यावत्प्रस्यंदते नेत्रं तावत्कालं महामते । भवान्न लज्जते कस्माद्रममाणो मया सह
माझ्याकडे तुझं डोळं जिथपर्यंत स्थिर राहतं, तितका वेळ, हे महाबुद्धिमान, तू माझ्यासोबत शांतपणे कसा बसतोस आणि लाजत नाहीस?
भवान्को हि समायातो निर्भयो मरणादपि । इंद्र उवाच- त्वामेवं हि प्रपश्यामि वनमध्ये समागताम्
तू कोण आहेस, जो मृत्यूचाही भयं न बाळगता इथे आला आहेस? इंद्र म्हणाला — मी तुला या वनाच्या मध्यभागी उभं पाहतो.
समाख्यातास्त्वया शूरा भर्तुश्च तनयाः पुनः । कथं पश्याम्यहं तावद्दर्शयस्व ममाग्रतः
तू वीरांची आणि पुन्हा पतीच्या मुलांची माहिती दिलीस; मग मी त्यांना कसा पाहू? मला समोर दाखव.
सुकलोवाच- सनिजसकलवर्गस्याधिपत्ये निवेश्य धृतिमतिगतिबुद्ध्य्ख्यैस्तु संन्यस्य सत्यम् । अचलसकलधर्मो नित्ययुक्तो महात्मा मदनसबलधर्मात्मा सदामां जुगोप
सुकला म्हणाली — मी माझ्या सर्व कुटुंबाचं नेतृत्व धैर्य, बुध्दी, स्थैर्य आणि विवेक असणाऱ्यांकडे सोपवलं आणि सत्यावर आधार ठेवला. माझा पती, जो नेहमीच सर्व सद्गुणांनी युक्त आणि धर्मनिष्ठ आहे, त्याने आम्हा सर्वांचं नेहमी रक्षण केलं.
मामेवं परिरक्षते दमगुणैः शौचैस्तु धर्मः सदा सत्यं पश्य समागतं मम पुरः शांतिक्षमाभ्यांयुतम् । बोधश्चातिमहाबलः पृथुयशा यो मां न मुंचेत्कदा बद्धाहं दृढबंधनैः स्वगुणजैः सांनिध्यमेवं गतः
तो नेहमीच संयम आणि शुद्धतेच्या गुणांनी माझं रक्षण करतो; बघ, माझ्यासमोर सत्य स्वतः शांतता आणि क्षमेसह उभं आहे. आणि प्रख्यात, अत्यंत बलवान ज्ञान कधीच मला सोडत नाही; मी माझ्या गुणांच्या घट्ट बंधनांनी बांधलेली, त्यांच्यातच राहते.
रक्षायुक्ताः कृताः सर्वे सत्याद्या मम सांप्रतम् । धर्मलाभादिकाः सर्वे दमबुद्धिपराक्रमाः
सत्य वगैरे सर्व रक्षण करणारे गुण आता माझ्यासोबत आहेत; धर्म, संयम, बुध्दी आणि पराक्रम मिळवणारे सर्व माझ्याजवळ आहेत.
मामेवं हि प्ररक्षंति किं मां प्रार्थयसे बलात् । को भवान्निर्भयो भूत्वा दूत्या सार्धं समागतः
हे सर्व मला अशा प्रकारे जपत आहेत, मग तू मला जबरदस्तीने का मिळवू पाहतोस? तू कोण आहेस, जो निर्भय होऊन दूतासह इथे आला आहेस?
सत्यं धर्मस्तथा पुण्यं ज्ञानाद्याः प्रबलास्तथा । मम भर्तुः सहायाश्च ते मां रक्षंति वेश्मनि
सत्य, धर्म, पुण्य आणि ज्ञान — हे सर्व बलवान आहेत; आणि माझ्या पतीचे सहकारी — हेच मला या घरात जपत आहेत.
