सतीभावेन संस्थास्मि पतिव्रतपरायणा । धक्ष्यामि त्वां महापाप यद्येवं तु वदिष्यसि
मी सतीत्वाने, पतीव्रतेपणाने उभी आहे. तू असंच बोलत राहिलास, तर मी तुला जाळून टाकीन, मोठ्या पाप्या.
एवमुक्त्वा तथैकांते निषसाद महीतले । दुःखेन महताविष्टां तामुवाच स गोभिलः
असं म्हणून, ती एकटीच जमिनीवर बसली. ती फार दुःखाने भरली होती, तेव्हा गोभिल तिला म्हणाला—
तवोदरे मया न्यस्तं स्ववीर्यं सुकृतं शुभे । तस्मादुत्पत्स्यते पुत्रस्त्रैलोक्यक्षोभकारकः
शुभे, तुझ्या पोटी मी माझं तेज ठेवलं आहे; त्यामुळे तुझ्या पोटी असा मुलगा जन्माला येईल, जो तिन्ही लोकांना हलवून टाकेल.
एवमुक्त्वा जगामाथ गोभिलो दानवस्तदा । गते तस्मिन्दुराचारे दानवे पापचारिणी
असं म्हणून, तेव्हा गोभिल दानव निघून गेला. तो वाईट, पापी दानव गेला—
दुःखेन महताविष्टा नृपकन्या रुरोद ह
म्हणून मोठ्या दुःखाने भरलेली ती राजकन्या रडू लागली.
ब्राह्मण्युवाच- गते तस्मिन्दुराचारे गोभिले पापचेतसि । पद्मावती रुरोदाथ दुःखेन महतान्विता
ब्राह्मण म्हणाला— त्या वाईट, पापी गोभिलाच्या निघून गेल्यावर, पद्मावती मोठ्या दुःखाने रडू लागली.
तस्यास्तु रुदितं श्रुत्वा सख्यः सर्वा द्विजोत्तम । पप्रच्छुस्तां राजकन्यां ताः सर्वाश्च वराननाः
तिचं रडणं ऐकून, सर्व सख्या, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, त्या राजकन्येला विचारू लागल्या. त्या सगळ्यांच्या चेहऱ्यावर तेज होतं.
कस्माद्रोदिषि भद्रं ते कथयस्व हि चेष्टितम् । क्व गतोऽसौ महाराजो माथुराधिपतिस्तव
तू का रडतेस? तुझं कल्याण होवो—काय घडलं ते सांग. तुझा मथुराचा राजा कुठे गेला?
येन त्वं हि समाहूता प्रियेत्युक्त्वा वदस्व नः । ता उवाच सुदुःखेन रोदमाना पुनः पुनः
कोणाच्या बोलावण्याने तू गेलीस, 'प्रिय' असं म्हणून? आम्हाला सांग. ती फार दुःखी होऊन पुन्हा पुन्हा रडत उत्तर देऊ लागली.
तया आवेदितं सर्वं यज्जातं दोषसंभवम् । ताभिर्नीता पितुर्गेहं वेपमाना सुदुःखिता
तिने घडलेली सगळी गोष्ट, तिच्या संकटाचं कारण सांगितलं. मग त्या सख्या तिला, थरथरत आणि दुःखी अवस्थेत, वडिलांच्या घरी घेऊन गेल्या.
मातुः समक्षं तस्यास्तु आचचक्षुस्तदा स्त्रियः । समाकर्ण्य ततो देवी गता सा भर्तृमंदिरम्
आईसमोर त्या स्त्रियांनी सगळं सांगितलं; हे ऐकून राणी आपल्या नवऱ्याच्या खोलीत गेली.
भर्तारं श्रावयामास सुतावृत्तांतमेव हि । समाकर्ण्य ततो राजा महादुःखी अजायत
तिने आपल्या पतीला मुलाच्या साऱ्या घडामोडी सांगितल्या; हे ऐकून राजा फारच दुःखी झाला.
यानाच्छादनकं दत्वा परिवारसमन्विताम् । मथुरां प्रेषयामास गता सा प्रियमंदिरम्
राजाने तिला झाकलेली घोडागाडी आणि नोकरांसह मथुरेला पाठवलं; ती आपल्या प्रियाच्या घरी गेली.
सुतादोषं समाच्छाद्य पितामाता द्विजोत्तम । उग्रसेनस्तु धर्मात्मा पद्मावतीं समागताम्
मुलीचा दोष लपवून, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, धर्मशील उग्रसेनाने पद्मावतीचं स्वागत केलं.
स दृष्ट्वा मुमुदे चाशु उवाचेदं वचः पुनः । त्वया विना न शक्तोस्मि जीवितुं हि वरानने
तिला पाहून तो लगेच आनंदी झाला आणि पुन्हा म्हणाला, 'तुझ्याशिवाय, सुंदर मुखवाली, मला जगणं शक्य नाही.'
