त्वयेयं नाशिता नाथ सर्वदैव न संशयः । सार्धं सुब्राह्मणेनापि भवता शिवशर्मणा
हे स्वामी, ही स्त्री तुमच्यामुळे नष्ट झाली, यात कधीच शंका नाही. उत्तम ब्राह्मण आणि तुमच्यासह, शिवशर्मा, हे घडले.
निरंकुशा कृता गेहे तेन नष्टा महामते । तावद्धि धारयेत्कन्यां गृहे कांतवचः शृणु
तिला घरात मोकळीक दिली गेली म्हणून ती हरवली, हे बुद्धिमान. मुलगी किती काळ घरात ठेवावी, ते ऐक.
अष्टवर्षान्विता यावत्प्रबलां नैव धारयेत् । पितुर्गेहस्थिता पुत्री यत्पापं हि प्रकुर्वती
मुलगी आठ वर्षांची झाली की, ती बळकट असेल तर घरात ठेवू नये. जर ती वडिलांच्या घरी राहून काही पाप केले,
उभाभ्यामपि तत्पापं पितृभ्यामपि विंदति । तस्मान्न धार्यते कन्या समर्था निजमंदिरे
ते पाप दोन्ही पालकांनाही लागते. म्हणूनच, समर्थ मुलगी स्वतःच्या घरी ठेवू नये.
यस्य दत्ता भवेत्सा च तस्य गेहे प्रपोषयेत् । तत्रस्था साधयेत्कांतं सगुणं भक्तिपूर्वकम्
जिला लग्नात दिले आहे, तिने पतीच्या घरीच राहावे. तिथे तिने सद्गुणी पतीची भक्तीने सेवा करावी.
कुलस्य जायते कीर्तिः पिता सुखेन जीवति । तत्रस्था कुरुते पापं तत्पापं भुंजते पतिः
कुळाची कीर्ती वाढते आणि वडील सुखाने जगतात. जर तिने तिथे पाप केले, तर त्या पापाचे फळ पतीला भोगावे लागते.
तत्रस्था वर्द्धते नित्यं पुत्रैः पौत्रैः सदैव सा । पिता कीर्तिमवाप्नोति सुतायाः सुगुणैः प्रिय
तिथे ती नेहमी मुलं आणि नातवंडांसह वाढते. तिच्या चांगल्या गुणांमुळे वडिलांना कीर्ती मिळते, प्रिय.
तस्मान्न धारयेत्कांत गेहे पुत्रीं सभर्तृकाम् । इत्यर्थे श्रूयते कांत इतिहासो भविष्यति
म्हणून, प्रिय, मुलगी आणि तिचा पती दोघेही घरात ठेवू नयेत. यासाठी एक कथा सांगितली जाईल, ती ऐक.
अष्टविंशतिके प्राप्ते युगे द्वापरके महान् । उग्रसेनस्य वीरस्य यदुज्येष्ठस्य यत्प्रभो
अठ्ठावीसव्या द्वापरयुगात, हे प्रभो, यदुकुळातील वीर आणि ज्येष्ठ उग्रसेन याच्या विषयी,
चरित्रं ते प्रवक्ष्यमि शृणुष्वैकमना द्विज
त्याचे चरित्र मी तुला सांगतो, एकाग्र मनाने ऐक, द्विज.
ब्राह्मण्युवाच- माथुरे विषये रम्ये मथुरायां नृपोत्तमः । उग्रसेनेति विख्यातो यादवः परवीरहा
ब्राह्मण म्हणाला—मथुरेच्या रम्य प्रदेशात, मथुरेतच, यदुकुळातील शत्रूंचा संहार करणारा, उग्रसेन नावाचा एक श्रेष्ठ राजा होता.
सर्वधर्मार्थतत्त्वज्ञो वेदज्ञः श्रुतवान्बली । दाता भोक्ता गुणग्राही सद्गुणान्वेत्ति भूपतिः
तो सर्व धर्म आणि अर्थ यांचे तत्त्व जाणणारा, वेदज्ञ, परंपरेचा जाणकार आणि बलवान होता. तो दानशूर, उपभोग करणारा, गुण ओळखणारा आणि सद्गुणांची कदर करणारा राजा होता.
राज्यं चकार मेधावी प्रजा धर्मेण पालयेत् । एवं स च महातेजा उग्रसेनः प्रतापवान्
तो बुद्धिमान राजा राज्य करत असे आणि प्रजेला धर्माने वागवत असे. अशा प्रकारे तेजस्वी आणि प्रतापी उग्रसेन राज्य करत होता.
वैदर्भे विषये पुण्ये सत्यकेतुः प्रतापवान् । तस्य कन्या महाभागा पद्माक्षी कमलानना
विदर्भाच्या पुण्य प्रदेशात, सत्यकेतू नावाचा प्रतापी राजा होता. त्याची पद्माक्षी नावाची, कमळासारखा चेहरा असलेली भाग्यवती कन्या होती.
नाम्ना पद्मावती नाम सत्यधर्मपरायणा । सा तु स्त्रीणां गुणैर्युक्ता द्वितीयेव समुद्रजा
तिचे नाव पद्मावती होते, ती सत्य आणि धर्म यांना समर्पित होती. ती स्त्रियांचे सर्व गुण असलेली, जणू समुद्राची दुसरी कन्या होती.
