रुद्रलोकमिति प्रोक्तमशेषगुणसंयुतम् । सर्वेषां शिवभक्तानां तत्पुरं परिकीर्तितम्
तिला रुद्रलोक असं म्हणतात, ती सर्व गुणांनी युक्त आहे; ती नगरी सर्व शिवभक्तांसाठी प्रसिद्ध आहे.
रुद्रक्षेत्रे मृतानां च जंगमस्थावरात्मनाम् । अप्येकदिवसं भक्त्या यः पूजयति शंकरम्
रुद्राच्या क्षेत्रात जे मरतात, जरी ते चल किंवा अचल असले, तरी ज्या कुणी एक दिवस भक्तीने शंकराची पूजा केली—
सोपि याति शिवस्थानं किं पुनर्बहुशोर्चयन् । वैष्णवा विष्णुभक्ताश्च विष्णुध्यानपरायणाः
तोही शिवाच्या स्थानाला पोहोचतो—मग ज्यांनी पुष्कळ पूजा केली त्यांनी तर नक्कीच; आणि जे विष्णूभक्त, विष्णूच्या ध्यानात मग्न असतात—
तेपि गच्छंति वैकुंठे समीपं देवचक्रिणः । ब्रह्मवादी च धर्मात्मा ब्रह्मलोकं प्रयाति सः
तेही वैकुंठात, चक्रधारी देवाच्या सान्निध्यात जातात; आणि जो ब्रह्मतत्त्वाचा उपासक आणि धर्मात्मा आहे, तो ब्रह्मलोकात पोहोचतो.
पुण्यकर्ता सुपुण्येन पुण्यलोकं प्रयाति च । तस्मादीशे सदा भक्तिं भावयेदात्मनात्मनि
जो पुण्य करतो, तो उत्तम पुण्यामुळे पुण्यलोकात जातो; म्हणून नेहमी आपल्या मनानं, आत्म्यात परमेश्वराची भक्ती करावी.
हरौ वापि महाराज युक्तात्मा ज्ञानवान्स्वयम् । तस्मात्सर्वविचारेण भावदोषविचारतः
किंवा हरिची भक्ती, हे महाराज, एकचित्ताने आणि ज्ञानाने करावी; म्हणून सर्व प्रकारे विचार करून, मनाच्या दोषांचा विचार करावा.
एवं विष्णुप्रभावेण विशिष्टेनापि कर्मणा । नरः स्थानमवाप्येतदेशभावानुरूपतः
या प्रकारे, विष्णूच्या सामर्थ्यामुळे आणि उत्तम कर्मामुळे, मनुष्य आपल्या कर्मानुसार तशीच स्थिती प्राप्त करतो.
इत्येतदपरं प्रोक्तं श्रीमच्छिवपुरं महत् । देहिनां कर्मनिष्ठानां पुनरावर्त्तकं स्मृतम्
अशी ही दुसरी, श्रीमंत आणि महान शिवाची पुरी सांगितली आहे; कर्मावर निष्ठा असलेल्या देहधारी लोकांसाठी ती पुन्हा जन्म घेण्याचे स्थान समजले जाते.
ऊर्ध्वं शिवपुराज्ज्ञेयं वैष्णवं लोकमुत्तमम् । वैष्णवा मानवा यांति विष्णुध्यानपरायणाः
शिवपुराच्या वरती, उत्तम वैष्णव लोक आहे हे जाणावे; विष्णूच्या ध्यानात मग्न असलेले वैष्णव तिथे पोहोचतात.
ब्राह्मणा ब्रह्मलोकं तु सदाचारा नरोत्तमाः । प्रयांति यज्विनः सर्वे पुरीं तां तत्त्वकोविदाः
सदाचार असलेले ब्राह्मण ब्रह्मलोकात जातात, आणि सर्व यज्ञ करणारे, सत्य जाणणारे श्रेष्ठ पुरुष त्या नगरीत पोहोचतात.
ऐंद्रं लोकं तथा यांति क्षत्रिया युद्धशालिनः । अन्ये च पुण्यकर्त्तारः पुण्यलोकान्प्रयांति ते
लढाईत निपुण असलेले क्षत्रिय इंद्रलोकात जातात; आणि इतर पुण्य करणारे पुण्यलोकात पोहोचतात.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थे ययातिचरिते एकोनसप्ततितमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनाची कथा, पितृतिर्थ आणि ययातिचरित्र यातील एकोणसत्तरावा अध्याय संपला.
मातलिरुवाच- यमपीडां प्रवक्ष्यामि महातीव्रां सुदारुणाम् । भुंजंति पापिनः सर्वे क्रूरास्ते ब्रह्मघातकाः
मातली म्हणाला—मी आता यमाची अतिशय तीव्र आणि भयंकर यातना सांगतो, ज्या सर्व क्रूर पापी आणि ब्रह्महत्यारे भोगतात.
क्वचित्पापाः प्रपच्यंते तीव्रेण करिषाग्निना । क्वचित्सिंहैर्वृकैर्व्याघ्रैर्दंशैः कीटैश्च दारुणैः
कुठे पापी लोकांना प्रखर शेणाच्या आगीत भाजले जाते; कुठे सिंह, लांडगा, वाघ आणि भयंकर किड्यांनी त्यांना चावले जाते.
