सहिष्णुर्दशमं प्रोक्तं रतिश्चैकादशं तथा । पातिव्रत्यं ततः प्रोक्तं द्वादशं वरवर्णिनि
दहावं म्हणजे सहनशीलता, अकरावं म्हणजे आनंद, आणि बारावं म्हणजे पतीव्रता धर्म, हे उजळ वर्ण असलेल्या स्त्री.
तैस्त्वं संभूषिता बाले मा बिभेषि वरानने । येनोपायेन ते भर्ता भविष्यति सुधर्मधृक्
हे तरुणी, हे सुंदर मुखवाली, तू या सर्व गुणांनी सजलेली आहेस; म्हणून घाबरू नकोस, जे काही होईल त्यातून तुझा पती खराखुरा धर्म पाळणारा होईल.
तमुपायं प्रपश्यामस्तवार्थं वयमेव हि । तामूचुस्ता वराः सख्यो मा त्वं वै साहसं कुरु
तुझ्यासाठी कोणता उपाय योग्य आहे ते आम्हीच पाहू; त्या उत्तम मैत्रिणींनी सांगितलं—तू काहीही घाई करू नकोस.
सूत उवाच- एवमुक्ता सुनीथा सा पुनरूचे सखीस्तु ताः । कथयध्वं ममोपायं येन भर्ता भविष्यति
सूतर म्हणतो—असं ऐकून, सुनिथा पुन्हा आपल्या मैत्रिणींना म्हणाली—माझ्यासाठी असा उपाय सांगा, ज्यामुळे मला पती मिळेल.
तामूचुस्ता वरा नार्यो रंभाद्याश्चारुलोचनाः । रूपमाधुर्यसंयुक्ता भवती भूतिवर्द्धनी
त्या उत्तम स्त्रिया, म्हणजे रंभा आणि इतर सुंदर डोळ्यांच्या स्त्रिया म्हणाल्या—तू सौंदर्य आणि गोडवा असलेली आहेस, आणि समृद्धी वाढवणारी आहेस.
ब्रह्मशापेन संभीता वयमत्र समागताः । तां प्रोचुश्च विशालाक्षीं मृत्योः कन्यां सुलोचनाम्
ब्रह्मदेवाच्या शापामुळे घाबरून आम्ही इथे एकत्र आलो आहोत; त्यांनी मोठ्या डोळ्यांच्या, मृत्यूच्या कन्या सुलोचना हिला असं सांगितलं.
विद्यामेकां प्रदास्यामः पुरुषाणां प्रमोहिनीम् । सर्वमायाविदां भद्रे सर्वभद्रप्रदायिनीम्
हे शुभे, आम्ही तुला अशी विद्या देऊ जी पुरुषांना मोहात टाकते, सर्व मायांचा ज्ञान देणारी आणि सर्व शुभ देणारी आहे.
विद्याबलं ततो दद्युस्तस्यैताः सुखदायकम् । यं यं मोहयितुं भद्रे इच्छस्येवं सुरादिकम्
मग त्यांनी तिला त्या विद्येचं सामर्थ्य दिलं, जी सुख देणारी आहे; हे शुभे, तुला ज्या कोणाला मोहात पाडायचं असेल—देव असो किंवा दुसरा कुणी.
तं तं सद्यो मोहय वा इत्युक्ता सा तथाऽकरोत् । विद्यायां हि सुसिद्धायां सा सुनीथा सुनंदिता
ज्याला हवं त्याला लगेच मोहात टाक, असं त्यांनी सांगितलं; तिने तसंच केलं आणि त्या विद्येत सुनिथा पारंगत झाली.
भ्रमत्येवं सखीभिस्तु पुरुषान्सा विपश्यति । अटमानागता पुण्यं नंदनं वनमुत्तमम्
अशा रीतीने मैत्रिणींसोबत भटकताना तिने पुरुषांना पाहिलं; भटकता भटकता ती पुण्यवान, उत्तम नंदनवनात पोहोचली.
गंगातीरे ततो दृष्ट्वा ब्राह्मणं रूपसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सूर्यतेजः समप्रभम्
गंगेच्या काठी तिने एक सुंदर, सर्व गुणांनी युक्त, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असा ब्राह्मण पाहिला.
रूपेणाप्रतिमं लोके द्वितीयमिव मन्मथम् । देवरूपं महाभागं भाग्यवंतं सुभाग्यदम्
त्याचं सौंदर्य जगात कुणाशीच तुलना होईल असं नव्हतं, तो दुसरा मदनासारखा दिसत होता; देवासारखा देखणा, अत्यंत भाग्यवान आणि इतरांना भाग्य देणारा होता.
अनौपम्यं महात्मानं विष्णुतेजः समप्रभम् । वैष्णवं सर्वपापघ्नं विष्णुतुल्यपराक्रमम्
अतुलनीय, महान आत्मा, विष्णूच्या तेजाने उजळलेला, वैष्णव, सर्व पापांचा नाश करणारा, विष्णूइतका पराक्रमी.
कामक्रोधविहीनं तमत्रिवंशविभूषणम्
तो काम आणि राग यांपासून मुक्त आहे, अत्री वंशाचा खरा भूषण आहे.
दृष्ट्वा सुरूपं तपसां स्वरूपं दिव्यप्रभावं परितप्यमानम् । पप्रच्छ रंभां सुसखीं सरागा कोयं दिविष्ठः प्रवरो महात्मा
त्याला सुंदर, तपस्येचे मूर्तिमंत रूप, दिव्य प्रभाव असलेला आणि दुःख भोगताना पाहून, रम्भा या तिच्या प्रिय सखीने प्रेमाने विचारले, 'हा देवांमध्ये श्रेष्ठ, महान आत्मा कोण आहे?'