अहं रक्षायुता नित्यं दमशांतिपरायणा । न मां जेतुं समर्थश्च अपि साक्षाच्छचीपतिः
मी नेहमीच रक्षणाने युक्त आहे, संयम आणि शांततेला वाहिलेली आहे; अगदी शचीपतीसुद्धा मला जिंकू शकत नाही.
यदि वा मन्मथो वापि समागच्छति वीर्यवान् । दंशिताहं सदा सत्यं सत्यकेनैव नान्यथा
जरी मनमथ स्वतः, पराक्रमी असला तरी, आला, तरी मी नेहमी फक्त सत्यानेच रक्षित आहे, कधीही दुसऱ्या मार्गाने नाही.
निरर्थकास्तस्य बाणा भविष्यंति न संशयः । त्वामेवं हि हनिष्यंति धर्मादयो महाभटाः
त्याचे बाण व्यर्थ ठरतील, यात शंका नाही; धर्म वगैरे हे महान वीर तुला असंच नष्ट करतील.
दूरं गच्छ पलायत्वमत्र मा तिष्ठ सांप्रतम् । वार्यमाणो यदा तिष्ठेर्भस्मीभूतो भविष्यसि
दूर जा, पळून जा, इथे आता थांबू नकोस; जर रोखलं असतानाही थांबशील, तर राख होशील.
भर्त्रा विना निरीक्षेत मम रूपं यदा भवान् । यथा दारु दहेदग्निस्तथा धक्ष्यामि नान्यथा
माझ्या पतीशिवाय जर तू माझ्या रूपाकडे पाहिलंस, तर जसं आग लाकडाला जाळते, तसंच मी तुला जाळीन — दुसरा मार्ग नाही.
एवं श्रुत्वा सहस्राक्षो मन्मथस्यापि सम्मुखम् । पश्य पौरुषमेतस्या युध्यस्व निजपौरुषैः
हे ऐकून, सहस्रनेत्र इंद्र मनमथासमोर उभा राहिला; त्याचं शौर्य पाहा — तूही तुझ्या सामर्थ्याने लढ.
यथागतास्तथा सर्वे महाशापभयातुराः । स्वंस्वं स्थानं महाराज इंद्राद्याः प्रययुस्तदा
जसे आले तसेच, सर्व इंद्रादी देव मोठ्या शापाच्या भीतीने आपापल्या जागी परत गेले.
गतेषु तेषु सर्वेषु सुकला सा पतिव्रता । स्वगृहं पुण्यसंयुक्ता पतिध्यानेन चागता
सर्वजण निघून गेल्यावर, पतिव्रता सुकला पुण्याने युक्त होऊन, पतीच्या ध्यानात मग्न होऊन आपल्या घरी परतली.
स्वगृहं पुण्यसंयुक्तं सर्वतीर्थमयं तदा । सर्वयज्ञमयं राजन्संप्राप्ता पतिदेवता
ती आपल्या पुण्ययुक्त घरात पोहोचली, जे सर्व तीर्थांसारखं आणि सर्व यज्ञांसारखं होतं, राजन्, ती पतीला देवता मानणारी होती.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रेष्टपंचाशत्तमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील वेनकथेत सुकलाचरित्राचा अठ्ठावन्नावा अध्याय इथे संपला.
विष्णुरुवाच- कृकलः सर्वतीर्थानि साधयित्वा गृहं प्रति । प्रस्थितः सार्थवाहेन महानंदसमन्वितः
विष्णू म्हणाले – कर्कलाने सर्व तीर्थयात्रा पूर्ण करून, साऱ्यांच्या पुढे आनंदाने, सार्थवाहासोबत आपल्या घरी जायला सुरुवात केली.
एवं चिंतयते नित्यं संसारः सफलो मम । तृप्ताः स्वर्गं प्रयास्यंति पितरो मम नान्यथा
तो नेहमीच विचार करत होता – माझं हे संसारजीवन आता खरंच फळलं; माझे पितर तृप्त झाले आहेत, ते निश्चितपणे स्वर्गात जातील – यात शंका नाही.
