सुकलोवाच- यो बलधाम मरीचिचयकरनिकरमयप्रोत्तुंगोऽत्युच्चम् । गगनमेव संप्राप्तो नाना नगाचरितशोभो गिरिराजो भाति
सुकल म्हणाले: जो पर्वतराज, बळाचा आधार असलेला, सूर्यकिरणांइतका उंच, आकाशाला भिडलेला, विविध प्राण्यांनी शोभलेला आहे, तो अत्यंत तेजाने चमकत आहे.
योजनबहलविमल गंगाप्रवाह समुच्चरत्तीरवीचीतरंगभंगैर्मुक्ताफलसदृशैर्निर्मलांबुकणैः । सर्वत्र प्रक्षालित धवलतलशिलातलोगिरींद्र सुःश्रियायुक्तः
गंगेचा रुंद आणि स्वच्छ प्रवाह, उंच काठ, लाटा आणि तरंग मोत्यांसारखे, निर्मळ पाण्याचे थेंब, सर्वत्र पांढऱ्या दगडांच्या पृष्ठभागावर पसरतो; त्या पर्वतराजाची शोभा अतुलनीय आहे.
देवैश्चारणकिन्नरैः परिवृतो गंधर्वविद्याधरैः सिद्धैरप्सरसांगणैर्मुनिजनैर्नागेंद्र विद्याधरैः । श्रीखंडैर्बहुचंदनैस्ससरलैः शालैस्तमालैर्गिरी रुद्रा क्षैर्वरसिद्धिदायकघनैः कल्पद्रुमैः शोभते
देव, चारण, किन्नर, गंधर्व, विद्याधर, सिद्ध, अप्सरांचा समूह, ऋषी, नागराज आणि विद्याधर यांनी वेढलेला; चंदन, सुगंधी झाडे, शाल, तमाळ, रुद्राक्ष, कल्पवृक्ष आणि वर देणाऱ्या ढगांनी सजलेला तो पर्वत शोभून दिसतो.
नानाधातुविचित्रो वै नानारत्नविचित्रितैः । विमानैः कांचनैर्दंडैः कलत्रैरुपशोभते
विविध धातू आणि रत्नांनी नटलेला, सोन्याच्या राजवाड्यांनी, खांबांनी आणि सोबतींनी सजलेला तो पर्वत अधिकच सुंदर दिसतो.
नालिकेरवनैर्दिव्यैः पूगवृक्षैर्विराजते । दिव्यपुन्नागबकुलैः कदलीखंडमंडितैः
त्या पर्वतावर दिव्य नारळ आणि सुपारीच्या बनांनी, तसेच सुंदर पर्णाग आणि बकुळ वृक्षांनी आणि केळीच्या घडांनी शोभा आली आहे.
पुष्पकैश्चंपकैरद्रि पाःटलैः केतकैस्तथा । नानावल्लीवितानैश्च पुष्पितैः पद्मकैस्तथा
फुलांनी, चंपक, पाटल, केतकी आणि वेगवेगळ्या फुललेल्या वेलांनी, तसेच पद्मक वृक्षांनी तो डोंगर सुंदर दिसतो.
नानावर्णैः सुपुष्पैश्च नानावृक्षैरलंकृतः । दिव्यवृक्षैः समाकीर्णः स्फाटिकस्य शिलातलैः
अनेक रंगांच्या सुंदर फुलांनी आणि विविध वृक्षांनी तो सजलेला आहे, तसेच दिव्य वृक्षांनी आणि स्फटिकासारख्या स्वच्छ दगडांनी भरलेला आहे.
योगियोगीन्द्र संसिद्धैः कंदरांतर्निवासिभिः । निर्झरैश्चैव रम्यैश्च बहुप्रस्रवणैर्गिरिः
त्या पर्वताच्या गुहांमध्ये सिद्ध योगी आणि योगशास्त्रातील श्रेष्ठ लोक राहतात, आणि तिथे रम्य झरे आणि अनेक प्रवाहांनी पर्वत शोभून दिसतो.
नदीप्रवाहसंह्रष्टैः संगमैरुपशोभते । ह्रदैश्च पल्वलैः कुंडैर्निर्मलोदकधारिभिः
नद्यांच्या प्रवाहांच्या संगमांनी तो शोभतो, तसेच तलाव, सरोवर आणि स्वच्छ पाण्याच्या कुंडांनी तो सजलेला आहे.
गिरिराजो विभात्येकः सानुभिः सह संस्थितैः । शरभैश्चैव शार्दूलैर्मृगयूथैरलंकृतः
पर्वतांचा राजा आपल्या कड्यांसह एकटा तेजस्वी दिसतो, आणि शरभ, वाघ आणि वन्य प्राण्यांच्या कळपांनी तो सजलेला आहे.
