गंगातीरे ततो दृष्ट्वा ब्राह्मणं रूपसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सूर्यतेजः समप्रभम्
गंगेच्या काठी तिने एक सुंदर, सर्व गुणांनी युक्त, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असा ब्राह्मण पाहिला.
रूपेणाप्रतिमं लोके द्वितीयमिव मन्मथम् । देवरूपं महाभागं भाग्यवंतं सुभाग्यदम्
त्याचं सौंदर्य जगात कुणाशीच तुलना होईल असं नव्हतं, तो दुसरा मदनासारखा दिसत होता; देवासारखा देखणा, अत्यंत भाग्यवान आणि इतरांना भाग्य देणारा होता.
अनौपम्यं महात्मानं विष्णुतेजः समप्रभम् । वैष्णवं सर्वपापघ्नं विष्णुतुल्यपराक्रमम्
अतुलनीय, महान आत्मा, विष्णूच्या तेजाने उजळलेला, वैष्णव, सर्व पापांचा नाश करणारा, विष्णूइतका पराक्रमी.
कामक्रोधविहीनं तमत्रिवंशविभूषणम्
तो काम आणि राग यांपासून मुक्त आहे, अत्री वंशाचा खरा भूषण आहे.
दृष्ट्वा सुरूपं तपसां स्वरूपं दिव्यप्रभावं परितप्यमानम् । पप्रच्छ रंभां सुसखीं सरागा कोयं दिविष्ठः प्रवरो महात्मा
त्याला सुंदर, तपस्येचे मूर्तिमंत रूप, दिव्य प्रभाव असलेला आणि दुःख भोगताना पाहून, रम्भा या तिच्या प्रिय सखीने प्रेमाने विचारले, 'हा देवांमध्ये श्रेष्ठ, महान आत्मा कोण आहे?'
रंभोवाच- ब्रह्मा अव्यक्तसंभूतस्तस्माज्जज्ञे प्रजापतिः । अत्रिर्नाम स धर्मात्मा तस्य पुत्रो महामनाः
रम्भा म्हणाली: 'ब्रह्मा अव्यक्तातून उत्पन्न झाला, त्याच्यापासून प्रजापती जन्माला आला. त्याचे नाव अत्री, धर्मशील आणि त्याचा पुत्र महान मनाचा आहे.'
अंगो नाम अयं भद्रे नंदनं वनमागतः । इंद्रस्य संपदं दृष्ट्वा लीलातेजसमुत्तमाम्
'हा अंग नावाचा, सोज्वळे, नंदन वनात आला आहे. त्याने इंद्राची संपत्ती आणि त्याचे अद्वितीय तेज पाहिले.'
कृता स्पृहा अनेनापि इंद्रस्य सदृशे पदे । ईदृशो हि यदा पुत्रो मम स्याद्धर्मसंयुतः
'त्यालाही इंद्रासारख्या पदाची इच्छा झाली आहे. असा धर्मयुक्त पुत्र माझा असता तर किती बरे झाले असते.'
सुश्रेयो मे भवेज्जन्म यशः कीर्ति समन्वितम् । आराधितो हृषीकेशस्तपोभिर्नियमैस्तथा
'माझा जन्म सर्वश्रेष्ठ होवो, कीर्ती आणि यशाने युक्त असो; मी हृषीकेशाची तपश्चर्या आणि नियमांनी उपासना केली.'
सुप्रसन्ने हृषीकेशे वरं याचितवानयम् । इंद्रस्य सदृशं पुत्रं विष्णुतेजः पराक्रमम्
'हृषीकेश अत्यंत प्रसन्न झाल्यावर त्याने वर मागितला: इंद्रासारखा पुत्र, विष्णूच्या तेजाने आणि पराक्रमाने युक्त.'
वैष्णवं सर्वपापघ्नं देहि मे मधुसूदन । दत्तवान्स तदा पुत्रमीदृशं सर्वधारकम्
'मधुसूदना, मला वैष्णव, सर्व पापांचा नाश करणारा पुत्र दे. त्यावेळी त्याने असा सर्वांचा आधार असलेला पुत्र दिला.'
तदाप्रभृति विप्रेंद्रः पुण्यां कन्यां प्रपश्यति । यथा त्वं चारुसर्वांगी तथायं परिपश्यति
'त्याच वेळेपासून ब्राह्मणांचा श्रेष्ठ एक पुण्यवान कन्या पाहतो; जशी तू सर्वांगाने सुंदर आहेस, तशीच ही त्याला दिसते.'
एनं गच्छ वरारोहे अस्मात्पुत्रो भविष्यति । पुण्यात्मा पुण्यधर्मज्ञो विष्णुतेजः पराक्रमः
'सुंदर अंगवाली, त्याच्याकडे जा; त्याच्यापासून तुला पुत्र होईल, जो पुण्यात्मा, धर्म जाणणारा आणि विष्णूच्या पराक्रमाने तेजस्वी असेल.'
एतत्ते सर्वमाख्यातं तथाहं पृच्छिता त्वया । अयं भर्ता भवत्यर्हो भवेदेव न संशयः
'तू विचारलेले सर्व मी सांगितले आहे; तोच तुझा योग्य पती आहे, यात काहीही शंका नाही.'
