लज्जिता दुःखिता जाता अधःकृत्वा ततो मुखम् । अहं पापा दुराचारा निःशंका परिवर्तिता
लाजलेली आणि दुःखी झालेली ती, चेहरा खाली घालून म्हणाली, 'मी पापी, वाईट वागणारी आहे, आता भीती न उरता मी बदलले आहे.'
कोपमेवं महाभागः करिष्यति न संशयः । यावद्धि चिंतयेत्सा च तावत्तेनापि पापिना
'नक्कीच तो महात्मा रागावेल, यात शंका नाही; मी असं विचारत असतानाच त्या पाप्याने पुन्हा—'
समाहूता तुरीभूय एह्येहि त्वं मम प्रिये । त्वया विना कृतो देवि प्राणान्धर्तुं वरानने
—'ये, ये, तू माझी प्रिय आहेस! सुंदर चेहऱ्याच्या देवी, तुझ्याशिवाय मी प्राण धरू शकत नाही.' असं पुन्हा बोलावलं.
न हि शक्नोम्यहं कांते जीवितं प्रियमेव च । तव स्नेहेन लुब्धोस्मि त्वां त्यक्त्वा नोत्सहे भृशम्
'अगं सुंदर, मी खरंच जगू शकत नाही, मला जीवनही नको आहे; तुझ्या प्रेमाने मी इतका मोहून गेलोय की, तुला सोडून राहूच शकत नाही.'
ब्राह्मण्युवाच- एवमुक्ता गतापश्यत्सुमुखं लज्जयान्विता । समालिंग्य ततो दैत्यः सतीं पद्मावतीं तदा
ब्राह्मण म्हणाला: असं ऐकून ती लाजलेली चेहरा घेऊन त्याच्याकडे गेली; तेव्हा त्या दानवाने सती पद्मावतीला मिठी मारली.
एकांतं तु समानीता सुभुक्ता इच्छया ततः । दैत्येन गोभिलेनापि सत्यकेतोः सुता तदा
एकांतात नेऊन, गोभिल दानवाने सत्यकेतूची कन्या पद्मावतीला आपल्या इच्छेप्रमाणे उपभोगली.
सुकलोवाच- मुष्कस्थानेस्य संकेतं नाविंदत वरानना । स्ववस्त्रं सा परिगृह्य शंकिता दुःखिता ह्यभूत्
सुकला म्हणाली: त्याच्या कमरेवरचं खूण तिला कळली नाही; स्वतःचं वस्त्र घेऊन ती शंकित आणि दुःखी झाली.
सा सक्रोधा वचः प्राह गोभिलं दानवाधमम् । कस्त्वं पापसमाचारो निर्घृणो दानवाकृतिः
ती रागाने गोभिल दानवाला म्हणाली, 'तू कोण? पापी वागणारा, निर्दयी, दानवासारखा!'
शप्तुकामा समुद्युक्ता दुःखेनाकुलितेक्षणा । वेपमाना तदा राजन्दुःखभारेण पीडिता
शाप देण्याच्या उद्देशाने ती सज्ज झाली होती, तिच्या डोळ्यांत दुःखाचं सावट होतं, ती थरथरत होती आणि दुःखाच्या ओझ्याने त्रस्त झाली होती, राजन.
मम कांतच्छलेनैव त्वयागत्य दुरात्मवन् । नाशितं धर्ममेवाग्र्यं पातिव्रत्यमनुत्तमम्
माझ्या प्रियकराच्या रूपात तू माझ्याकडे आला आणि वाईट हेतूने माझा श्रेष्ठ धर्म, म्हणजेच माझं पतिव्रत्य, नष्ट केलंस.
सुस्वरं रुदितं कृत्वा मम जन्म त्वया हृतम् । पश्य मे बलमत्रैव शापं दास्ये सुदारुणम्
मी मोठ्याने रडले आणि तू माझं जन्मच नष्ट केलंस; आता माझी ताकद पाहा, मी तुला फार भयंकर शाप देणार आहे.
एवं संभाषमाणा तं शप्तुकामा तु गोभिलम्
अशी बोलत असताना, त्याला शाप देण्याच्या तयारीत असलेली ती—गोभिल—
सुकलोवाच- तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा गोभिलो वाक्यमब्रवीत् । भवती शप्तुकामासि कस्मान्मे कारणं वद
सुकला म्हणाली: तिचं बोलणं ऐकून गोभिल म्हणाला, 'तू मला शाप द्यायचं ठरवलंस, पण कोणत्या कारणासाठी, ते सांग.'
केन दोषेण लिप्तोस्मि यस्मात्त्वं शप्तुमुद्यता । गोभिलो नाम दैत्योस्मि पौलस्त्यस्य भटः शुभे
माझ्या कोणत्या दोषामुळे तू मला शाप द्यायला निघाली आहेस? मी गोभिल नावाचा दैत्य आहे, पौलस्त्याचा सेवक आहे, शुभे.
दैत्याचारेण वर्तामि जाने विद्यामनुत्तमाम् । वेदशास्त्रार्थवेत्तास्मि कलासु निपुणः पुनः
मी दैत्यांच्या आचाराने वागतो, मला श्रेष्ठ विद्या माहीत आहे, वेदशास्त्रांचा अर्थ समजतो आणि कलांमध्येही मी कुशल आहे.