वैदर्भी शुशुभे राजन्स्वगुणैः सत्यकारणैः । माथुर उग्रसेनस्तु उपयेमे सुलोचनाम्
विदर्भराजकन्या आपल्या गुणांनी आणि सत्यतेने शोभून दिसत होती, राजन. मथुरेचा उग्रसेन या सुंदर डोळ्यांच्या कन्येशी विवाहबद्ध झाला.
तया सह महाभाग सुखं रेमे प्रतापवान् । अतिप्रीतो गुणैस्तस्यास्तया सह सुखीभवेत्
तीच्या सोबत तो प्रतापी आणि तेजस्वी पुरुष अत्यंत आनंदाने रमला; तिच्या गुणांमुळे तो फारच प्रसन्न झाला आणि तिच्या सहवासात सुखी झाला.
तस्याः स्नेहेन प्रीत्या च संमुग्धो माथुरेश्वरः । पद्मावती महाभागा तस्य प्राणप्रियाभवत्
तिच्या प्रेमामुळे आणि आपुलकीमुळे मथुरेचा स्वामी तिच्यावर मोहित झाला; पद्मावती ही फारच पुण्यवती असून त्याची प्राणाहूनही प्रिय झाली.
तया विना न बुभुजे तया सह प्रक्रीडयेत् । तया विना न सेवेत परमं सुखमेव सः
ती नसताना त्याने अन्न घेतले नाही; तिच्या सोबत तो खेळत असे; ती जवळ नसताना त्याला मोठं सुखही नकोसं वाटे.
एवं प्रीतिकरौ जातौ परस्परमनुत्तमौ । स्नेहवंतौ द्विजश्रेष्ठ सुखसंप्रीतिदायकौ
अशा रीतीने, ते दोघेही एकमेकांना अतुलनीय आनंद देणारे झाले; हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, दोघेही प्रेमळ आणि सुख-आनंद देणारे होते.
सत्यकेतुश्च राजेंद्रः सस्मार स पद्मावतीम् । स्वसुतां तां महाभागो माता तस्याः सुदुःखिता
सत्यकेतू राजा आपल्या कन्या पद्मावतीला आठवत होता; ती फारच पुण्यवती होती आणि तिची आई मात्र खूप दुःखी होती.
स दूतान्प्रेषयामास वैदर्भो मथुरां प्रति । उग्रसेनं नृवीरेंद्रं सादरेण द्विजोत्तम
त्याने विदर्भातून मथुरेला, उग्रसेन या पराक्रमी राजाकडे आदराने दूत पाठवले, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
उग्रसेनं महाराजं स दूतो वाक्यमब्रवीत् । विदर्भाधिपतिर्वीरो भक्त्या स्नेहेन नंदयन्
तो दूत उग्रसेन महाराजांना म्हणाला, 'विदर्भाचा पराक्रमी राजा भक्ती आणि प्रेमाने आपली विचारपूस करतो.'
आत्मनः कुशलं ब्रूते भवतां परिपृच्छति । सत्यकेतुर्महाराज त्वामेवं परिपृष्टवान्
'तो आपल्या कुशलतेची बातमी देतो आणि तुमचीही विचारपूस करतो; सत्यकेतू महाराजांनी तुमचं कुशल विचारलं आहे.'
दर्शनाय प्रेषयस्व सुतां पद्मावतीं मम । यदि त्वं मन्यसे नाथ प्रीतिस्नेहं हितस्य च
'माझी कन्या पद्मावती भेटीसाठी पाठवा, जर तुम्हाला योग्य वाटत असेल, प्रभु, प्रेम, आपुलकी आणि हितासाठी.'
प्रेषयस्व महाभागां प्रियां प्रीतिकरां तव । औत्कण्ठ्येन महाराज स सोत्कंठेन वर्तते
'तुमची प्रिय, आनंद देणारी, पुण्यवती कन्या पाठवा; महाराज, तो आतुरतेने आणि उत्कंठेने वाट पाहतो आहे.'
समाकर्ण्य ततो वाक्यमुग्रसेनो नृपोत्तमः । प्रीत्या स्नेहेन तस्यापि सत्यकेतोर्महात्मनः
हे ऐकून, उग्रसेन श्रेष्ठ राजा सत्यकेतू या महात्म्याबद्दल प्रेम आणि आपुलकीने भरला.
दाक्षिण्येन च विप्रेंद्र प्रेषयामास भूपतिः । पद्मावतीं प्रियां भार्यामुग्रसेनः प्रतापवान्
आणि सौजन्याने, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, प्रतापी उग्रसेन राजाने आपली प्रिय पत्नी पद्मावतीला पाठवले.
प्रेषितानेन राजेंद्र गता पद्मावती स्वकम् । पूर्वं गृहं सती सा तु महाहर्षेण संकुला
राजाने पाठविल्यावर पद्मावती आपल्या पूर्वीच्या घरी मोठ्या आनंदात गेली.
पितृपूर्वं कुटुंबं तु ददृशे चारुमंगला । पितुः पादौ ननामाथ शिरसा सत्यतत्परा
तिने आपल्या वडिलांचे सुंदर आणि मंगल घर पाहिले; मग ती सत्यनिष्ठेने वडिलांच्या पायांना मस्तक ठेवून वंदन केले.