सुशंखस्यापि यः शापो वृथा सोऽपि भविष्यति । अस्माज्जाते महाभागे पुत्रे धर्मप्रचारिणि
'सुशंखाचा शापही व्यर्थ ठरेल; या पुण्यवतीकडून धर्माचा प्रचार करणारा पुत्र जन्माला येईल.'
भविष्यसि सुखी भद्रे सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । सुक्षेत्रे कृषिकारस्तु बीजं वपति तत्परः
'सोज्वळे, तू नक्कीच सुखी होशील, मी खरे सांगतो; चांगल्या शेतात शेतकरी भक्तीने बी पेरतो.'
स तथा भुंजते देवि यथा बीजं तथा फलम् । अन्यथा नैव जायेत तत्सर्वं सदृशं भवेत्
'देवी, जसे बी तसे फळ मिळते; अन्यथा काहीच जन्मत नाही आणि सर्व सारखेच राहतात.'
अयमेष महाभागस्तपस्वी पुण्यवीर्यवान् । अस्य वीर्यात्समुत्पन्नो अस्यैवगुणसंपदा
'हा पुण्यवती, तपस्वी आणि पुण्यवान आहे; त्याच्या वीर्यापासूनच त्याच्या गुणांनी युक्त संतती जन्मते.'
युक्तः पुत्रो महातेजाःसर्वदेहभृतां वरः । भविष्यति महाभाग्यो युक्तात्मा योगतत्ववित्
'त्याचा पुत्र योग्य, महान तेजस्वी आणि सर्व सजीवांमध्ये श्रेष्ठ असेल; तो अत्यंत भाग्यवान, संयमी आणि योगतत्त्व जाणणारा असेल.'
एवं हि वाक्यं तु निशम्य बाला रंभाप्रियोक्तं शिवदायकं तत् । विचिंत्य बुद्ध्येह सुनीथया तदा तत्त्वार्थमेतत्परिसत्यमेव हि
'रम्भेच्या या शुभ वचनांचे ऐकून, त्या कन्येने बुद्धीने विचार केला आणि हेच खरे तत्त्वज्ञान आहे हे ओळखले.'
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडेवेनोपाख्याने पंचत्रिंशोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या भूमिखंडातील पंचत्रिंश अध्याय समाप्त झाला.
सुनीथोवाच- सत्यमुक्तं त्वया भद्रे एवमेतत्करोम्यहम् । अनया विद्यया विप्रं मोहयिष्यामि नान्यथा
सुनिथा म्हणाली— तु म्हणलेस ते खरे आहे, सखे. मी तसेच करीन. या विद्या वापरूनच मी त्या ब्राह्मणाला मोहात पाडीन, दुसऱ्या कुठल्याही मार्गाने नाही.
साहाय्यं देहि मे पुण्यं येन गच्छामि सांप्रतम् । एवमुक्ता तया रंभा तामुवाच मनस्विनीम्
माझ्या यशासाठी तू मला तुझी पुण्यवान मदत दे. असे ती म्हणताच, रंभा त्या सज्जन स्त्रीला म्हणाली.
कीदृग्ददामि साहाय्यं तत्त्वं कथय भामिनि । दूतत्वं गच्छ मे भद्रे एतं प्रति सुसांप्रतम्
माझी मदत कशी हवी आहे, ते सांग, सुंदरिये. सखे, तू आत्ता लगेच माझ्या वतीने त्याच्याकडे दूत म्हणून जा.
एवमुक्तं तया तां तु रंभां प्रति सुलोचनाम् । एवमेव प्रतिज्ञातं रंभया देवयोषिता
तिच्या या शब्दांवर, मोठ्या डोळ्यांची ती स्त्री रंभेला म्हणाली— 'तसेच होईल.' रंभा या देवांगनेने ते मान्य केले.
करिष्ये तव साहाय्यमादेशो मम दीयताम् । सद्भावेन विशालाक्षी रूपयौवनशालिनी
मी तुला मदत करीन; मला फक्त तुझा आदेश दे. मोठ्या डोळ्यांची, सुंदर आणि तरुण ती स्त्री, मनापासून असे म्हणाली.
मायया दिव्यरूपा सा संबभूव वरानना । रूपेणाप्रतिमालोके मोहयंती जगत्त्रयम्
मायेच्या जोरावर ती दिव्य रूप धारण करून, तेजस्वी चेहऱ्याने प्रकट झाली. तिच्या अनुपम सौंदर्याने तिने तीनही लोकांना मोहात पाडले.
मेरोश्चैव महापुण्ये शिखरे चारुकंदरे । नानाधातुसमाकीर्णे नानारत्नोपशोभिते
मेरू पर्वताच्या पवित्र शिखरावरील सुंदर गुहेत, विविध धातूंनी आणि अनेक रत्नांनी सजलेल्या ठिकाणी,
देववृक्षैः समाकीर्णे बहुपुष्पोपशोभिते । देववृंदसमाकीर्णे गंधर्वाप्सरसेविते
देववृक्षांनी वेढलेल्या, असंख्य फुलांनी सजलेल्या, देवांच्या समूहांनी भरलेल्या, गंधर्व आणि अप्सरांनी सेविलेल्या त्या ठिकाणी,
मनोहरे सुरम्ये च शीतच्छायासमाकुले । चंदनानामशोकानां तरूणां चारुहासिनी
त्या मोहक आणि रम्य जागेत, गार सावलीने भरलेल्या, चंदन आणि अशोक वृक्षांच्या मधे, ती सुंदर हास्य करत बसली होती.