यथा विनाशं तेजोभिरंधकारः प्रयाति सः । तथा तवाभिषेकेण मम पापं गतं शुभे
जसे तेजामुळे अंधार नाहीसा होतो, तसेच तुझ्या अभिषेकामुळे, शुभे, माझे पाप नाहीसे झाले.
प्रसादात्तव चार्वंगि लब्धं ज्ञानं पुरातनम् । पुण्यां गतिं प्रयास्यामि इति ज्ञातं मया शुभे
तुझ्या कृपेने, सुंदर अंग असलेल्या सखी, मला माझे जुने ज्ञान पुन्हा मिळाले; आणि आता मला माहीत आहे की मी पुण्यवान अवस्था मिळवेन, शुभे.
श्रूयतामभिधास्यामि पूर्वं वृत्तांतमात्मनः । यत्कृतं तु मया भद्रे पापया दुष्कृतं बहु
"ऐक, मी माझ्या पूर्वीच्या आयुष्यातील घडामोडी सांगते—माझ्या पापीपणामुळे मी अनेक वाईट कृत्ये केली होती, भद्रे."
कलिंगाख्ये महादेशे श्रीपुरंनाम पत्तनम् । सर्वसिद्धिसमाकीर्णं चतुर्वर्णनिषेवितम्
कलींग नावाच्या मोठ्या देशात, श्रीपुर नावाचे एक नगर आहे, सर्व सिद्धींनी परिपूर्ण आणि चारही वर्णांनी वास केलेले.
वसति स्म द्विजः कोपि वसुदत्त इति श्रुतः । ब्रह्माचारपरोनित्यं सत्यधर्मपरायणः
तेथे वसुदत्त नावाचा एक ब्राह्मण राहत असे, जो नेहमी वेदधर्म आणि सत्यधर्म यांना वाहिलेला होता.
वेदवेत्ता ज्ञानवेत्ता शुचिमान्गुणवान्धनी । धनधान्यसमाकीर्णः पुत्रपौत्रैरलंकृतः
तो वेदांचा आणि ज्ञानाचा जाणकार, शुद्ध, गुणी, श्रीमंत, धान्याने समृद्ध आणि पुत्र-पौत्रांनी सुशोभित होता.
तस्याहं तनया भद्रे सोदरैः स्वजनबांधवैः । अलंकारैस्तु शृंगारैर्भूषितास्मि वरानने
मी त्याची कन्या होते, भद्रे, भावंडे आणि नातेवाईकांमध्ये, दागिने आणि अलंकारांनी सजलेली, सुंदर मुख असलेल्या सखी.
सुदेवानाम मे तातश्चकार स महामतिः । तस्याहं दयिता नित्यं पितुश्चापि महामते
माझ्या वडिलांचे नाव सुदेव होते, ते अत्यंत बुद्धिमान होते; मी त्यांना नेहमी प्रिय होते आणि ते मोठ्या समजुतीचे होते.
रूपेणाप्रतिमा जाता संसारे नास्ति तादृशी । रूपयौवनगर्वेण मत्ताहं चारुहासिनी
मी रूपाने अतुलनीय जन्मले होते—संपूर्ण जगात माझ्यासारखी दुसरी कोणी नव्हती; माझ्या रूप आणि तारुण्याच्या गर्वाने मी मदमस्त झाले होते, सुंदर हास्य असलेल्या सखी.
अहं कन्या सुरूपा वै सर्वालंकारशोभिता । मां च दृष्ट्वा ततो लोकाः सर्वे स्वजनवर्गकाः
मी सुंदर रूपाची कन्या होते, सर्व अलंकारांनी शोभलेली; मला पाहून सर्व लोक आणि माझे नातेवाईक—
मामेवं याचमानास्ते विवाहार्थे वरानने । याचिताहं द्विजैः सर्वैर्न ददाति पिता मम
—सर्वजण, सुंदर मुख असलेल्या सखी, माझा विवाह व्हावा म्हणून विनंती करत होते; सर्व ब्राह्मणांनी माझा हात मागितला, पण माझ्या वडिलांनी मला दिले नाही.
स्नेहाच्चैव महाभागे मुमोह स महामतिः । न दत्ताहं तदा तेन पित्रा चैव महात्मना
माझ्या वडिलांना माझ्यावर खूप प्रेम होते, म्हणून त्या बुद्धिमान माणसाला मोह झाला; त्या वेळी, त्या महात्म्याने मला दिले नाही.
संप्राप्तं यौवनं बाले मयि भावसमन्वितम् । रूपं मे तादृशं दृष्ट्वा मम माता सुदुःखिता
मी तरुण वयात पाऊल ठेवले, मनात नवे भाव उमटू लागले. माझं रूप पाहून माझ्या आईला फारच दुःख झालं.
पितरं मे उवाचाथ कस्मात्कन्या न दीयते । त्वं कस्मै सुद्विजायैव ब्राह्मणाय महात्मने
मग माझ्या आईनं वडिलांना विचारलं, 'आपली मुलगी अजून लग्नाला का दिली नाही? तिला एखाद्या योग्य, मोठ्या ब्राह्मणाला द्यावं.'
