वदंति पुण्यतीर्थानि बहुपुण्यप्रदानि च । तत्किं वदस्व सत्यं मे यदि धर्ममिहेच्छसि
हे सर्वजण या तीरथांना फार पुण्य देणारे म्हणतात. मग खरं सांग, जर तुला इथे धर्म हवा असेल तर तुझं मत काय?
पातक उवाच- आकाशाद्वै महाराज मेघा वर्षंति वै जलम् । भूमौ हि पर्वतेष्वेवं सर्वत्र पतिते जलम्
पापाचं मूर्तिमंत रूप म्हणालं — राजन, आकाशातून ढग पाऊस पाडतात; ते पाणी पृथ्वीवर, पर्वतांवर आणि सर्वत्र पडतं.
स आप्लाव्य ततस्तिष्ठेद्दयां सर्वत्र भावयेत् । नद्यः पापप्रवाहास्तु तासु तीर्थं श्रुतं कथम्
ते पाणी सर्वत्र पसरतं आणि तिथेच राहतं; म्हणून सर्वत्र दया ठेवावी. पण नद्या मात्र पाप वाहून नेतात — मग त्यांना तीरथ कसं म्हणावं?
जलाशया महाराज तडागाः सागरास्तथा । पृथिव्याधारकाश्चैव गिरयो अश्मराशयः
राजा, जलाशय, तळी, समुद्र आणि पृथ्वीला आधार देणारे पर्वत, दगडांचे ढीग —
नास्त्येतेषु च वै तीर्थं जलैर्जलदमुत्तमम् । स्नाने यदा महत्पुण्यं कस्मान्मत्स्येषु वै नहि
यात कुठेही तीरथ नाही, पाण्यापेक्षा पाणी श्रेष्ठ नाही; जर स्नानाने मोठं पुण्य मिळत असेल, तर ते मास्यांना का मिळत नाही?
दृष्टा स्नानेन वै सिद्धिर्मीनाः शुद्ध्यंति नान्यथा । यत्र जिनस्तत्र तीर्थं तत्र धर्मः सनातनः
पाहिलं जातं की मासे फक्त स्नानानेच शुद्ध होतात, दुसऱ्या कोणत्याही प्रकारे नाही; जिथे जिन आहे तिथेच तीरथ, तिथेच सनातन धर्म.
तपोदानादिकं सर्वं पुण्यं तत्र प्रतिष्ठितम्
तप, दान आणि अशा सर्व गोष्टींचं पुण्य तिथेच स्थिर आहे.
एको जिनः सर्वमयो नृपेंद्र नास्त्येव धर्मं परमं हि तीर्थम् । अयं तु लाभः परमस्तु तस्माद्ध्य्यास्व नित्यं सुसुखो भविष्यसि
एकच जिन सर्वत्र आहे, राजन; त्याहून श्रेष्ठ धर्म किंवा तीरथ नाही. हेच खऱ्या अर्थाने मोठं लाभ आहे; म्हणून नेहमी ध्यान कर, तू अत्यंत सुखी होशील.
विनिंद्य धर्मं सकलं सवेदं दानं सपुण्यं परयज्ञरूपम् । पापस्वभावैर्बहुबोधितो नृपस्त्वंगस्य पुत्रो भुवि तेन पापिना
संपूर्ण धर्म, वेद, दान, पुण्य आणि श्रेष्ठ यज्ञ यांना नाकारून, तू, राजा, पापी स्वभाव असणाऱ्यांनी शिकविलास, अंगाचा पुत्र म्हणून त्या पाप्याने पृथ्वीवर.
सूत उवाच- एवं संबोधितो वेनः पापभावं गतः किल । पुरुषेण तेन जैनेन महापापेन मोहितः
सूतम्हणाले — अशा प्रकारे वेणाला समजावलं गेलं आणि तो पापमय झाला; त्या जैन पुरुषाने, मोठ्या पाप्याने त्याला मोहात पाडलं.
नमस्कृत्य ततः पादौ तस्यैव च दुरात्मनः । वेदधर्मं परित्यज्य सत्यधर्मादिकां क्रियाम्
मग त्याने त्या दुष्टाच्या पायांना वंदन केलं आणि वेदधर्म, सत्यधर्म वगैरे सर्व चांगल्या कृती सोडून दिल्या.
सुयज्ञानां निवृत्तिः स्याद्वेदानां हितथैव च । पुण्यशास्त्रमयो धर्मस्तदा नैव प्रवर्तितः
योग्य यज्ञ थांबले आणि वेदांचा त्याग झाला; पुण्यशास्त्रांनी भरलेला धर्म तेव्हा चालू राहिला नाही.
सर्वपापमयो लोकः संजातस्तस्य शासनात् । नैव यागाश्च वेदाश्च धर्मशास्त्रार्थमुत्तमम्
त्याच्या आज्ञेने सारा लोक पापमय झाला; यज्ञ, वेद आणि धर्मशास्त्रांचा श्रेष्ठ अर्थ राहिला नाही.
न दानाध्ययनं विप्रास्तस्मिञ्छासति पार्थिवे । एवं धर्मप्रलोपोभून्महत्पापं प्रवर्तितम्
त्या राजाच्या राज्यात ब्राह्मणांनी दान दिलं नाही, अभ्यास केला नाही; अशा प्रकारे धर्माचा नाश झाला आणि मोठं पाप सुरू झालं.
अंगेन वार्यमाणस्तु अन्यथा कुरुते भृशम् । न ननाम पितुः पादौ मातुश्चैव दुरात्मवान्
अंगाने रोखलं तरी तो वेगळंच वागत राहिला; त्या दुष्टाने वडिलांच्या आणि आईच्या पायांना वंदन केलं नाही.
