तस्या ध्यानं प्रकुर्वंति पतिकामप्रभावतः । अत्यर्थं दृढतामिंद्र सुःविचिंत्य सुरेश्वरः
तिच्या पतीप्रेमामुळे आणि दृढतेमुळे तिचे ध्यान करू लागले; आणि देवराज इंद्राने तिच्या या अपूर्व ठामपणाचा विचार केला.
सुकलायाः परं भावं सुविचार्यामरेश्वरः । चालये धैर्यमस्याश्च पतिस्नेहं न संशयः
देवताधिपतीने सुकलेच्या त्या श्रेष्ठ भावनेचा नीट विचार केला आणि तिची धैर्य व पतीप्रेमाची परीक्षा घ्यायचे ठरवले — यात शंका नव्हती.
सस्मार मन्मथं देवं त्वरमाणः सुराधिपः । पुष्पचापं स संगृह्य मीनकेतुः समागतः
मग देवेंद्राने उत्सुकतेने मदनाचे स्मरण केले; आणि पुष्पबाण घेऊन मीनकेतू तेथे आला.
प्रियया च तया युक्तो रत्या दृष्टमहाबलः । बद्धांजलिपुटो भूत्वा सहस्राक्षमुवाच सः
आपल्या प्रियतमा रतीसह, तो बलवान मदन तेथे प्रकट झाला; त्याने हात जोडून सहस्त्राक्ष इंद्राला नमस्कार केला.
कस्मादहं त्वया नाथ अधुना संस्मृतो विभो । आदेशो दीयतां मेद्य सर्वभावेन मानद
“नाथा, आपण मला आत्ता का आठवले? मला आज्ञा द्या, मी पूर्ण मनाने ती पार पाडीन.”
इंद्र उवाच- सुकलेयं महाभागा पतिव्रतपरायणा । शृणुष्व कामदेव त्वं कुरु साहाय्यमुत्तमम्
इंद्र म्हणाला — “ही सुकला फार भाग्यवती आणि पतिव्रतेला समर्पित आहे. ऐक कामदेवा, आणि तू सर्वोत्तम मदत कर.”
निष्कर्षय महाभागां सुकलां पुण्यमंगलाम् । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शक्रस्य तमथाब्रवीत्
“ही पुण्यशाली आणि मंगल सुकला हिला आकर्षित कर.” शक्राची ही वाणी ऐकून त्याने उत्तर दिले —
एवमस्तु सहस्राक्ष करिष्यामि न संशयः । साहाय्यं देवदेवेश तव कौतुककारणात्
“तसेच होईल, हे सहस्त्राक्षा; मी नक्कीच हे करीन. तुझ्या आनंदासाठी, हे देवाधिदेव, मी मदतीला येईन.”
एवमुक्त्वा महातेजाः कंदर्पो मुनिदुर्जयः । देवाञ्जेतुं समर्थोऽहं समुनीनृषिसत्तमान्
असं सांगून, तेजस्वी आणि ऋषींना जिंकता न येणारा कामदेव म्हणाला, 'मी देवांनाही जिंकू शकतो, तसेच श्रेष्ठ ऋषी-मुनींनाही.'
किं पुनः कामिनीं देव यस्या अंगे न वै बलम् । कामिनीनामहं देव अंगेषु निवसाम्यहम्
देवा, मग ज्याच्या अंगात ताकद नाही अशा स्त्रीचं काय सांगावं? देवा, मी स्त्रियांच्या अंगात, त्यांच्या प्रत्येक भागात वसतो.
भाले कुचेषु नेत्रेषु कचाग्रेषु च सर्वदा । नाभौ कट्यां पृष्ठदेशे जघने योनिमंडले
माझं वास्तव्य कपाळावर, उरोजांवर, डोळ्यांत, केसांच्या टोकांवर नेहमीच असतं; नाभी, कंबर, पाठ, नितंब आणि योनीच्या भागातही मी असतो.
अधरे दंतभागेषु कक्षायां हि न संशयः । अंगेष्वेवं प्रत्यंगेषु सर्वत्र निवसाम्यहम्
ओठांवर, दातांच्या मुळाशी, बगलेत—हे तर नक्कीच; अशा सर्व अंगांमध्ये आणि त्यांच्या उपांगांमध्ये मी सर्वत्र वसतो.
नारी मम गृहं देव सदा तत्र वसाम्यहम् । तत्रस्थः पुरुषान्सर्वान्मारयामि न संशयः
देवा, स्त्री हेच माझं घर आहे; मी तिथे नेहमी राहतो. तिथे असताना मी सर्व पुरुषांचा नाश करतो—यात शंका नाही.
स्वभावेनाबलादेव संतप्ता मम मार्गणैः । पितरं मातरं दृष्ट्वा अन्यं स्वजनबांधवम्
स्वभावाने आणि दुर्बलतेमुळे, माझ्या बाणांनी संतप्त झाल्यावर, वडील, आई किंवा इतर कुणीही आप्त पाहिल्यावर—
सुरूपं सगुणं देव मम बाणा हता सती । चलते नात्र संदेहो विपाकं नैव चिंतयेत्
तो जर देखणा आणि गुणी असेल, आणि माझ्या बाणांनी घायाळ झाला असेल, तर ती स्त्री डळमळते—यात शंका नाही; ती काहीही परिणामाचा विचार करत नाही.