महामत्तैश्च मातंगैर्महिषैरुरुभिः सदा । अनेकैर्दिव्यभावैश्च गिरिराजो विभाति सः
मोठ्या, मदमस्त हत्ती, बलवान म्हशी आणि अनेक दिव्य स्वरूपांनी तो पर्वतराज नेहमीच तेजस्वी दिसतो.
अयोध्याधिपतिर्वीर इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः । तया सुभार्यया युक्तश्चतुरंगबलेन च
अयोध्येचा शूर राजा, इक्ष्वाकू वंशाचा वंशज, आपल्या सुसंस्कृत पत्नी आणि चौकटी सैन्यासह तिथे उपस्थित होता.
पुरतो लुब्धका यांति शूराः श्वानश्च शीघ्रगाः । यत्रास्ते शूकरः शूरो भार्यया सहितो बली
पुढे शूर शिकारी आणि वेगवान श्वान जातात, जिथे बलवान डुक्कर आपल्या जोडीदारासह उभा आहे.
बहुभिः शूकरैर्गुप्तो गुरुभिः शिशुभिस्ततः । मेरुभूमिं समाश्रित्य गंगातीरं समंततः
अनेक डुकरांनी, मोठ्यांनी आणि पिल्लांनी त्याचे रक्षण केले आहे, तो मेरूच्या उतारांवर आणि गंगेच्या काठावर राहतो.
सुकलोवाच-। तामुवाच वराहस्तु सुप्रियां हर्षसंयुतः । प्रिये पश्य समायातः कोशलाधिपतिर्बली
सुकल म्हणाली — तो डुक्कर आनंदाने आपल्या प्रियेला म्हणाला, 'प्रिय, पाहा, कोशलाचा बलवान राजा येथे आला आहे.'
मामुद्दिश्य महाप्राज्ञो मृगयां क्रीडते नृपः । युद्धमेव करिष्यामि सुरासुरप्रहर्षकम्
'हा ज्ञानी राजा माझ्यासाठी शिकार करतो; मी असे युद्ध करीन की देव आणि दैत्य दोघेही आनंदित होतील.'
अथ भूपो महातेजा बाणपाणिर्धनुर्धरः । सुदेवां सत्यधर्मांगीं तामुवाच प्रहर्षितः
मग तेजस्वी राजा, हातात धनुष्य आणि बाण घेऊन, सत्यधर्मात स्थिर असलेल्या सुदेवेला आनंदाने म्हणाला.
पश्य प्रिये महाकोलं गर्जमानं महाबलम् । परिवारसमायुक्तं दुःसहं मृगघातिभिः
'प्रिय, पाहा, तो मोठा डुक्कर किती जोरात गर्जना करतो, किती बलवान आहे, आपल्या कुटुंबासह आहे आणि शिकाऱ्यांनाही जिंकू शकतो.'
अद्यैवाहं हनिष्यामि सुबाणैर्निशितैः प्रिये । मामेव हि महाशूरो युद्धाय समुपाश्रयेत्
'आज मी त्याला धारदार आणि उत्तम बाणांनी मारीन, प्रिय; तो महान शूर माझ्याशी युद्धासाठी येऊ दे.'
एवमुक्त्वा प्रियो भार्यां लुब्धकान्वाक्यमब्रवीत् । यथा शूरो महाशूराः प्रेषयध्वं हि शूकरम्
असे आपल्या प्रिय पत्नीला सांगून, त्याने शिकाऱ्यांना म्हटले, 'जसे शूर लोक मोठ्या शूराला पुढे पाठवतात, तसे तुम्ही डुक्कराला पुढे पाठवा.'
अथ ते प्रेषिताः शूरा बलतेजः पराक्रमाः । गर्जमानाः प्रधावंति बलतेजः पराक्रमाः
मग ते शूर, बलवान आणि पराक्रमी पुरुष गर्जना करत, आपली शक्ती आणि धाडस दाखवत पुढे धावले.
कोलं प्रतिगताः सर्वे वायुवेगेन सांप्रतम् । विध्यंति बाणजालैस्ते निशितैर्वनचारकाः
ते सर्वजण आता वाऱ्यासारख्या वेगाने त्या डुक्कराकडे गेले, आणि वनात राहणाऱ्या लोकांनी धारदार बाणांच्या वर्षावाने त्याच्यावर वार केले.
नाना शस्त्रैरथास्त्रैश्च वाराहं वीररूपिणम्
वेगवेगळ्या शस्त्रांनी आणि अस्त्रांनी त्या वीररूप वऱ्हाडावर त्यांनी हल्ला केला.
