यत्र भार्या गृहं तत्र पुरुषस्यापि नान्यथा । ग्रामे वाप्यथवारण्ये सर्वधर्मस्य साधनम्
पत्नी जिथे आहे, तिथेच पुरुषाचे घर असते; मग ते गावात असो वा जंगलात, सर्व धर्माची पूर्तता तिच्यामुळेच होते.
नास्ति भार्यासमं तीर्थं नास्ति भार्यासमं सुखम् । नास्ति भार्यासमं पुण्यं तारणाय हिताय च
पत्नीइतके पवित्र स्थान नाही, पत्नीइतके सुख नाही, आणि पत्नीइतके पुण्यही नाही, जे तारण्यासाठी आणि हितासाठी उपयुक्त आहे.
धर्मयुक्तां सतीं भार्यां त्यक्त्वा यासि नराधम । गृहं धर्मं परित्यज्य क्वास्ते धर्मस्य ते फलम्
धर्माशी निष्ठावान आणि सती पत्नी सोडून, अरे अधम माणसा, तू घर आणि धर्म टाकून कुठे जातोस? मग तुझ्या धर्माचे फळ तुला कुठे मिळणार?
तया विना यदा तीर्थे श्राद्धदानं कृतं त्वया । तेन दोषेण वै बद्धास्तव पूर्वपितामहाः
तू जर तिच्याशिवाय तीर्थात श्राद्ध किंवा दान केलेस, तर त्या दोषामुळे तुझे पूर्वज बांधले जातात.
भवांश्चौरो ह्यमी चौरा यैस्तु भुक्तं सुलोलुपैः । त्वया दत्तस्य श्राद्धस्य अन्नमेवं तया विना
तू आणि ते लोभी जे तिच्याशिवाय तुझ्या श्राद्धाचे अन्न खातात, ते सर्व चोरच आहात.
सुपुत्रः श्रद्धया युक्तः श्राद्धदानं ददाति यः । भार्या दत्तेन पिंडेन तस्य पुण्यं वदाम्यहम्
जो चांगला पुत्र श्रद्धेने, पत्नीने दिलेल्या अन्नाने श्राद्ध आणि दान करतो, त्याचे पुण्य मी सांगतो.
यथाऽमृतस्य पानेन नृणां तृप्तिर्हि जायते । तथा पितॄणां श्राद्धेन सत्यंसत्यं वदाम्यहम्
जसे अमृत पिल्याने माणसांना तृप्ती मिळते, तसेच श्राद्धाने पितरांना तृप्ती मिळते—हे मी खरेखुरे सांगतो.
गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य भार्या भवति स्वामिनी । त्वयैषा वंचिता मूढ चौरकर्मकृतं वृथा
गृहस्थधर्मात पत्नी ही घराची मालकीण असते; तू मूढपणाने तिला फसवलेस, आणि तुझे कृत्य चोरासारखे व्यर्थ झाले.
अमी पितामहाश्चौरा यैर्भुक्तं तु तया विना । भार्या पचति चेदन्नं स्वहस्तेनामृतोपमम्
जे पूर्वज तिच्याशिवाय दिलेले अन्न खातात, तेही चोरच; पण पत्नी स्वतःच्या हाताने अन्न शिजवते, तेव्हा ते अमृतासारखे होते.
तदन्नमेवभुंजंति पितरो हृष्टमानसाः । तेनैव तृप्तिमायांति संतुष्टाश्च भवंति ते
तेच अन्न पितर आनंदाने खातात; त्याने ते तृप्त आणि संतुष्ट होतात.
तस्माद्भार्यां विना धर्मः पुरुषस्य न सिध्यति । नास्ति भार्यासमं तीर्थं पुंसां सुगतिदायकम्
म्हणूनच, पत्नीशिवाय पुरुषाचा धर्म सफल होत नाही; पुरुषांना उत्तम गति देणारे पत्नीइतके पवित्र स्थान नाही.
भार्यां विना च यो धर्मः स एव विफलो भवेत्
पत्नीशिवाय जो धर्म केला जातो, तो निष्फळच ठरतो.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे एकोनषष्टितमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेतील सुकला चरित्राचा एकसष्टावा अध्याय येथे संपला.
कृकल उवाच- कथं मे जायते सिद्धिः कथं पितृविमोचनम् । एतन्मे विस्तरेणापि धर्मराज वदाधुना
कृकल म्हणाला—माझे कार्य कसे सफल होईल? माझ्या पितरांची मुक्तता कशी होईल? हे धर्मराजा, कृपया मला हे सविस्तर सांग.
धर्म उवाच- गच्छ गेहं महाभाग त्वां विना दुःखमाचरत् । संबोधय त्वं सुकलां स्वपत्नीं धर्मचारिणीम्
धर्म म्हणाले — हे महाभागा, आता घरी जा. तुझ्याविना तुझी पत्नी दुःखात आहे. तू आपल्या धर्मनिष्ठ पत्नीस, सुकला हिला, जागे कर.
श्राद्धदानं गृहं गत्वा तस्या हस्तेन वै कुरु । स्मृत्वा पुण्यानि तीर्थानि यजस्व त्वं सुरोत्तमान्
घरी गेल्यावर, तिच्या हाताने श्राद्ध कर. पवित्र तीर्थांची आठवण ठेवून, श्रेष्ठ देवतांची पूजा कर.
