कस्मादुपेक्षसे कांत तन्मे त्वं कारणं वद । तामुवाच महाराजो नाहं हन्मि इमां स्त्रियम्
प्रिय, तू हिला दुर्लक्ष का करतोस? मला त्याचं कारण सांग. त्यावर महाराज म्हणाले, 'मी या स्त्रीला मारणार नाही.'
महादोषं प्रिये दृष्टं स्त्रीवधे दैवतैः किल । तस्मान्न घातयेन्नारीं प्रेषयेहं न कंचन
प्रिय, देवांनी स्त्रीहत्या मोठं पाप सांगितलं आहे. म्हणून मी स्त्रीला मारणार नाही, किंवा कोणालाही तसं करण्यास सांगणार नाही.
अस्या वधनिमित्तार्थे पापाद्बिभेमि सुंदरि । एवमुक्त्वा तदा राजा विरराम महीपतिः
तिच्या वधासाठी पाप होईल या भीतीने मी घाबरतो, सुंदरि. असे म्हणून राजा तेव्हा गप्प बसला.
लुब्धको झार्झरो नाम ददृशे स तु सूकरीम् । कुर्वंतीं कदनं तेषां दुःसहां सुभटैरपि
झार्झर नावाचा एक शिकारी तिथे आला आणि त्याने ती रागावलेली डुकरं पाहिली, जी इतक्या जोरात हल्ला करत होती की मोठ्या योद्ध्यांनाही सहन होणार नाही.
आविव्याध सुवेगेन बाणेन निशितेन हि । संलग्नेन तु बाणेन शोणितेन परिप्लुता
त्याने वेगाने तीवर धारदार बाण मारला; तो बाण तिच्या अंगात घुसला आणि ती रक्ताने माखली गेली.
शोभमाना त्वरां प्राप्ता वीरश्रिया समाकुला । तुंडेनापि हतः संख्ये झार्झरः स तया पुनः
ती झळाळत, घाईने आणि वीरश्रीने भरलेली होती; युद्धात तिने आपल्या सोंडेने झार्झरवर हल्ला केला.
पतमानेन तेनापि झार्झरेण तदा हता । खड्गेन निशितेनापि पपात विदलीकृता
झार्झर खाली पडताना, त्याने धारदार तलवारीने तिला मारले आणि तिचे अंग फाडून टाकले.
श्वसमाना रणेनापि मूर्च्छनाभि परिप्लुता । दुःखेन महताविष्टा जीवमाना महीतले
युद्धामुळे दमलेली, मूर्च्छेने आणि मोठ्या वेदनेने त्रस्त, ती जिवंत असतानाच जमिनीवर पडली.
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे पंचचत्वारिंशोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणातील भूमिखंडातील वेनकथेतील सुकला चरित्राचा पंचेचाळीसावा अध्याय येथे संपला.
षट्चत्वारिंशोऽध्यायः सुकलोवाच- श्वसंतीं शूकरीं दृष्ट्वा पतितां पुत्रवत्सलाम् । सुदेवावकृपयाविष्टा गत्वा तां दुःखितां प्रति
श्वास घेत असलेली, मुलांवर प्रेम करणारी ती डुकरी खाली पडलेली पाहून, सुदेवा दयाळूपणाने तिच्या दुःखाकडे गेली.
अभिषिच्य मुखं तस्याः शीतलेनोदकेन च । पुनः सर्वांगमेवापि दुःखितां रणशालिनीम्
तिने तिच्या चेहऱ्यावर थंड पाणी शिंपडले आणि मग दुःखी मनाने युद्धात जखमी झालेल्या तिच्या साऱ्या अंगावरही पाणी घातले.
पुण्येन शीततोयेन सा उवाचाभिषिंचतीम् । उवाच मानुषीं वाचं सुस्वरं नृपतिप्रियाम्
ती तिच्यावर पवित्र थंड पाणी शिंपडत असताना, त्या डुकराने मानवासारख्या गोड आणि राजाला प्रिय अशा आवाजात बोलले.
सुखं भवतु ते देवि अभिषिक्ता त्वया यदि । संपर्काद्दर्शनात्तेद्य गतो मे पापसंचयः
देवी, तू मला अभिषेक केलास म्हणून तुझे कल्याण होवो; आज तुझ्या स्पर्शाने आणि दर्शनाने माझे सर्व पाप नष्ट झाले.
तदाकर्ण्य महद्वाक्यमद्भुताकारसंयुतम् । चित्रमेतन्मया दृष्टं कृतं तेऽनामयं वचः
हे अद्भुत आणि मोठे वाक्य ऐकून, मी हे आश्चर्य पाहिले: तू मला कुठलाही त्रास न देता बोललीस.
पशुजातिमतीचेयं सौष्ठवं भाषते स्फुटम् । स्वरव्यंजनसंपन्नं संस्कृतमुत्तमं मम
ही जरी जनावराच्या जन्माची असली, तरी स्पष्ट आणि सुंदर भाषेत बोलते; तिचा आवाज आणि उच्चार अगदी शुद्ध आणि उत्तम आहे.
हर्षेण विस्मयेनापि कृत्वा साहसमुत्तमम् । तत्रस्था सा महाभागा तं पतिं वाक्यमब्रवीत्
आनंद आणि आश्चर्याने भरून, उत्तम कार्य करून, ती पुण्यवती तिथे उभी राहून आपल्या पतीला म्हणाली.