सनकस्यापि विप्रस्य अहमेकः प्रतापवान् । पित्रा निवार्यमाणश्च मात्रा चैव दुरात्मवान्
सनाक ऋषीलाही मी एकटाच बलवान आहे असं वाटलं; वडिलांनी आणि आईने रोखलं तरी मी, दुष्ट मनाचा, त्यांचं ऐकलं नाही.
न करोति शुभं पुण्यं तीर्थदानादिकं कदा । आत्मभावानुरूपं च बहुकालं महायशाः
त्याने कधीच तीर्थयात्रा, दान किंवा इतर कोणतेही पुण्याचे काम केले नाही. महायशस्वी असलेल्या त्याच्या वागणुकीने नेहमीच त्याच्या स्वभावानुसार, खूप काळपर्यंतच वागले.
पुनः सर्वैर्विचार्यैवं कस्मात्पापी व्यजायत । अंगप्रजापतेः पुत्रो वंशलाञ्छनमागतः
तेव्हा सर्वांनी हे सगळं विचार करून आश्चर्य मानलं, 'अशा पापी माणसाचा जन्म कसा झाला? अंग नावाच्या राजाचा मुलगा होऊन वंशाला कलंक कसा लावला?'
पुनः पप्रच्छ धर्मात्मा सुतां मृत्योर्महात्मनः । कस्य दोषात्समुत्पन्नो वद सत्यं मम प्रिये
पुन्हा धर्मात्म्याने मृत्यूच्या कन्येला विचारलं, 'माझ्या प्रिय, खरे सांग, त्याचा जन्म कुणाच्या दोषामुळे झाला?'
सुनीथोवाच- पूर्वमेव स्ववृत्तांतमात्मपुण्यं च नंदिनी । समाचष्ट च अंगाय मम दोषान्महामते
सुनिथा म्हणाली— 'पूर्वीच नंदिनीने स्वतःच्या वागणुकीबद्दल आणि पुण्याबद्दल अंगाला सांगितलं होतं, आणि हे महाबुद्धीमान, माझ्या दोषांचाही उल्लेख केला होता.'
बाल्ये कृतं मया पापं सुशंखस्य महात्मनः । तपसि संस्थितस्यापि नान्यत्किंचित्कृतं मया
'लहानपणी मी महात्मा सुशंख यांच्यावर पाप केलं. ते तपश्चर्येत असतानाही मी काहीच वेगळं केलं नाही.'
शप्ताहं कुप्यता तेन दुष्टा ते संततिर्भवेत् । इति जाने महाभाग तेनायं दुष्टतां गतः
'तेव्हा ते रागावले आणि मला शाप दिला, "तुझी संतती दुष्ट होईल." म्हणून, हे महाभाग, मला खात्री आहे की त्याच्यामुळेच हा दुष्ट झाला.'
समाकर्ण्य महातेजास्तया सह वनं ययौ । गते तस्मिन्महाभागे सभार्ये च वने तदा
हे ऐकून, महातेजस्वी तो तिच्यासोबत वनात गेला. त्या वेळी तो महाभाग आणि त्याची पत्नी दोघेही वनात गेले.
सप्तैते ऋषयस्तत्र वेनपार्श्वं गतास्तथा । समाहूय ततः प्रोचुरंगस्य तनयं प्रति
तेथे सात ऋषी वेनाजवळ गेले आणि त्याला बोलावून अंगाचा मुलगा याबद्दल बोलू लागले.
ऋषय ऊचुः- मा वेन साहसं कार्षीःप्रजापालो भवानिह । त्वया सर्वमिदं लोकं त्रैलोक्यं सचराचरम्
ऋषी म्हणाले— 'वेन, घाईघाईने काही करू नकोस. इथे प्रजांचा रक्षणकर्ता हो. तुझ्यामुळेच हे सगळं जग, त्रैलोक्य, चराचरांसह, सुरक्षित आहे.'
धर्मे चैव महाभाग सकलं हि प्रतिष्ठितम् । पापकर्मपरित्यज्य पुण्यं कर्म समाचर
'हे महाभाग, सगळं धर्मावरच आधारलेलं आहे. पापाचे कर्म सोडून, नेहमी पुण्याची कामं कर.'
एवमुक्तेषु तेष्वेव प्रहसन्वाक्यमब्रवीत् । वेन उवाच- अहमेव परो धर्मोऽहमेवार्हः सनातनः
त्यांनी असं बोलल्यावर, वेन हसत म्हणाला— 'मीच सर्वोच्च धर्म आहे, मीच सनातन पूजेचा अधिकारी आहे.'
अहं धाता अहं गोप्ता अहं वेदार्थ एव च । अहं धर्मो महापुण्यो जैनधर्मः सनातनः
'मीच सृष्टीकर्ता, मीच रक्षणकर्ता, मीच वेदांचा अर्थ आहे. मीच धर्म, मीच महान पुण्य, आणि मीच सनातन जैनधर्म आहे.'
मामेव कर्मणा विप्रा भजध्वं धर्मरूपिणम् । ऋषय उचुः- ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्यास्त्रयोवर्णा द्विजातयः
'हे ब्राह्मणांनो, मला कर्मानेच पूजावे, कारण मीच धर्मरूप आहे.' ऋषी म्हणाले— 'ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य, हे तिघेही द्विज आहेत.'
सर्वेषामेव वर्णानां श्रुतिरेषा सनातनी । वेदाचारेण वर्तंते तेन जीवंति जंतवः
'सर्व वर्णांसाठी हीच सनातन शिकवण आहे. ते वेदाचाराने वागतात आणि त्यामुळेच सर्व जीव जगतात.'