शालग्रामोद्भवं तीर्थं गल्लिकायां सुरेश्वरि । नर्मदायां शिवाख्यं तु मायायां विश्वरूपकम्
शालग्राममध्ये जन्मलेलं तीर्थ, गल्लिकेत सुरेश्वरी; नर्मदेला शिव नावाचं, आणि मायेत विश्वरूपक.
उत्पलाक्षं सहस्राक्षं जातं वै रैवते गिरौ । गंगायां पितृतीर्थं च विष्णुपादोद्भवं तथा
रैवत पर्वतावर उत्पलाक्ष आणि सहस्राक्ष जन्मले; गंगेवर पितृतीर्थ, आणि विष्णुपादातून जन्मलेलं तीर्थ.
विपाशायां विपापा च पाटले पुंड्रवर्द्धनम् । नारायणं सुपार्श्वे तु त्रिकूटे विष्णुमंदिरम्
विपाशा नदीवर विपापा, पाटलात पुंड्रवर्धन; सुपार्श्वाजवळ नारायण, आणि त्रिकूटावर विष्णुमंदिर.
विपुले विपुलं नाम कल्याणं मलयाचले । कौरवं कोटितीर्थे च सुगंधं गंधमादने
विपुलावर विपुल नावाचं, कल्याण मलयाचलावर; कौऱव कोटितीर्थावर, सुगंध गंधमादनावर.
कुब्जाम्रके त्रिसंध्यं तु गंगांद्वारे हरिप्रियम् । शैलं विंध्यप्रदेशे तु बदर्यां सारस्वतं स्मृतम्
कुब्जाम्रक येथे त्रिसंध्या, गंगाद्वारावर हरिप्रिय; विंध्यप्रदेशात शैल, बदरीला सारस्वत असं स्मरणात आहे.
कालिद्यां कालरूपं च सह्ये वै सायकं स्मृतम् । चांद्रं चंद्रप्रदेशे तु रमणं तीर्थनायकम्
कालिद्या येथे कालरूप, सह्याद्रीवर सायक स्मरणात; चंद्र प्रदेशात रमण, तीर्थांचा प्रमुख.
यमुनायां मृगाख्यं तु करवीरे कुरूद्भवम् । विनायके पर्वते वै उमाख्यं तीर्थमेव च
यमुनेवर मृगाख्य, करवीरात कुरूंपासून उत्पन्न; विनायक पर्वतावर उमाख्य तीर्थ.
आरोग्यं भास्करे देशे महाकाले महेश्वरम् । तीर्थं अभयदं नामामृताख्यं विंध्यकंधरे
आरोग्य भास्कर प्रदेशात, महाकाळाजवळ महेश्वर; अभयद नावाचं, अमृत असं विंध्यकंढावरचं तीर्थ.
मंडपे विश्वरूपं च स्वाहाख्यं ईश्वरे पुरे । वैगलेयं प्रचंडायां चांडिकंमरकंटके
मंडपावर विश्वरूप, ईश्वरपुरात स्वाहा नावाचं; प्रचंडा येथे वैगलेय, मरकंटकावर चंडिका.
सोमेश्वरं तथा तीर्थे प्रभासे पुष्करं तथा । देवमात्रं सरस्वत्यां पारावततटे स्थितम्
तीर्थस्थळी सोमेश्वर, प्रभासाजवळ पुष्कर; सरस्वतीच्या पारावत तीरावर देवमात्र.
महालयं महापद्मे पयोष्ण्यां पिंगलेश्वरम् । सिंहिकायां तथा तीर्थं सौरवेरविसंज्ञकम्
महालय महापद्मात, पयोष्णीवर पिंगलेश्वर; सिम्हिकेवर सौरवेर नावाचं तीर्थ.
कार्तिकं कृत्तिकाक्षेत्रे शांकरं शंकरे गिरौ । उत्पलाख्यं ततो दिव्यं सुभद्रा सिंधुसंगमे
कार्तिक कृतिका क्षेत्रात, शंकर शंकर पर्वतावर; त्यानंतर दिव्य उत्पलाख्य, आणि सिंधू संगमावर शुभद्रा.
गाणपत्यं ततश्चैव पर्वतो विष्णुसंज्ञके । जालंधरे ततः प्रोक्तं तीर्थं विष्णुमुखं च यत्
गाणपत्य त्यानंतर, विष्णु नावाचा पर्वत; जालंधरावर विष्णुमुख नावाचं तीर्थ.
तारे वै तारकं प्रोक्तं पर्वते विष्णुसंज्ञके । देवदारुवने पौंड्रं पौष्कं काश्मीरमंडले
तार येथे तारक, विष्णु नावाच्या पर्वतावर; देवदारू वनात पौंड्र, आणि पौष्क काश्मीर प्रदेशात.
भौमं हिमं हिमाद्रौ च तुष्टिकं पौष्टिकं पुनः । कपालमोचनं तीर्थं जातं मायापुरे तथा
हिमालयावर पृथ्वीवरील बर्फ, तुष्टिक आणि पौष्टिक पुन्हा; तसेच मायापूरमध्ये कपाळमोचन हे तीर्थ निर्माण झाले.
