एवं विषादः संजातस्तेषां धर्मार्थसंयुतः । व्यूहं कृत्वा स्थिताः सर्वे बलतेजः समाकुलाः
अशा प्रकारे त्यांच्या मनात धर्म आणि कर्तव्य यांचा विचार करत दुःख निर्माण झाले; सर्वजण आपली मांडणी करून, बल आणि तेज याने भरलेले उभे राहिले.
साहसोत्साहसंपन्नाः पश्यंति नृपनंदनम् । नदंतः पौरुषैर्युक्ताः क्रीडमाना वने तदा
धैर्य आणि उत्साह यांनी परिपूर्ण झालेले ते सर्वजण त्या वेळी वनात खेळणाऱ्या राजकुमाराकडे पाहू लागले; ते सर्व पुरुषार्थाने गर्जना करत होते.
त्रयश्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः 2.43 सुकलोवाच- एवं ते शूकराः सर्वे युद्धाय समुपस्थिताः । पुरः स्थितस्य ते राज्ञो ह्यवतस्थुश्च लुब्धकाः
सुकल म्हणाले: अशा रीतीने सर्व रानडुकर युद्धासाठी एकत्र आले; राजाच्या समोर शिकारी उभे राहिले.
महावराहो राजेंद्र गिरिसानुं समाश्रितः । महता यूथभावेन व्यूहं कृत्वा प्रतिष्ठति
महाबळवान रानडुक्कर, राजांचा राजा, डोंगराच्या शिखरावर गेला; मोठ्या कळपासारखी मांडणी करून तो तिथेच उभा राहिला.
कपिलः स्थूलपीनांगो महादंष्ट्रो महामुखः । दुःसहः शूकरो राजन्गर्जते चातिभैरवम्
कपिल नावाचा, जाडजूड शरीराचा, मोठ्या दातांचा आणि मोठ्या तोंडाचा, भीतीदायक रानडुक्कर, राजन, अतिशय भयंकर गर्जना करतो.
तानपश्यन्महाराजः शालतालवनाश्रयान् । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा मनुपुत्रः प्रतापवान्
ते सर्व शाल आणि ताडाच्या झाडांच्या बनात असलेले पाहून, त्या राजाने त्यांचे बोलणे ऐकले; मनुचा पराक्रमी मुलगा उत्तर देऊ लागला.
गृह्यतां शूर वाराहो विध्यतां बलदर्पितः । एवमाभाष्य तान्वीरो मनुपुत्रः प्रतापवान्
त्या पराक्रमी रानडुकराला पकडा, त्याला त्याच्या बळाचा गर्व दाखवा; असे म्हणत मनुचा शूर आणि तेजस्वी मुलगा सर्वांना सांगू लागला.
अथ ते लुब्धकाः सर्वे मृगया मदमोहिताः । संनद्धा दंशिताः सर्वे श्वभिः सार्द्धं प्रजग्मिरे
मग सर्व शिकारी, शिकार करण्याच्या नशेत आणि मोहात, पूर्णपणे सज्ज होऊन, आपल्या कुत्र्यांसह पुढे गेले.
हर्षेण महताविष्टो राजराजो महाबलः । अश्वारूढः सुसैन्येन चतुरंगेण संयतः
महान आनंदाने भरलेला, बलवान राजांचा राजा, घोड्यावर बसून, आपली चारही अंगांची सुसज्ज सेना घेऊन पुढे निघाला.
गंगातीरं समायातो मेरौ गिरिवरोत्तमे । रत्नधातुसमाकीर्णे नानावृक्षैरलंकृते
तो गंगेच्या काठावर, उत्तम असा मेरू पर्वतावर गेला; तिथे विविध रत्नांनी आणि धातूंनी भरलेले, अनेक प्रकारच्या झाडांनी सजलेले होते.
सुकलोवाच- यो बलधाम मरीचिचयकरनिकरमयप्रोत्तुंगोऽत्युच्चम् । गगनमेव संप्राप्तो नाना नगाचरितशोभो गिरिराजो भाति
सुकल म्हणाले: जो पर्वतराज, बळाचा आधार असलेला, सूर्यकिरणांइतका उंच, आकाशाला भिडलेला, विविध प्राण्यांनी शोभलेला आहे, तो अत्यंत तेजाने चमकत आहे.