देहि कन्यां महाभाग संप्राप्ता यौवनं त्वियम् । वसुदत्तो द्विजश्रेष्ठः प्रत्युवाच द्विजोत्तमः
'ही मुलगी आता वयात आली आहे, तिला लग्नासाठी दे,' असं श्रेष्ठ ब्राह्मण वसुदत्तानं माझ्या वडिलांना सांगितलं.
मातरं मे महाभागे श्रूयतां वचनं मम । महामोहेनमुग्धोऽस्मि सुताया वरवर्णिनि
'भाग्यवती आई, माझं एक वचन ऐक. आपल्या सुंदर मुलीवर मला फारच प्रेम जडलं आहे.'
यो मे गृहस्थो विप्रो वै भविष्यति शुभे शृणु । तस्मै कन्यां प्रदास्यामि जामात्रे तु न संशयः
'शुभे, कोणता ब्राह्मण गृहस्थ माझा जावई होईल, त्यालाच मी आपली मुलगी देईन, यात काहीच शंका नाही.'
मम प्राणप्रिया चैषा सुदेवा नात्र संशयः । एवमूचे मदर्थे स वसुदत्तः पिता मम
'ही सुदेवा मला प्राणाहूनही प्रिय आहे, यात शंका नाही.' असं माझ्या वडिलांनी, माझ्यासाठी, वसुदत्तानं सांगितलं.
कौशिकस्य कुले जातः सर्वविद्याविशारदः । ब्राह्मणानां गुणैर्युक्तः शीलवान्गुणवाञ्छुचिः
तो कौशिक कुळात जन्मलेला, सर्व विद्या जाणणारा, ब्राह्मणांचे गुण असलेला, चांगल्या स्वभावाचा, गुणी आणि शुद्ध होता.
वेदाध्ययनसंपन्नं पठमानं हि सुस्वरम् । भिक्षार्थं द्वारमायांतं पितृमातृविवर्जितम्
तो वेदांचे अध्ययन केलेला, गोड आवाजात पठण करणारा, भिक्षेसाठी दाराशी येणारा, आई-वडिलांशिवाय एकटा होता.
तं दृष्ट्वासमनुप्राप्तं रूपं वीक्ष्य महामतिः । तं प्रोवाच पिता एवं को भवान्वै भविष्यति
तो दाराशी आला, त्याचं रूप पाहून, माझ्या वडिलांनी त्याला विचारलं, 'तू कोण आहेस? आणि काय होणार आहेस?'
किं ते नाम कुलं गोत्रमाचारं वद सांप्रतम् । समाकर्ण्य पितुर्वाक्यं वसुदत्तमुवाच सः
'तुझं नाव काय? कुळ, गोत्र आणि आचार काय आहे? ते सांग.' असं वडिलांनी विचारल्यावर वसुदत्तानं उत्तर दिलं.
कौशिकस्यान्वये जातो वेदवेदांगपारगः । शिवशर्मेति मे नाम पितृमातृविवर्जितः
'मी कौशिक वंशात जन्मलो आहे, वेद आणि त्यांचे अंग जाणतो. माझं नाव शिवशर्मा आहे. माझे आई-वडील नाहीत.'
संति मे भ्रातरश्चान्ये चत्वारो वेदपारगाः । एवं कुलं समाख्यातमाचारः कुलसंभवः
'माझे आणखी चार भाऊ आहेत, तेही वेदपाठी आहेत. असं मी माझ्या घराण्याचं आणि परंपरेचं वर्णन केलं.'
एवं सर्वं समाख्यातं पितरं शिवशर्मणा । शुभे लग्ने तिथौ प्राप्ते नक्षत्रे भगदैवते
असं सर्व काही शिवशर्म्यानं माझ्या वडिलांना सांगितलं. शुभ मुहूर्त, तिथी आणि नक्षत्र आलं.
पित्रा दत्तास्मि सुभगे तस्मै विप्राय वै तदा । पितृगेहे वसाम्येका तेन सार्धं महात्मना
त्या वेळी माझ्या वडिलांनी मला त्या ब्राह्मणाला दिलं. मी सासरी त्या महात्म्यासोबत एकटीच राहू लागले.
नैव शुश्रूषितो भर्ता मया स पापया तदा । पितृमातृसुद्रव्येण गर्वेणापि प्रमोहिता
त्या वेळी मी पापीपणानं, आई-वडिलांच्या संपत्तीचा गर्व करून, नवऱ्याची सेवा केली नाही.
अंगसंवाहनं तस्य न कृतं हि मया कदा । रतिभावेन स्नेहेन वचनेन मया शुभे
कधीच मी त्याचे हातपाय दाबले नाहीत, ना प्रेमानं, ना आपुलकीनं, ना गोड शब्दांनी.
क्रूरबुद्ध्या हि दृष्टोसौ सर्वदा पापया मया । पुंश्चलीनां प्रसंगेन तद्भावं हि गता शुभे
पापी मनानं, नेहमीच मी त्याच्याकडे वाईट नजरेनं पाहिलं. वाईट स्त्रियांच्या संगतीमुळे माझं वागणं असंच झालं.
मातापित्रोश्च भर्तुश्च भ्रातॄणां हितमेव च । न करोम्यहमेवापि यत्रयत्र व्रजाम्यहम्
आई-वडील, नवरा आणि भावांसाठी जे हिताचं होतं, ते मी कधीच केलं नाही, जिथे जिथे गेले तिथे.