यावद्भूमंडलं सर्वं यावत्तपति भास्करः । तावद्धि मानवा लोकाः सर्वे भागवता बभुः
जितकी पृथ्वी पसरली आहे आणि सूर्य तितका प्रकाशतो, तितका काळ सर्व लोक भगवंताचे भक्त झाले.
विष्णोर्ध्यानप्रभावेण पूजास्तोत्रेण नामतः । आधिव्याधिविहीनास्ते संजाता मानवास्तदा
विष्णूच्या ध्यानाच्या प्रभावाने, पूजा, स्तोत्र आणि नावांच्या जपामुळे, त्या वेळी लोक सर्व दुःख आणि आजारांपासून मुक्त झाले.
वीतशोकाश्च पुण्याश्च सर्वे चैव तपोधनाः । संजाता वैष्णवा विप्र प्रसादात्तस्य चक्रिणः
सर्वजण शोकमुक्त, पुण्यवान आणि तपश्चर्येने समृद्ध झाले; चक्रधारीच्या कृपेने, हे ब्राह्मण, सर्वजण वैष्णव झाले.
आमयैश्च विहीनास्ते दोषैरोषैश्च वर्जिताः । सर्वैश्वर्यसमापन्नाः सर्वरोगविवर्जिताः
ते सर्व आजार, दोष आणि रागापासून मुक्त झाले; सर्व संपत्ती मिळवून, सर्व रोगांपासूनही मुक्त झाले.
प्रसादात्तस्य देवस्य संजाता मानवास्तदा । अमराः निर्जराः सर्वे धनधान्यसमन्विताः
त्या देवाच्या कृपेने त्या काळी माणसे जन्माला आली; सर्व देव आणि अमर लोक धनधान्याने समृद्ध झाले.
मर्त्या विष्णुप्रसादेन पुत्रपौत्रैरलंकृताः । तेषामेव महाभाग गृहद्वारेषु नित्यदा
विष्णूच्या कृपेने माणसे मुलाबाळांनी सजलेली होती; हे भाग्यवान, त्यांच्या घरांच्या दारात नेहमीच—
कल्पद्रुमाः सुपुण्यास्ते सर्वकामफलप्रदाः । सर्वकामदुघा गावः सचिंतामणयस्तथा
तेथे शुभ कल्पवृक्ष उभे होते, जे सर्व इच्छा पूर्ण करणारे होते; सर्व काही देणाऱ्या गायी आणि इच्छापूर्ती रत्नही तिथे होते.
संति तेषां गृहे पुण्याः सर्वकामप्रदायकाः । अमरा मानवा जाताः पुत्रपौत्रैरलंकृताः
त्यांच्या घरात शुभ आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या वस्तू होत्या; अमर लोक माणूस बनले आणि मुलाबाळांनी सजले.
सर्वदोषविहीनास्ते विष्णोश्चैव प्रसादतः । सर्वसौभाग्यसंपन्नाः पुण्यमंगलसंयुताः
विष्णूच्या कृपेने ते सर्व दोषांपासून मुक्त झाले; ते सर्व सौभाग्याने, पुण्य आणि मंगलाने युक्त होते.
सुपुण्या दानसंपन्ना ज्ञानध्यानपरायणाः । न दुर्भिक्षं न च व्याधिर्नाकालमरणं नृणाम्
ते अत्यंत पुण्यवान, दानशूर, ज्ञान आणि ध्यानात मग्न होते; त्या लोकांत दुष्काळ, रोग किंवा अकाली मृत्यू नव्हता.
तस्मिञ्शासति धर्मज्ञे ययातौ नृपतौ तदा । वैष्णवा मानवाः सर्वे विष्णुव्रतपरायणाः
त्या काळी धर्मज्ञ राजा ययाति राज्य करत असताना, सर्व माणसे विष्णूच्या व्रतात मन लावणारी होती.
तद्ध्यानास्तद्गताः सर्वे संजाता भावतत्पराः । तेषां गृहाणि दिव्यानि पुण्यानि द्विजसत्तम
सर्वजण त्याच्या ध्यानात मग्न होते, त्या अवस्थेत रमले होते; त्यांच्या घरांना, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, दिव्य आणि शुभ तेज होते.
पताकाभिः सुशुक्लाभिः शंखयुक्तानि तानि वै । गदांकितध्वजाभिश्च नित्यं चक्रांकितानि च
ती घरे स्वच्छ पांढऱ्या पताकांनी, शंखाच्या चिन्हांनी, गदायुक्त ध्वजांनी आणि चक्राच्या छापांनी नेहमीच सजलेली होती.
पद्मांकितानि भासंते विमानप्रतिमानि च । गृहाणि भित्तिभागेषु चित्रितानि सुचित्रकैः
कमळाच्या चिन्हांनी ती घरे उजळून निघाली होती, जणू काही ती विमानांसारखी भासत होती; घरांच्या भिंती सुंदर चित्रांनी रंगवलेल्या होत्या.
सर्वत्र गृहद्वारेषु पुण्यस्थानेषु सत्तमाः । वनानि संति दिव्यानि शाद्वलानि शुभानि च
घरांच्या दारात, शुभ स्थळी, हे श्रेष्ठजन, सर्वत्र दिव्य वनराई आणि सुंदर हिरवीगार लाने होत्या.