शंखोद्धारं ततश्चैव देवं वै शंखधारकम् । पिंडे वै पिंडनामानं सिद्धे वैखानसं भवेत्
नंतर शंखोद्धार आणि शंखधारक देव, पिंड येथे पिंड नावाचा, सिद्ध येथे वैखानस सापडतो.
अच्छोदे विष्णुकामं तु धर्मकामार्थमोक्षदम् । औषध्यं चोत्तरेकूले कुशद्वीपे कुशोदकम्
अच्छोदात विष्णुकाम, जे धर्म, काम, अर्थ आणि मोक्ष देणारे आहे; उत्तरेकाठी औषधी पाणी, कुशद्वीपात कुशोदक आहे.
मन्मथं हेमकूटे तु कुमुदे सत्यवादनम् । वदंत्यावाश्वकं तीर्थं विंध्ये वै मातृकं स्मृतम्
हेमकूटावर मनमथ, कुमुदावर सत्यवाद; अवाश्वक हे तीर्थ म्हणतात, आणि विंध्यात मातृका स्मरणात आहे.
चित्ते ब्रह्ममयं तीर्थं तीर्थानां पावनं स्मृतम् । एतेषां सर्वतीर्थानामुत्तमं शृणु सुंदरि
चित्तात ब्रह्ममय तीर्थ, तीर्थांमध्ये पावन मानले जाते; या सर्व तीर्थांपैकी उत्तम ऐक, सुंदरि.
विष्णोर्नाममयं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । ब्रह्महा हेमहारी वा बालहा गोघ्न एव च
विष्णूच्या नावाने बनलेले तीर्थ कधीच झाले नाही आणि होणारही नाही; ब्रह्महत्यारा, सोन्याचा चोर, बालहत्यारा किंवा गोहत्यारा असो,
मुच्यते नाममात्रेण प्रसादात्केशवस्य तु । कलौ द्वारवती रम्या धन्यो देवो जनार्दनः
केवळ नाव उच्चारल्याने, केशवाच्या कृपेने मुक्त होतो; कलियुगात द्वारवती रम्य आहे, आणि धन्य देव जनार्दन.
ये पश्यंति नरा देवं मुक्तिस्तेषां सुनिश्चला । एवं धन्यतमं देवं विष्णुं सर्वेश्वरं प्रभुम्
जे पुरुष त्या देवाचे दर्शन करतात त्यांची मुक्ती अढळ असते; असा हा सर्वश्रेष्ठ, धन्य विष्णू, सर्वांचा स्वामी, प्रभू.
चिंतयामि महादेवि विद्वत्संस्थो जनार्दनम् । अष्टोत्तरं तु तीर्थानां शतमेतदुदाहृतम्
माझ्या मनात, हे महादेवी, विद्वानांमध्ये वास करणाऱ्या जनार्दनाचे चिंतन करतो; हे तीर्थांचे एकशेआठ नावे सांगितली आहेत.
यो जपेच्छृणुयाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते । एषु तीर्थेषु यः स्नात्वा पश्येन्नारायणं हरिम्
जो कोणी हे जपतो किंवा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो; या तीर्थांमध्ये स्नान करून जो नारायण, हरि यांचे दर्शन करतो,
सर्वपापविनिर्मुक्तो याति विष्णोः सनातनम् । जगन्नाथं महातीर्थं लोकानां पावनं स्मृतम्
तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विष्णूच्या सनातन धामाला जातो; जगन्नाथ हे महान तीर्थ, जगाला पावन करणारे मानले जाते.
ये गच्छंति नरश्रेष्ठास्तेपि यांति परां गतिम् । शताष्टकं महापुण्यं श्रावयेत्पितृकर्मणि
जे श्रेष्ठ पुरुष तिथे जातात, तेही परमगतीला पोहोचतात; हे एकशेआठ पुण्य तीर्थ पितृकर्मासाठी ऐकवावे.
इहलोके सुखं भुक्त्वा याति विष्णोः सनातनम् । गोदाने श्राद्धदाने वा अहन्यहनि वा पुनः
या लोकात सुख उपभोगून, तो विष्णूच्या सनातन धामाला जातो; गोधनात, श्राद्धदानात किंवा दररोज पुन्हा,
देवार्चनविधौ विद्वान्परं ब्रह्माधिगच्छति
देवपूजेच्या पद्धतीत विद्वान परम ब्रह्म प्राप्त करतो.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायां उत्तरखंडे जंबूद्वीपतीर्थवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशाधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्म महापुराणात, पंचपंचाशत्सहस्र संहितेच्या उत्तरखंडात, जांबूद्वीपातील तीर्थांचे वर्णन असलेला एकशेतेहतीसवा अध्याय संपला.
महादेव उवाच। वेत्रवत्यास्तु माहात्म्यं वक्ष्यामि शृणु सुंदरि । यत्र स्नात्वा विमुच्यंते यावदाभूतसंप्लवम्
महादेव म्हणाले: वेत्रवतीचे माहात्म्य मी सांगतो, ऐक सुंदरि; जिथे स्नान केल्याने सर्व जन्मभर साचलेली पापे दूर होतात.