योजनबहलविमल गंगाप्रवाह समुच्चरत्तीरवीचीतरंगभंगैर्मुक्ताफलसदृशैर्निर्मलांबुकणैः । सर्वत्र प्रक्षालित धवलतलशिलातलोगिरींद्र सुःश्रियायुक्तः
गंगेचा रुंद आणि स्वच्छ प्रवाह, उंच काठ, लाटा आणि तरंग मोत्यांसारखे, निर्मळ पाण्याचे थेंब, सर्वत्र पांढऱ्या दगडांच्या पृष्ठभागावर पसरतो; त्या पर्वतराजाची शोभा अतुलनीय आहे.
देवैश्चारणकिन्नरैः परिवृतो गंधर्वविद्याधरैः सिद्धैरप्सरसांगणैर्मुनिजनैर्नागेंद्र विद्याधरैः । श्रीखंडैर्बहुचंदनैस्ससरलैः शालैस्तमालैर्गिरी रुद्रा क्षैर्वरसिद्धिदायकघनैः कल्पद्रुमैः शोभते
देव, चारण, किन्नर, गंधर्व, विद्याधर, सिद्ध, अप्सरांचा समूह, ऋषी, नागराज आणि विद्याधर यांनी वेढलेला; चंदन, सुगंधी झाडे, शाल, तमाळ, रुद्राक्ष, कल्पवृक्ष आणि वर देणाऱ्या ढगांनी सजलेला तो पर्वत शोभून दिसतो.
नानाधातुविचित्रो वै नानारत्नविचित्रितैः । विमानैः कांचनैर्दंडैः कलत्रैरुपशोभते
विविध धातू आणि रत्नांनी नटलेला, सोन्याच्या राजवाड्यांनी, खांबांनी आणि सोबतींनी सजलेला तो पर्वत अधिकच सुंदर दिसतो.
नालिकेरवनैर्दिव्यैः पूगवृक्षैर्विराजते । दिव्यपुन्नागबकुलैः कदलीखंडमंडितैः
त्या पर्वतावर दिव्य नारळ आणि सुपारीच्या बनांनी, तसेच सुंदर पर्णाग आणि बकुळ वृक्षांनी आणि केळीच्या घडांनी शोभा आली आहे.
पुष्पकैश्चंपकैरद्रि पाःटलैः केतकैस्तथा । नानावल्लीवितानैश्च पुष्पितैः पद्मकैस्तथा
फुलांनी, चंपक, पाटल, केतकी आणि वेगवेगळ्या फुललेल्या वेलांनी, तसेच पद्मक वृक्षांनी तो डोंगर सुंदर दिसतो.
नानावर्णैः सुपुष्पैश्च नानावृक्षैरलंकृतः । दिव्यवृक्षैः समाकीर्णः स्फाटिकस्य शिलातलैः
अनेक रंगांच्या सुंदर फुलांनी आणि विविध वृक्षांनी तो सजलेला आहे, तसेच दिव्य वृक्षांनी आणि स्फटिकासारख्या स्वच्छ दगडांनी भरलेला आहे.
योगियोगीन्द्र संसिद्धैः कंदरांतर्निवासिभिः । निर्झरैश्चैव रम्यैश्च बहुप्रस्रवणैर्गिरिः
त्या पर्वताच्या गुहांमध्ये सिद्ध योगी आणि योगशास्त्रातील श्रेष्ठ लोक राहतात, आणि तिथे रम्य झरे आणि अनेक प्रवाहांनी पर्वत शोभून दिसतो.
नदीप्रवाहसंह्रष्टैः संगमैरुपशोभते । ह्रदैश्च पल्वलैः कुंडैर्निर्मलोदकधारिभिः
नद्यांच्या प्रवाहांच्या संगमांनी तो शोभतो, तसेच तलाव, सरोवर आणि स्वच्छ पाण्याच्या कुंडांनी तो सजलेला आहे.