रंभोवाच- ब्रह्मा अव्यक्तसंभूतस्तस्माज्जज्ञे प्रजापतिः । अत्रिर्नाम स धर्मात्मा तस्य पुत्रो महामनाः
रम्भा म्हणाली: 'ब्रह्मा अव्यक्तातून उत्पन्न झाला, त्याच्यापासून प्रजापती जन्माला आला. त्याचे नाव अत्री, धर्मशील आणि त्याचा पुत्र महान मनाचा आहे.'
अंगो नाम अयं भद्रे नंदनं वनमागतः । इंद्रस्य संपदं दृष्ट्वा लीलातेजसमुत्तमाम्
'हा अंग नावाचा, सोज्वळे, नंदन वनात आला आहे. त्याने इंद्राची संपत्ती आणि त्याचे अद्वितीय तेज पाहिले.'
कृता स्पृहा अनेनापि इंद्रस्य सदृशे पदे । ईदृशो हि यदा पुत्रो मम स्याद्धर्मसंयुतः
'त्यालाही इंद्रासारख्या पदाची इच्छा झाली आहे. असा धर्मयुक्त पुत्र माझा असता तर किती बरे झाले असते.'
सुश्रेयो मे भवेज्जन्म यशः कीर्ति समन्वितम् । आराधितो हृषीकेशस्तपोभिर्नियमैस्तथा
'माझा जन्म सर्वश्रेष्ठ होवो, कीर्ती आणि यशाने युक्त असो; मी हृषीकेशाची तपश्चर्या आणि नियमांनी उपासना केली.'
सुप्रसन्ने हृषीकेशे वरं याचितवानयम् । इंद्रस्य सदृशं पुत्रं विष्णुतेजः पराक्रमम्
'हृषीकेश अत्यंत प्रसन्न झाल्यावर त्याने वर मागितला: इंद्रासारखा पुत्र, विष्णूच्या तेजाने आणि पराक्रमाने युक्त.'
वैष्णवं सर्वपापघ्नं देहि मे मधुसूदन । दत्तवान्स तदा पुत्रमीदृशं सर्वधारकम्
'मधुसूदना, मला वैष्णव, सर्व पापांचा नाश करणारा पुत्र दे. त्यावेळी त्याने असा सर्वांचा आधार असलेला पुत्र दिला.'
तदाप्रभृति विप्रेंद्रः पुण्यां कन्यां प्रपश्यति । यथा त्वं चारुसर्वांगी तथायं परिपश्यति
'त्याच वेळेपासून ब्राह्मणांचा श्रेष्ठ एक पुण्यवान कन्या पाहतो; जशी तू सर्वांगाने सुंदर आहेस, तशीच ही त्याला दिसते.'
एनं गच्छ वरारोहे अस्मात्पुत्रो भविष्यति । पुण्यात्मा पुण्यधर्मज्ञो विष्णुतेजः पराक्रमः
'सुंदर अंगवाली, त्याच्याकडे जा; त्याच्यापासून तुला पुत्र होईल, जो पुण्यात्मा, धर्म जाणणारा आणि विष्णूच्या पराक्रमाने तेजस्वी असेल.'
एतत्ते सर्वमाख्यातं तथाहं पृच्छिता त्वया । अयं भर्ता भवत्यर्हो भवेदेव न संशयः
'तू विचारलेले सर्व मी सांगितले आहे; तोच तुझा योग्य पती आहे, यात काहीही शंका नाही.'
सुशंखस्यापि यः शापो वृथा सोऽपि भविष्यति । अस्माज्जाते महाभागे पुत्रे धर्मप्रचारिणि
'सुशंखाचा शापही व्यर्थ ठरेल; या पुण्यवतीकडून धर्माचा प्रचार करणारा पुत्र जन्माला येईल.'
भविष्यसि सुखी भद्रे सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । सुक्षेत्रे कृषिकारस्तु बीजं वपति तत्परः
'सोज्वळे, तू नक्कीच सुखी होशील, मी खरे सांगतो; चांगल्या शेतात शेतकरी भक्तीने बी पेरतो.'
स तथा भुंजते देवि यथा बीजं तथा फलम् । अन्यथा नैव जायेत तत्सर्वं सदृशं भवेत्
'देवी, जसे बी तसे फळ मिळते; अन्यथा काहीच जन्मत नाही आणि सर्व सारखेच राहतात.'
अयमेष महाभागस्तपस्वी पुण्यवीर्यवान् । अस्य वीर्यात्समुत्पन्नो अस्यैवगुणसंपदा
'हा पुण्यवती, तपस्वी आणि पुण्यवान आहे; त्याच्या वीर्यापासूनच त्याच्या गुणांनी युक्त संतती जन्मते.'
युक्तः पुत्रो महातेजाःसर्वदेहभृतां वरः । भविष्यति महाभाग्यो युक्तात्मा योगतत्ववित्
'त्याचा पुत्र योग्य, महान तेजस्वी आणि सर्व सजीवांमध्ये श्रेष्ठ असेल; तो अत्यंत भाग्यवान, संयमी आणि योगतत्त्व जाणणारा असेल.'
एवं हि वाक्यं तु निशम्य बाला रंभाप्रियोक्तं शिवदायकं तत् । विचिंत्य बुद्ध्येह सुनीथया तदा तत्त्वार्थमेतत्परिसत्यमेव हि
'रम्भेच्या या शुभ वचनांचे ऐकून, त्या कन्येने बुद्धीने विचार केला आणि हेच खरे तत्त्वज्ञान आहे हे ओळखले.'