योनिः स्पंदेत नारीणां स्तनाग्रौ च सुरेश्वर । नास्ति धैर्यं सुरेशान सुकलां नाशयाम्यहम्
स्त्रियांच्या गर्भाशयात कंप निर्माण होतो, आणि त्यांच्या स्तनांच्या टोकांनाही, हे देवाधिदेव; त्यांना स्थैर्य राहत नाही, मी चांगल्या स्त्रियांचाही नाश करतो.
इंद्र उवाच- पुरुषोहं भविष्यामि रूपवान्गुणवान्धनी । कौतुकार्थमिमां नारीं चालयामि मनोभव
इंद्र म्हणाला—मी देखणा, गुणी आणि श्रीमंत पुरुष होईन; केवळ कुतूहलासाठी, हे मनोभव, मी या स्त्रीचं मन हलवीन.
नैव कामान्न संत्रासान्न वा लोभान्न कारणात् । न वै मोहान्न वै क्रोधात्सत्यं सत्यं रतिप्रिय
ना वासनेसाठी, ना भीतीसाठी, ना लोभासाठी, ना कोणत्याही कारणासाठी; ना मोहामुळे, ना रागामुळे—हे रतीचे प्रिय, हे खरंच खरं आहे.
कथं मे दृश्यते तस्या महत्सत्यं पतिव्रतम् । निष्कर्षिष्य इतो गत्वा भवन्मोहोत्र कारणम्
तिचं मोठं आणि खरं पतिव्रत्य मला कसं दिसेल? मी तिथे जाऊन ते बाहेर काढीन, कारण तुझ्या मोहामुळेच हे घडतंय.
एवं कामं च संदिश्य जगाम सुरराट्स्वयम् । आत्मविकृतिसंभूतो रूपवान्गुणवान्स्वयम्
असं सांगून, देवांचा राजा स्वतः कामदेवाला आज्ञा देऊन निघून गेला; त्याने आपल्या इच्छेने सुंदर आणि गुणी रूप धारण केलं.
सर्वाभरणशोभांगः सर्वभोगसमन्वितः । भोगलीलासमाकीर्णः सर्वदौदार्यसंयुतः
सर्व अलंकारांनी शोभलेला, सर्व सुखांनी युक्त, आनंद आणि क्रीडांनी भरलेला, आणि नेहमी उदारतेने वागणारा तो होता.
यत्र सा तिष्ठते देवी कृकलस्य प्रिया नृप । आत्मलीलां स्वरूपं च गुणं भावं प्रदर्शयेत्
जिथे ती देवी, कृकलाचा प्रिय, राहते, राजन, तिथे त्याने आपली क्रीडा, रूप, गुण आणि स्वभाव दाखवले.
नैव पश्यति सा तं तु पुरुषं रूपसंपदम् । यत्रयत्र व्रजेत्सा हि तत्र तां पश्यते नृप
पण ती स्त्री त्या देखण्या पुरुषाकडे पाहतच नाही; जिथे जिथे ती जाते, राजन, तिथे तिला फक्त स्वतःच दिसते.
साभिलाषेण मनसा तामेवं परिपश्यति । कामचेष्टां सहस्राक्षोऽदर्शयत्सर्वभावकैः
इच्छेने भरलेल्या मनाने ती फक्त स्वतःकडेच पाहते; हजार डोळ्यांचा इंद्र सर्व प्रकारच्या कामभावना दाखवतो.
चतुष्पथे पथे तीर्थे यत्र देवी प्रयाति सा । तत्रतत्र सहस्राक्षस्तामेव परिपश्यति
चौकात, रस्त्यावर, तीर्थस्थळी—जिथे जिथे ती देवी जाते, तिथे तिथे हजार डोळ्यांचा इंद्र तिच्याकडेच पाहतो.
इंद्रेण प्रेषिता दूती सुकलां प्रति सा गता । सुकलां सुमहाभागां प्रत्युवाच प्रहस्य वै
इंद्राने पाठवलेली दूत त्या सुकलेजवळ गेली; अत्यंत भाग्यवती सुकलेला हसून तिने बोलले.
अहो सत्यमहोधैर्यमहो कांतिरहो क्षमा । अस्या रूपेण संसारे नास्ति नारी वरानना
अहो, किती प्रामाणिकपणा, किती मोठं धैर्य, काय तेज, काय सहनशीलता! सुंदर मुख असलेल्या या स्त्रीसारखी दुसरी कुठलीही स्त्री या जगात नाही.
का त्वं भवसि कल्याणि कस्य भार्या भविष्यसि । यस्य त्वं सगुणा भार्या स धन्यः पुण्यभाग्भुवि
हे कल्याणी, तू कोण आहेस? कोणाची पत्नी होणार आहेस? जिची तू सद्गुणी पत्नी होशील, तो पुरुष या पृथ्वीवर खरोखरच भाग्यवान आहे.
तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा तामुवाच मनस्विनी । वैश्यजात्यां समुत्पन्नो धर्मात्मा सत्यवत्सलः
तिचं बोलणं ऐकून, ती मनाने मोठी स्त्री म्हणाली, 'वैश्य जातीमध्ये जन्मलेला, धर्मशील आणि सत्यप्रिय असा एक पुरुष आहे.'
तस्याहं हि प्रिया भार्या सत्यसंधस्य धीमतः । कृकलस्यापि वैश्यस्य सत्यमेव वदामि ते
मी त्या सत्यव्रती आणि बुद्धिमान वैश्य कृकल याची प्रिय पत्नी आहे; मी तुला खरं सांगते.