांचा होशील.
सगोत्रां रमसे नारीं सर्वधर्मप्रणाशकः । पुण्यज्ञानविहीनात्मा कुष्ठवांश्च भविष्यसि
तू आपल्या कुळातील स्त्रीशी संबंध ठेवशील, सर्व धर्माचा नाश करणारा, पुण्य आणि ज्ञानहीन, आणि कुष्ठरोगी होशील.
तव पुत्राश्च पौत्राश्च भविष्यंति न संशयः । ईदृशाः सर्वपुण्यघ्ना म्लेच्छाः सुकलुषीकृताः
तुझे पुत्र आणि नातवंडेही असेच होतील, यात शंका नाही—सर्व पुण्यांचा नाश करणारे, म्लेच्छ आणि पूर्णपणे भ्रष्ट.
एवं तुरुं सुशप्त्वैव यदुं पुत्रमथाब्रवीत् । जरां वै धारयस्वेह भुंक्ष्व राज्यमकंटकम्
अशा प्रकारे तुरुवसुला शाप दिल्यावर, त्याने आपल्या पुत्र यदुला म्हटले, 'इथेच जरा स्वीकार आणि त्रास न होता राज्याचा उपभोग घे.'
बद्धाञ्जलिपुटो भूत्वा यदू राजानमब्रवीत् । यदुरुवाच- जराभारं न शक्नोमि वोढुं तात कृपां कुरु
यदुने हात जोडून राजाला म्हटले, 'पिता, मला वृद्धापकाळाचं ओझं सहन होत नाही; कृपा करून माझ्यावर दया कर.'
शीतमध्वा कदन्नं च वयोतीताश्च योषितः । मनसः प्रातिकूल्यं च जरायाः पंचहेतवः
थंडी, लांब प्रवास, कडधान्याचं जेवण, वार्धक्यात गेलेल्या स्त्रिया आणि मनाचा विरोध—हे वृद्धापकाळाच्या दुःखाची पाच कारणं आहेत.