तुलस्या च द्विजश्रेष्ठ तेषु केशवमंदिरैः । भासंते पुण्यदिव्यानि गृहाणि प्राणिनां सदा
आणि, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, त्या ठिकाणी केशवाच्या मंदिरे आणि तुळशीमुळे प्राण्यांची दिव्य, पुण्य घरे नेहमीच उजळून निघाली होती.
सर्वत्र वैष्णवो भावो मंगलो बहु दृश्यते । शंखशब्दाश्च भूलोके मिथः स्फोटरवैः सखे
सर्वत्र वैष्णव भाव आणि मोठे मंगल दिसत होते; पृथ्वीवर शंखांचे आवाज परस्पर घुमत होते, हे मित्रा.
श्रूयंते तत्र विप्रेंद्र दोषपापविनाशकाः । शंखस्वस्तिकपद्मानि गृहद्वारेषु भित्तिषु
तेथे, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, दोष आणि पाप नष्ट करणारे आवाज ऐकू येत; शंख, स्वस्तिक आणि कमळांची चिन्हे घरांच्या दारात आणि भिंतींवर होती.
विष्णुभक्त्या च नारीभिर्लिखितानि द्विजोत्तम । गीतरागसुवर्णैश्च मूर्च्छना तानसुस्वरैः
त्या चिन्हांना विष्णूभक्त स्त्रियांनी रेखाटले होते, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण; सुवर्णासारख्या गोड गाण्यांच्या रागांनी, सुरेल ताना आणि मधुर स्वरांनी ते नटले होते.
गायंति केशवं लोका विष्णुध्यानपरायणाः
लोक विष्णूच्या ध्यानात मग्न होऊन केशवाचे गाणे गात होते.
हरिं मुरारिं प्रवदंति केशवं प्रीत्या जितं माधवमेव चान्ये । श्रीनारसिंहं कमलेक्षणं तं गोविंदमेकं कमलापतिं च
ते प्रेमाने हरिचे, मुराचा शत्रू, केशव आणि विजयी माधवाचे गुणगान करतात; काही श्रीनृसिंह, कमळासारख्या डोळ्यांचा, गोविंद आणि लक्ष्मीपती यांचे गुण सांगतात.
कृष्णं शरण्यं शरणं जपंति रामं च जप्यैः परिपूजयंति । दंडप्रणामैः प्रणमंति विष्णुं तद्ध्यानयुक्ताः परवैष्णवास्ते
ते कृष्ण, जो सर्वांचा आधार आहे, त्याचे नाव जपतात आणि रामाची जपांनी पूजा करतात; दंडवत घालून विष्णूला वंदन करतात, त्याच्या ध्यानात तल्लीन होतात—हेच खरे श्रेष्ठ वैष्णव आहेत.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे चतुःसप्ततितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनाची कथा, मातापित्यांच्या तीर्थांचे वर्णन आणि ययातिची गोष्ट असलेला चौहत्तरावा अध्याय संपला.
सुकर्मोवाच- विष्णुं कृष्णं हरिं रामं मुकुंदं मधुसूदनम् । नारायणं विष्णुरूपं नारसिंहं तमच्युतम्
सुकर्म म्हणाले— विष्णू, कृष्ण, हरि, राम, मुकुंद, मधुसूदन, नारायण, विष्णूचे रूप, नरसिंह, तो अच्युत—
केशवं पद्मनाभं च वासुदेवं च वामनम् । वाराहं कमठं मत्स्यं हृषीकेशं सुराधिपम्
केशव, पद्मनाभ, वासुदेव, वामन, वाराह, कूर्म, मत्स्य, हृषीकेश, देवांचा स्वामी—
विश्वेशं विश्वरूपं च अनंतमनघं शुचिम् । पुरुषं पुष्कराक्षं च श्रीधरं श्रीपतिं हरिम्
विश्वाचा स्वामी, विश्वरूप, अनंत, निष्पाप, पवित्र, पुरुष, कमळासारख्या डोळ्यांचा, श्रीधर, श्रीपती, हरि—
श्रीनिवासं पीतवासं माधवं मोक्षदं प्रभुम् । इत्येवं हि समुच्चारं नामभिर्मानवाः सदा
श्रीनिवास, पिवळ्या वस्त्रातील, माधव, मुक्तिदाता, प्रभू— अशी ही नावे लोक नेहमी उच्चारतात.
प्रकुर्वंति नराः सर्वे बालवृद्धाः कुमारिकाः । स्त्रियो हरिं सुगायंति गृहकर्मरताः सदा
सर्व लोक— लहान मुले, वृद्ध, कुमारिका, स्त्रिया— नेहमी घरकाम करत असतानाही हरिचे गोड गाणे गातात.
आसने शयने याने ध्याने वचसि माधवम् । क्रीडमानास्तथा बाला गोविंदं प्रणमंति ते
बसताना, झोपताना, प्रवासात, ध्यानात किंवा बोलताना, ते माधवाचे स्मरण करतात; खेळताना सुद्धा मुले गोविंदाला वंदन करतात.
दिवारात्रौ सुमधुरं ब्रुवंति हरिनाम च । विष्णूच्चारो हि सर्वत्र श्रूयते द्विजसत्तम
दिवसा-रात्री ते हरिनाम गोडपणे उच्चारतात; सर्वत्र, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, विष्णूचे नाव ऐकू येते.