पश्य राजन्नपूर्वेयं संस्कृतं भाषते महत् । पशुयोनिगता चेयं यथा वै मानुषो वदेत्
राजा, हे पहा, किती अद्भुत आहे! ही डुकरी असूनही माणसासारखी शुद्ध भाषा बोलते.
तदाकर्ण्य ततो राजा सर्वज्ञानवतां वरः । अद्भुतमद्भुताकारं यन्न दृष्टं श्रुतं मया
हे ऐकून, सर्व ज्ञान असलेल्या राजाने हे अद्भुत आणि कधीही न पाहिलेले, न ऐकलेले दृश्य पाहिले.
तामुवाच ततो राजा सुदेवां सुप्रियां तदा । पृच्छ चैनां शुभां कांते का चेयं तु भविष्यति
तेव्हा राजाने आपल्या प्रिय सुदेवेला सांगितले: 'प्रिये, तिची विचारपूस कर, ही शुभ आत्मा कोण होईल ते विचार.'
श्रुत्वा तु नृपतेर्वाक्यं सा पप्रच्छ च सूकरीम् । का भविष्यसि त्वं भद्रे चित्रं ते दृश्यते बहु
राजाचे शब्द ऐकून, तिने त्या डुकराला विचारले: 'भाग्यवती, तू पुढे कोण होशील? तुझ्यात अनेक आश्चर्ये दिसतात.'
पशुयोनिगता त्वं वै भाषसे मानुषं वचः । सौष्ठवं ज्ञानसंपन्नं वद मे पूर्वचेष्टितम्
तुला जनावराच्या योनीत जन्म मिळाला असला तरी, तू माणसासारखी बोलतेस—तेही शुद्ध आणि ज्ञानाने भरलेले. मला सांग, तुझ्या मागील जन्मी तू काय केले होतेस?
भर्तुश्चापि महाराज भटस्यास्य महात्मनः । कोयं धर्मो महावीर्यो गतः स्वर्गं पराक्रमैः
राजा, या तुझ्या स्वामीबद्दल—हा महान, पराक्रमी, आणि उत्तम सेवक—त्याचा धर्म काय आहे? त्याने आपल्या शौर्याने स्वर्ग कसा मिळवला?
आत्मनश्च स्वभर्तुश्च सर्वं पूर्वानुगं वद । एवमुक्त्वा महाभागा विरराम नृपप्रिया
तुझ्या आणि तुझ्या स्वामीच्या सर्व मागील गोष्टी मला सांग. असे म्हणून ती पुण्यवती राणी थांबली.
शूकर्युवाच- यदि पृच्छसि मां भद्रे ममास्य च महात्मनः । तत्सर्वं ते प्रवक्ष्यामि चरितं पूर्वचेष्टितम्
शूकर म्हणाला—म्हणशील तर, सुभगे, माझ्या आणि या महात्म्याच्या सर्व पूर्वकृत्यांची गोष्ट मी तुला सांगतो.
अयमेष महाप्राज्ञो गंधर्वो गीतपंडितः । रंगविद्याधरो नाम सर्वशास्त्रार्थकोविदः
हा जो आहे, तो मोठा ज्ञानी, गंधर्व, गाण्यात पारंगत, रंगविद्याधर नावाचा, आणि सर्व शास्त्रांचे अर्थ जाणणारा आहे.
मेरुं गिरिवरश्रेष्ठं चारुकंदरनिर्झरम् । तमाश्रित्य महातेजाः पुलस्त्यो मुनिसत्तमः
मेरू हा पर्वतांचा श्रेष्ठ, सुंदर झऱ्यांनी नटलेला, तिथे तेजस्वी आणि श्रेष्ठ ऋषी पुलस्त्य यांनी निवास केला.
तपश्चचार तेजस्वी निर्व्यलीकेन चेतसा । विद्याधरस्तत्र गतः स्वेच्छया स महाप्रभो
त्या तेजस्वी ऋषीने कपटरहित मनाने कठोर तप केला. आणि तिथेच, त्या महात्म्याच्या इच्छेने, रंगविद्याधरही आला.
तमाश्रित्य गिरिश्रेष्ठं गीतमभ्यसते तदा । स्वरतालसमोपेतं सुस्वरं चारुहासिनि
त्या उत्तम पर्वतावर राहून, त्याने स्वर आणि ताल यांसह गाण्याचा सराव केला, गोड आवाजात, हसऱ्या मुखी.
गीतं श्रुत्वा मुनिस्तस्य ध्यानाच्चलितमानसः । गायंतं तमुवाचेदं गीतविद्याधरं प्रति
त्याचे गाणे ऐकून, त्या ऋषीचे मन ध्यानातून हलले; त्याने त्या गाण्यात निपुण रंगविद्याधराला असे संबोधले.
भवद्गीतेन दिव्येन देवा मुह्यंति नान्यथा । सुस्वरेण सुपुण्येन तालमानेन पंडित
तुझ्या दिव्य गाण्यामुळे, पंडिता, देवताही चकित होतात—तेवढेच ते गोड, पुण्यवान आणि तालबद्ध आहे.