क्वचिन्महाजलौकोभिः क्वचिदाजगरैः पुनः । मक्षिकाभिश्च रौद्राभिः क्वचित्सर्पैर्विषोल्बणैः
कुठे मोठ्या जळवांनी, कुठे पुन्हा अजगरांनी, आणि कुठे रौद्र माशा किंवा विषारी सापांनी त्यांना त्रास दिला जातो.
मत्तमातंगयूथैश्च बलोत्कृष्टैः प्रमाथिभिः । पंथानमुल्लिखद्भिश्च तीक्ष्णशृंगमहावृषैः
मद्यधुंद हत्तींच्या झुंडी, बलवान आणि विध्वंसक, आणि तीक्ष्ण शिंग असलेल्या मोठ्या बैलांनी वाट अडवली जाते.
महाशृंगैश्च महिषैर्दुष्टगात्रप्रबाधकैः । डाकिनीभिश्च रौद्राभिर्विकरालैश्च राक्षसैः
मोठ्या शिंगाच्या म्हशींनी, वाईट शरीराने छळ करणाऱ्या, रौद्र डाकिनी आणि भयंकर राक्षसांनी त्यांना त्रास दिला जातो.
व्याधिभिश्च महाघोरैः पीड्यमाना व्रजंति ते । महातुलां समारूढा दह्यमाना दवानले
भीषण आजारांनी पीडित झालेले ते, मोठ्या तराजूत बसवले जाऊन, जंगली आगीत जळत पुढे जातात.
महावेगप्रधूतास्ते महाचंडेन वायुना । महापाषाणवर्षेण भिद्यमानाश्च सर्वतः
प्रचंड वेगाने वाहणाऱ्या भयंकर वाऱ्याने उडवले जाऊन, मोठ्या दगडांच्या पावसाने सर्वत्र त्यांना फोडले जाते.
पतद्भिर्वज्रनिर्घोषैरुल्कापातैश्च दारुणैः । प्रदीप्तांगारवर्षेण हन्यमाना व्रजंति ते
वज्राच्या गडगडाटाने, भयंकर उल्कापात आणि जळत्या कोळशांच्या पावसाने त्यांना मारले जाते, आणि ते पुढे जातात.
महता पांसुवर्षेण पूर्यमाणा यमं गताः । ये नराः पापकर्माणः पापं भुंजंति दारुणम्
मोठ्या धुळीच्या पावसाने भरलेले, जे पापी यमाकडे गेले आहेत, ते भयंकर पापाचा भोग भोगतात.
एवं पापविशेषेण पापिष्ठाः पापकारकाः । नरकं प्रतिभुंजंति बहुपीडासमाकुलम्
अशा प्रकारे, वेगवेगळ्या पापांमुळे, अत्यंत पापी लोक नरकात अनेक यातनांनी भरलेला भोग भोगतात.
एतत्ते सर्वमाख्यातं विवेकं पुण्यपापयोः । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि धर्मशास्त्रमनुत्तमम्
हे सर्व पुण्य आणि पाप यातील फरक मी तुला सांगितला; आता तुला अजून काय सांगू, हे श्रेष्ठ पुरुषा, या उत्तम धर्मशास्त्रातून?
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययातिचरिते सप्ततितमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनाची कथा, पितृतिर्थाचे वर्णन आणि ययातिचरित्र यातील सत्तरावा अध्याय संपला.
ययातिरुवाच- यत्त्वया सर्वमाख्यातं धर्माधर्ममनुत्तमम् । शृण्वतोऽथ मम श्रद्धा पुनरेव प्रवर्तते
ययाति म्हणाले: तू मला धर्म आणि अधर्म याबद्दल जे काही सांगितलेस, ते ऐकून माझ्या मनात पुन्हा श्रद्धा जागी झाली आहे.
देवानां लोकसंस्थानां वद संख्याः प्रकीर्तिताः । यस्य पुण्यप्रसंगेन येन प्राप्तं च मातले
देवतांचे विविध लोक कुठले आहेत, त्यांची संख्या काय आहे, आणि कोणत्या पुण्यामुळे ते मिळतात, हे मला सांग. मातली, कोण त्या लोकांना पोहोचले आहेत?
मातलिरुवाच- योगयुक्तं प्रवक्ष्यामि तपसा यदुपार्जितम् । देवानां लोकसंस्थानं सुखभोगप्रदायकम्
मातली म्हणाले: मी तुला योगाच्या सहाय्याने, तपाने मिळवलेली देवांची लोकांची माहिती सांगतो, जी सुख आणि आनंद देणारी आहे.
धर्मभावं प्रवक्ष्यामि आयासैरर्जितं पृथक् । उपरिष्टाच्च लोकानां स्वरूपं चाप्यनुक्रमात्
धर्म कसा मिळतो, तो कशामुळे मिळतो, आणि वरच्या लोकांचे स्वरूप कसे आहे, हे मी तुला क्रमाने सांगतो.
तत्राष्टगुणमैश्वर्यं पार्थिवं पिशिताशिनाम् । तस्मात्सद्यो गतानां च नराणां तत्समं स्मृतम्
तेथे मांसाहारी राजांचे ऐश्वर्य आठपट असते; आणि नुकतेच मृत्यू पावलेल्या माणसांचेही ते तसेच मानले जाते.
रक्षसां षोडशगुणं पार्थिवानां च तद्विधम् । एवं निरवशेषं च यच्छेषं कुलतेजसाम्
राक्षसांचे ऐश्वर्य सोळापट असते, आणि राजांचेही तसेच. आणि उरलेले सर्व कुलांचे तेजही तसेच असते.