तावत्प्रत्यक्षरूपेण बद्ध्वा तस्य पितामहान् । पुरतस्तस्य संब्रूते नहि ते पुण्यमुत्तमम्
तेवढ्यात त्याचे आजोबा प्रत्यक्ष रूपात त्याच्यासमोर आले, बांधलेले दिसले आणि म्हणाले – तुला अजूनही श्रेष्ठ पुण्य मिळालेलं नाही.
दिव्यरूपो महाकायः कृकलं वाक्यमब्रवीत् । तव तीर्थफलं नास्ति श्रममेव वृथा कृथाः
एक तेजस्वी, मोठ्या शरीराचा त्याचा पूर्वज कर्कलाशी बोलला – तुला या तीर्थयात्रेचं फळ मिळालं नाही; तुझा सारा परिश्रम वाया गेला.
स्वयं संतोषमाप्नोषि नहि ते पुण्यमुत्तमम् । एवं श्रुत्वा ततो वैश्यः कृकलो दुःखपीडितः
'तुला स्वतःला समाधान मिळालं असलं तरी, तुला श्रेष्ठ पुण्य मिळालेलं नाही.' हे ऐकून व्यापारी कर्कल दु:खाने भरून गेला.
भवान्कः संवदस्येवं कस्माद्बद्धाः पितामहाः । केन दोषप्रभावेण तन्मेत्वं कारणं वद
तो म्हणाला – 'तुम्ही कोण आहात, असे माझ्याशी बोलता? माझे आजोबा का बांधले गेले आहेत? कोणत्या दोषामुळे असं झालं? कृपया मला कारण सांगा.'
कस्मात्तीर्थफलं नास्ति मम यात्रा कथं नहि । सर्वमेव समाचक्ष्व यदि जानासि संस्फुटम्
'माझ्या या तीर्थयात्रेला फळ का मिळालं नाही? माझी यात्रा अपयशी का ठरली? तुम्हाला ठाऊक असेल तर सगळं स्पष्ट सांगा.'
धर्म उवाच- पूतां पुण्यतमां स्वीयां भार्यां त्यक्त्वा प्रयाति यः । तस्य पुण्यफलं सर्वं वृथा भवति नान्यथा
धर्म म्हणाले – 'जो माणूस आपली पवित्र आणि सर्वात पुण्यवान पत्नी सोडून निघून जातो, त्याचं सगळं पुण्य वाया जातं; हे कधीच बदलत नाही.'
धर्माचारपरां पुण्यां साधुव्रतपरायणाम् । पतिव्रतरतां भार्यां सुगुणां पुण्यवत्सलाम्
'धर्माचरण करणारी, पुण्यशील, चांगल्या व्रतांची निष्ठा असलेली, पतीवर नितांत प्रेम करणारी, गुणी आणि पुण्याची आवड असलेली पत्नी –'
तामेवापि परित्यज्य धर्मकार्यं प्रयाति यः । वृथा तस्य कृतः सर्वो धर्मो भवति नान्यथा
'अशी पत्नी सोडून जरी कोणी धर्मासाठी निघून गेला, तरी त्याचं सगळं धर्माचरण वाया जातं; यात शंका नाही.'
सर्वाचारपरा भव्या धर्मसाधनतत्परा । पतिव्रतरता नित्यं सर्वदा ज्ञानवत्सला
'सर्व आचारधर्म पाळणारी, उत्तम, धर्मसाधनेत मन लावणारी, पतीवर नेहमी निष्ठा ठेवणारी आणि नेहमी ज्ञानाची आवड असलेली पत्नी –'
एवं गुणा भवेद्भार्या यस्य पुण्या महासती । तस्य गेहे सदा देवास्तिष्ठंति च महौजसः
'ज्याच्या घरी अशी पुण्यवती, अत्यंत सती पत्नी असते, तिथे नेहमी मोठ्या तेजाचे देव राहतात.'