सुकलोवाच- पतंति बाणतोमरा विमुक्ता लुब्धकैः शरा घनागिरिंप्रवर्षिणो यथातथा धरांतरे । हतो दृढप्रहारिभिः स निर्जितस्ततस्तथा शतैस्तु यूथपालकः स कोलः संगरंगतः
सुकल म्हणाला — शिकाऱ्यांनी सोडलेले बाण आणि भाले जणू काही घनगर्द डोंगरावर पाऊस पडावा तसे पडू लागले. त्या वऱ्हाडाने, जो कळपाचा प्रमुख होता, पृथ्वीवर, जोरदार मार करणाऱ्यांनी घेरले जाऊन, शेकडो लोकांनी लढाईत हरवला.
स्वपुत्रपौत्रबांधवैः परांश्च संहरेत्स वै पतंति ते स्वदंष्ट्रया हताहवेऽवलुब्धकाः । पतंति पादहस्तकाः स्थितस्य वेगभ्रामणैः सलुब्धगर्जमेवतं वराहोऽपश्यदागतम्
आपल्या मुला-नातवंडांसह आणि नातेवाईकांसह त्याने शत्रूंना संपवले; त्याच्या धारदार दातांनी मारले गेलेले शिकारी रणभूमीत पडले.
स्वतेजसा विनाशितं मुखाग्रदंष्ट्रया हतं । गतः स यत्र भूपतिः स वांछतेनसंगरम्
त्याच्या तेजाने आणि तोंडातील धारदार दातांनी त्याने शत्रूंना नष्ट केले; जिथे तो पृथ्वीचा राजा गेला, तिथे त्याला युद्धाचीच इच्छा होती.
इक्ष्वाकुनाथं सुमहत्प्रसह्य संत्रास्य क्रुद्धः स हि शूकरेशः । युद्धं वने वांछति तेन सार्द्धमिक्ष्वाकुणा संगरहर्षयुक्तः
त्या वऱ्हाडांचा स्वामी खूपच रागावला आणि इक्ष्वाकूंच्या पराक्रमी राजाला घाबरवले; त्याला वनात त्याच्यासोबत युद्ध करण्याची तीव्र इच्छा झाली आणि त्याला युद्धाचा आनंदही वाटू लागला.
वाराहः पुनरेव युद्धकुशलः संवांछते संगरं तुंडाग्रेण सुतीक्ष्णदंतनखरैः क्रुद्धो धरां क्षोभयन् । हुंकारोच्चारगर्वात्प्रहरति विमलं भूपतिं तं च राजञ्ज्ञात्वा विष्णुपराक्रमं मनुसुतस्त्वानन्दरोमांचितः
तो वऱ्हाड पुन्हा एकदा युद्धात कुशलतेने उतरला; त्याच्या तोंडाच्या टोकावरचे धारदार दात आणि नखांनी रागाने पृथ्वी हलवली. अभिमानाने मोठ्याने गर्जना करत, त्याने त्या शुद्ध राजावर हल्ला केला. राजन, विष्णूचे पराक्रम ओळखून मनुपुत्राच्या अंगावर आनंदाने रोमांच उठले.
दृष्ट्वा शूकरपौरुषं यमतुलं मेने पतिर्वावराड्देवारिं मनसा विचिन्त्य सहसा वाराहरूपेण वै । संप्रेक्ष्यैव महाबलं बहुतरं युक्तं त्वरेर्वारणं सैन्यं कोलविनाशनाय सहसा संगृह्य संगृह्यताम्
त्या वऱ्हाडाचे अतुलनीय शौर्य पाहून, त्या राजाने मनात विचार केला की हा नक्कीच देवांचा शत्रू वऱ्हाडरूपात आला आहे. वऱ्हाडाचा नाश करण्यासाठी मोठ्या आणि असंख्य सैन्याचा जमाव पाहून, त्याने पटकन आपले सैन्य गोळा केले.
प्रेषिताश्च वारणा रथाश्च वेगवत्तराः सुबाणखड्गधारिणो भुशुंडिभिश्च मुद्गरैः । सपाशपाणिलुब्धका नदंति तत्र तत्परा निवारितो न तिष्ठतो हयागजाश्च यद्गताः
मग हत्ती आणि वेगवान रथ पाठवले गेले, जे उत्तम बाण, तलवारी, गदा आणि मुगद घेऊन आले होते. शिकारी हातात दोर घेऊन मोठ्याने गर्जना करू लागले; पण ज्यांना थांबवले गेले, ते थांबले नाहीत, आणि घोडे-हत्ती जिथे शक्य तिथे निघून गेले.