बहुप्रभासि मे प्रीता गुणशीलैस्तु सर्वदा । भक्त्या सत्येन ते कांते पतिदैवत्यकैर्गुणैः
माझं तुझ्यावरचं प्रेम नेहमीच मोठं आहे, कारण तुझ्या गुणांनी, स्वभावाने, भक्तीने, सत्य बोलण्याने आणि पतीला देव मानण्याच्या गुणांनी तू मला प्रिय आहेस.
समाभाष्य प्रियां भार्यां पद्मावतीं नरेश्वरः । तया सार्धं स वै रेमे उग्रसेनो नृपोत्तमः
राजा उग्रसेनाने आपल्या प्रिय पत्नी पद्मावतीशी असं बोलून तिच्यासोबत सुखाने राहिला.
ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयप्रदः । पद्मावती विजानाति तस्य गर्भस्य कारणम्
तीव्र गर्भ वाढत गेला, साऱ्या जगाला भीती वाटू लागली; पद्मावतीला त्या गर्भाचं कारण समजलं.
स्वोदरे वर्द्धमानस्य चिंतयंती दिवानिशम् । अनेन किमु जातेन लोकनाशकरेण वै
पोटात वाढणाऱ्या बाळाचा विचार ती रात्रंदिवस करत होती: 'या जगाचा नाश करणारा हा जन्मला तरी काय उपयोग?'
अनेनापि न मे कार्यं दुष्टपुत्रेण सांप्रतम् । औषधीं पृच्छते सा तु गर्भपातस्य सर्वतः
'मला या वाईट मुलाचा काही उपयोग नाही,' असं तिला वाटलं आणि गर्भपातासाठी औषधं शोधू लागली.
नारी महौषधीं सा हि विंदंती च दिने दिने । गर्भस्य पातनायैव उपाया बहुशः कृताः
ती बाई रोज नवनवी शक्तिशाली औषधं मिळवत होती; गर्भपातासाठी अनेक उपाय केले गेले.
ववृधे दारुणो गर्भः सर्वलोकभयंकरः । तामुवाच ततो गर्भः पद्मावतीं च मातरम्
तो भयंकर गर्भ वाढतच राहिला, सगळ्या जगाला भीती वाटू लागली; तेव्हा त्या गर्भाने आपल्या आई पद्मावतीला बोलावलं.
कस्मात्त्वं व्यथसे मातरौषधीभिर्दिनेदिने । पुण्येन वर्द्धते चायुः पापेनाल्पं तु जीवितम्
'आई, रोज औषधं घेऊन तू स्वतःला का त्रास देतेस? पुण्याने आयुष्य वाढतं, पापाने ते लहान होतं.'
आत्मकर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । आमगर्भाः प्रयांत्यन्ये अपक्वास्तु महीतले
'आपल्या कर्माच्या फळानेच जीव जन्म घेतात आणि मरतात; काही अपूर्ण अवस्थेतच जातात, तर काही पृथ्वीवर राहतात.'
जातमात्रा म्रियंतेऽन्ये कति ते यौवनान्विताः । बाला वृद्धाश्च तरुणा आयुषोवशतां गताः
'काही जण जन्मताच मरतात, किती जण तरुणपणापर्यंत पोहोचतात? लहान, म्हातारे, तरुण — सगळेच आयुष्याच्या अधीन असतात.'
सर्वे कर्मविपाकेन जीवंति च म्रियंति च । ओषध्यो मंत्रदेवाश्च निमित्ताः स्युर्न संशयः
'सर्वजण कर्माच्या फळानेच जगतात आणि मरतात; औषधं, मंत्र, देव हे निमित्त असू शकतात, यात शंका नाही.'
मामेव हि न जानासि भवती यादृशो ह्यहम् । दृष्टः श्रुतस्त्वया पूर्वं कालनेमिर्महाबलः
'आई, तुला खरं माहित नाही मी कोण आहे; तू पूर्वी काळनेमिला पाहिलं आणि ऐकलं आहेस, जो फार बलवान होता.'
दानवानां महावीर्यस्त्रैलोक्यस्य भयप्रदः । देवासुरे महायुद्धे हतोहं विष्णुना पुरा
'तो महावीर दानव, तीनही लोकांना भीती दाखवणारा; देव-दानवांच्या मोठ्या युद्धात मला विष्णूने मारलं होतं.'
साधयितुं च तद्वैरमागतोऽस्मि तवोदरम् । साहसं च श्रमं मातर्मा कुरुष्व दिन दिने
त्या वैराचा सूड उगवायला, तुझं पोट नष्ट करायला मी आलो आहे. आई, रोज रोज असा त्रास आणि मेहनत करू नकोस.
एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठ मातरं विरराम सः । मातोद्यमं परित्यज्य महादुःखादभूत्तदा
असं म्हणून, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, त्याने आईशी बोलणं थांबवलं. मग त्याच्या आईने आपले प्रयत्न सोडून दिले आणि ती फार दुःखी झाली.