गिरिराजो विभात्येकः सानुभिः सह संस्थितैः । शरभैश्चैव शार्दूलैर्मृगयूथैरलंकृतः
पर्वतांचा राजा आपल्या कड्यांसह एकटा तेजस्वी दिसतो, आणि शरभ, वाघ आणि वन्य प्राण्यांच्या कळपांनी तो सजलेला आहे.
महामत्तैश्च मातंगैर्महिषैरुरुभिः सदा । अनेकैर्दिव्यभावैश्च गिरिराजो विभाति सः
मोठ्या, मदमस्त हत्ती, बलवान म्हशी आणि अनेक दिव्य स्वरूपांनी तो पर्वतराज नेहमीच तेजस्वी दिसतो.
अयोध्याधिपतिर्वीर इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः । तया सुभार्यया युक्तश्चतुरंगबलेन च
अयोध्येचा शूर राजा, इक्ष्वाकू वंशाचा वंशज, आपल्या सुसंस्कृत पत्नी आणि चौकटी सैन्यासह तिथे उपस्थित होता.
पुरतो लुब्धका यांति शूराः श्वानश्च शीघ्रगाः । यत्रास्ते शूकरः शूरो भार्यया सहितो बली
पुढे शूर शिकारी आणि वेगवान श्वान जातात, जिथे बलवान डुक्कर आपल्या जोडीदारासह उभा आहे.
बहुभिः शूकरैर्गुप्तो गुरुभिः शिशुभिस्ततः । मेरुभूमिं समाश्रित्य गंगातीरं समंततः
अनेक डुकरांनी, मोठ्यांनी आणि पिल्लांनी त्याचे रक्षण केले आहे, तो मेरूच्या उतारांवर आणि गंगेच्या काठावर राहतो.
सुकलोवाच-। तामुवाच वराहस्तु सुप्रियां हर्षसंयुतः । प्रिये पश्य समायातः कोशलाधिपतिर्बली
सुकल म्हणाली — तो डुक्कर आनंदाने आपल्या प्रियेला म्हणाला, 'प्रिय, पाहा, कोशलाचा बलवान राजा येथे आला आहे.'
मामुद्दिश्य महाप्राज्ञो मृगयां क्रीडते नृपः । युद्धमेव करिष्यामि सुरासुरप्रहर्षकम्
'हा ज्ञानी राजा माझ्यासाठी शिकार करतो; मी असे युद्ध करीन की देव आणि दैत्य दोघेही आनंदित होतील.'
अथ भूपो महातेजा बाणपाणिर्धनुर्धरः । सुदेवां सत्यधर्मांगीं तामुवाच प्रहर्षितः
मग तेजस्वी राजा, हातात धनुष्य आणि बाण घेऊन, सत्यधर्मात स्थिर असलेल्या सुदेवेला आनंदाने म्हणाला.
पश्य प्रिये महाकोलं गर्जमानं महाबलम् । परिवारसमायुक्तं दुःसहं मृगघातिभिः
'प्रिय, पाहा, तो मोठा डुक्कर किती जोरात गर्जना करतो, किती बलवान आहे, आपल्या कुटुंबासह आहे आणि शिकाऱ्यांनाही जिंकू शकतो.'
अद्यैवाहं हनिष्यामि सुबाणैर्निशितैः प्रिये । मामेव हि महाशूरो युद्धाय समुपाश्रयेत्
'आज मी त्याला धारदार आणि उत्तम बाणांनी मारीन, प्रिय; तो महान शूर माझ्याशी युद्धासाठी येऊ दे.'
एवमुक्त्वा प्रियो भार्यां लुब्धकान्वाक्यमब्रवीत् । यथा शूरो महाशूराः प्रेषयध्वं हि शूकरम्
असे आपल्या प्रिय पत्नीला सांगून, त्याने शिकाऱ्यांना म्हटले, 'जसे शूर लोक मोठ्या शूराला पुढे पाठवतात, तसे तुम्ही डुक्कराला पुढे पाठवा.'