एवं सर्वं विजानामि दैत्याचारं शृणुष्व मे । परस्वं परदारांश्च बलाद्भुंजामि नान्यथा
म्हणून मी सर्व काही जाणतो—माझ्याकडून दैत्यांचा आचार ऐक. आम्ही दुसऱ्यांचं धन आणि स्त्रिया जबरदस्तीने घेतो, वेगळ्या प्रकारे नाही.
वयं दैत्याः समाकर्ण्य दैत्याचारेण सांप्रतम् । वर्त्तामो ज्ञानिभावेन सत्यं सत्यं वदाम्यहम्
आम्ही दैत्य, ऐकून, सध्या दैत्यांच्या पद्धतीनेच वागतो; मी ज्ञानाच्या भावनेने सत्य सांगतो, पुन्हा पुन्हा सांगतो.
ब्राह्मणानां हि च्छिद्राणि विपश्यामो दिने दिने । तेषां हि तपसो नाशं विघ्नैः कुर्मो न संशयः
दररोज आम्ही ब्राह्मणांचे दोष शोधतो; त्यांच्या तपश्चर्येचा नाश करतो, यात शंका नाही.
छिद्रं प्राप्य वयं देवि नाशयामो न संशयः । ब्राह्मणाञ्छ्रूयतां भद्रे देवयज्ञं वरानने
कोणतीही कमजोरी मिळाली की, देवी, आम्ही त्यांचा नाश करतो, यात शंका नाही; ऐक, सुंदरमुखी, ब्राह्मणांच्या देवयज्ञाबद्दल.
नाशयामो वयं यज्ञान्धर्मयज्ञं न संशयः । सुब्राह्मणान्परित्यज्य देवं नारायणं प्रभुम्
आम्ही त्यांच्या यज्ञांचा आणि धर्मयज्ञांचा नाश करतो, यात शंका नाही; चांगल्या ब्राह्मणांना सोडून, आम्ही प्रभू नारायणालाही टाळतो.
पतिव्रतां महाभागां सुमतिं भर्तृतत्पराम् । दूरेणापि परित्यज्य तिष्ठामो नात्र संशयः
पतिव्रता, पुण्यवती, चांगल्या वर्तनाची आणि पतीला समर्पित असलेल्या स्त्रीला आम्ही दूरवरूनही टाळतो, यात शंका नाही.
तेजो देवि सुविप्रस्य हरेश्चैव महात्मनः । नार्याः पतिव्रतायाश्च सोढुं दैत्याश्च न क्षमाः
देवी, चांगल्या ब्राह्मणाचं तेज, महात्मा हरिचं तेज आणि पतिव्रता स्त्रीचं तेज—हे दैत्यांना सहन होत नाही.
पतिव्रताभयेनापि विष्णोः सुब्राह्मणस्य च । नश्यंति दानवाः सर्वे दूरं राक्षसपुंगवाः
पतिव्रता स्त्री, विष्णू आणि चांगला ब्राह्मण यांचा भयंकर धाक असतो, त्यामुळे सर्व दानव नष्ट होतात आणि राक्षसांचे पुढारी दूर पळतात.
अहं दानवधर्मेण विचरामि महीतलम् । कस्मात्त्वं शप्तुकामासि मम दोषो विचार्यताम्
मी दानवांच्या धर्माने पृथ्वीवर वावरतो; मग तू मला शाप द्यायचं का ठरवलंस? माझा दोष नीट विचार कर.
पद्मावत्युवाच- मम धर्मः सुकायश्च त्वयैव परिनाशितः । अहं पतिव्रता साध्वी पतिकामा तपस्विनी
पद्मावती म्हणाली: माझा धर्म आणि चांगली कीर्ती तूच नष्ट केलीस; मी पतिव्रता, सती, पतीला समर्पित आणि तपश्चर्येत मग्न आहे.
स्वमार्गे संस्थिता पाप मायया परिनाशिता । तस्मात्त्वामप्यहं दुष्ट आधक्ष्यामि न संशयः
मी माझ्या मार्गावर ठाम होते, पण तुझ्या मायेमुळे मी नष्ट झाले; म्हणून, दुष्टांनो, मीही तुला यातना देणार, यात शंका नाही.
गोभिल उवाच- धर्ममेव प्रवक्ष्यामि भवती यदि मन्यते । अग्निचिद्ब्राह्मणस्यापि श्रूयतां नृपनंदिनी
गोभिल म्हणाले: जर आपल्याला मान्य असेल तर मी धर्म सांगतो; राजाची पत्नीही ब्राह्मणाच्या धर्माचे ऐकावे, जो अग्नीची सेवा करतो.
जुह्वन्देवं द्विकालं यो न त्यजेदग्निमंदिरम् । स चाग्निहोत्री भवति यजत्येव दिनेदिने
जो देवाची दोन वेळा पूजा करतो आणि कधीही अग्नीमंदिर सोडत नाही, तोच अग्निहोत्री म्हणावा, जो रोज यज्ञ करतो.
अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि भृत्यधर्मं वरानने । मनसा कर्मणा वाचा विशुद्धो योऽपि नित्यशः
आता मी सेवकाचा धर्म सांगतो, सुंदर मुखी; जो नेहमी मनाने, कृतीने आणि वाणीने शुद्ध असतो—
नित्यमादेशकारी यः पश्चात्तिष्ठति चाग्रतः । स भृत्यः कथ्यते देवि पुण्यभागी न संशयः
जो नेहमी आज्ञा पाळतो, मागे आणि पुढे उभा राहतो, तोच सेवक म्हणावा, देवी, आणि तो नक्कीच पुण्यवान असतो, यात शंका नाही.