तीर्थयात्राकृता सिद्धिस्तव चैव भविष्यति । भार्यां विना तु यो लोके धर्मं साधितुमिच्छति
तीर्थयात्रा केल्याने तुला यश मिळेल. पण जो पुरुष आपल्या पत्नीशिवाय या जगात धर्माचरण करू पाहतो—
स गार्हस्थ्यं विलोप्यैव एकाकी विचरेद्वनम् । विफलो जायते लोके तं न मन्यंति देवताः
—त्याने गृहस्थाश्रम सोडावा आणि एकटा जंगलात जावे. असा पुरुष या जगात निष्फळ ठरतो; देवताही त्याला मान देत नाहीत.
यज्ञाः सिद्धिं तदायांति यदा स्याद्गृहिणी गृहे । एकाकी स समर्थो न धर्मार्थसाधनाय च
पत्नी घरी असली की यज्ञ यशस्वी होतात. एकटा पुरुष धर्म आणि संपत्ती साधू शकत नाही.
विष्णुरुवाच- एवमुक्त्वा च तं वैश्यं गतो धर्मो यथागतम् । कृकलोपि स धर्मात्मा स्वगृहं प्रतिप्रस्थितः
विष्णू म्हणाले — असे सांगून धर्म त्या वैश्याकडे जसे आले तसे परत गेले. मग धर्मात्मा कृकल आपल्या घरी निघाला.
स्वगृहं प्राप्य मेधावी दृष्ट्वा तां च पतिव्रताम् । सार्थवाहेन तेनापि स्वस्थानं प्राप्य बुद्धिमान्
आपल्या घरी पोहोचल्यावर, त्या बुद्धिमानाने आपल्या पतीव्रता पत्नीला पाहिले. साऱ्थवाहही आपल्या घरी पोहोचून विचारमग्न झाला.
तया समागतं दृष्ट्वा भर्तारं धर्मकोविदम् । कृतं सुमंगलं पुण्यं भर्तुरागमने तदा
धर्म जाणणारा पती घरी परतला हे पाहून, तिने त्याच्या आगमनावेळी शुभ आणि पुण्य कर्मे केली.
समाचष्ट स धर्मात्मा धर्मस्यापि विचेष्टितम् । समाकर्ण्य महाभागा भर्तुर्वाक्यं मुदावहम्
त्या धर्मनिष्ठाने तिला धर्माने केलेली सर्व कृती सांगितली. पतीचे आनंददायक बोलणे ऐकून, ती पुण्यवती आनंदली.
धर्मवाक्यं प्रशस्याथ अनुमेने च तं तथा । विष्णुरुवाच- अथो स कृकलो वैश्यस्तया सार्धं सुपुण्यकम्
तिने धर्माच्या शब्दांचे कौतुक केले आणि तसेच मान्य केले. विष्णू म्हणाले — मग कृकल वैश्याने तिच्यासोबत उत्तम पुण्यकर्म केले.
चकार श्रद्धया श्राद्धं देवतागृहसंस्थितः । पितरो देव गंधर्वा विमानैश्च समागताः
श्रद्धेने त्याने श्राद्ध केले, तेव्हा देवताही घरात उपस्थित होत्या. पितर, देव, आणि गंधर्व विमानांतून आले.
तुष्टुवुस्तौ महात्मानौ दंपती मुनयस्तथा । अहं चापि तथा ब्रह्मा देव्यायुक्तो महेश्वरः
त्या दोन्ही महान आत्म्यांचे — पती-पत्नीचे — ऋषींसह सर्वांनी स्तुती केली. मी स्वतः, ब्रह्मा, देवी आणि महेश्वरही तिथे होतो.
सर्वे देवाः सगंधर्वा विमानैश्च समागताः । अहमेव ततो ब्रह्मा देव्यायुक्तो महेश्वरः
सर्व देव आणि गंधर्व विमानांतून तिथे आले. मी, ब्रह्मा, देवी आणि महेश्वरही तिथे होतो.
सर्वे देवाः सगंधर्वास्तस्याः सत्येन तोषिताः । ऊचुश्च तौ महात्मानौ धर्मज्ञौ सत्यपंडितौ
तिच्या सत्यामुळे सर्व देव आणि गंधर्व प्रसन्न झाले. त्यांनी त्या दोन धर्मज्ञ, सत्यपंडित दाम्पत्याशी संवाद साधला.
भार्यया सह भद्रं ते वरं वरय सुव्रत । कृकल उवाच- कस्य पुण्यप्रसंगेन तपसश्च सुरोत्तमाः
पत्नीसमवेत तुला शुभ होवो! वर माग, हे व्रतस्थ. कृकल म्हणाला — कोणाच्या पुण्य आणि तपामुळे, हे श्रेष्ठ देवहो,
सभार्याय वरं दातुं भवंतो हि समागताः । इंद्र उवाच- एषा सती महाभागा सुकला चारुमंगला
पत्नीसमवेत मला वर द्यायला तुम्ही सर्व येथे जमला आहात?