ध्यायंतीं चिंतयानां तामूचुश्चिंतापरायणाः । कस्माच्चिंतसि भद्रे त्वमनया चिंतयान्विता
तिला ध्यानात आणि विचारात मग्न पाहून, विचारशील मैत्रिणींनी विचारले, "सौभाग्यवती, तू इतकी विचारात का गुंतली आहेस?"
तन्नो वै कारणं ब्रूहि चिंतादुःखप्रदायिनी । एकैव सार्थकी चिंता धर्मस्यार्थे विचिंत्यते
"हे सांग, तुला असा विचार करून दुःख का होते? फक्त धर्मासाठी केलेला विचारच खरा अर्थपूर्ण असतो."
द्वितीया सार्थका चिंता योगिनां धर्मनंदिनी । अन्या निरर्थिका चिंता तां नैव परिकल्पयेत्
"योग्यांना आनंद देणारा विचार हाही अर्थपूर्ण असतो; बाकीचे सर्व विचार व्यर्थ आहेत, त्यांना मनात धरू नये."
कायनाशकरी चिंता बल तेजः प्रणाशिनी । नाशयेत्सर्वसौख्यं तु रूपहानिं निदर्शयेत्
"अति विचार शरीर नष्ट करतो, बळ आणि तेज कमी करतो; तो सर्व सुख नष्ट करतो आणि सौंदर्यही कमी करतो."
तृष्णां मोहं तथा लोभमेतांश्चिंता हि प्रापयेत् । पापमुत्पादयेच्चिंता चिंतिता च दिने दिने
"विचारामुळे तृष्णा, मोह आणि लोभ वाढतात; रोज असे विचार केल्यास पाप जन्माला येते."
चिंताव्याधिप्रकाशाय नरकाय प्रकल्पयेत् । तस्माच्चिंतां परित्यज्य चानुवर्तस्व शोभने
"विचार आजार आणतो आणि नरकात नेतो. म्हणून, सुंदर सखी, चिंता सोड आणि चांगला मार्ग धर."
अर्जितं कर्मणा पूर्वं स्वयमेव नरेण तु । तदेव भुंक्तेऽसौ जंतुर्ज्ञानवान्न विचिंतयेत्
"माणसाने पूर्वी जे कर्म केले आहे, त्याचेच फळ त्याला मिळते; ज्ञानी माणसे कधीच चिंता करत नाहीत."
तस्माच्चिंतां परित्यज्य सुखदुःखादिकं वद । तासां तद्वचनं श्रुत्वा सुनीथा वाक्यमब्रवीत्
"म्हणूनच चिंता सोड आणि तुझे सुख-दुःख आम्हाला सांग." असे त्यांच्या बोलणे ऐकून सुनिथा बोलली.
सूत उवाच- यथा शप्ता वने पूर्वं सुशंखेन महात्मना । तासु सर्वं समाख्यातं सखीष्वेव विचेष्टितम्
सूतम्हणाले—पूर्वी वनात महात्मा सुशंखाने जशी शाप दिला होता, तसे सर्व घडलेले सुनिथाने आपल्या मैत्रिणींना सांगितले.
आत्मनश्च महाभागा दुःखेनातिप्रपीडिता । सुनीथोवाच- अन्यच्चैव प्रवक्ष्यामि सख्यः शृण्वंतु सांप्रतम्
स्वतःही फार दुःखाने त्रस्त झालेली पुण्यवती सुनिथा म्हणाली—"मैत्रिणींनो, मी अजून काही सांगते, नीट ऐका."
मदीयरूपसंपत्ति वयः सगुणसंपदः । विलोक्य तातश्चिंतात्मा संजातो मम कारणात्
"माझे रूप, तारुण्य आणि गुण पाहून माझ्या वडिलांना माझ्याबद्दल चिंता वाटू लागली."
देवेभ्यो दातुकामोऽसौ मुनिभ्यस्तु महायशाः । मां च हस्ते विगृह्यैव सर्वान्वाक्यमुदाहरत्
"माझा विवाह देवांना किंवा ऋषींना करावा, असे ठरवून, त्यांनी माझा हात धरून सर्वांसमोर असे सांगितले."
गुणयुक्ता सुता बाला ममेयं चारुलोचना । दातुकामोस्मि भद्रं वो गुणिने सुमहात्मने
"ही माझी कन्या, गुणांनी युक्त आणि सुंदर डोळ्यांची आहे; मी तिला योग्य आणि उत्तम पुरुषाला द्यायचे ठरवले आहे—सर्वांचे कल्याण होवो."
मृत्योर्वाक्यं ततो देवा ऋषयः शुश्रुवुस्तदा । तमूचुर्भाषमाणं ते देवा इंद्र पुरोगमाः
"त्यावेळी मृत्यूचे शब्द देव आणि ऋषींनी ऐकले; इंद्रासह देवांनी त्यांना उत्तर दिले."
तव कन्या गुणाढ्येयं शीलानां परमो निधिः । दोषेणैकेन संदुष्टा ऋषिशापेन तेन वै
"तुझी कन्या गुणांनी संपन्न असून उत्तम वर्तनाचा खजिना आहे, पण एका दोषामुळे, ऋषींच्या शापामुळे ती कलंकित झाली आहे."
अस्यामुत्पत्स्यते पुत्रो यस्य वीर्यात्पुमान्किल । भविता स महापापी पुण्यवंशविनाशकः
"तिच्या पोटी एक पुत्र जन्माला येईल, त्याच्या सामर्थ्यामुळे तो पुरुष होईल; पण तो मोठा पापी आणि पुण्यवान वंशाचा नाश करणारा ठरेल."
गंगातोयेन संपूर्णः कुंभ एव प्रदृश्यते । सुरायाबिन्दुनालिप्तो मद्यकुम्भः प्रजायते
गंगाजलाने भरलेला घडा जसा दिसतो, तसाच दारूच्या घड्यात जर एक थेंब दारू पडली, तर तो घडाही दारूचाच होतो.
पापस्य पापसंसर्गात्कुलं पापि प्रजायते । आरनालस्य वै बिंदुः क्षीरमध्ये प्रयाति चेत्
पाप्याच्या संगतीमुळे कुळात पापी जन्मतो; जशी ताकाचा एक थेंब दूधात पडला,
पश्चान्नाशयते क्षीरमात्मरूपं प्रकाशयेत् । तद्वद्विनाशयेद्वंशं पापः पुत्रो न संशयः
मग ते दूध बिघडवतो आणि आपलं स्वरूप दाखवतो; तसंच, पापी मुलगा कुळाचा नाश करतो—यात शंका नाही.
अनेनापि हि दोषेण तवेयं पापभागिनी । अन्यस्मै दीयतां गच्छ देवैरुक्तः पिता मम
या दोषामुळे तू पापाचा भागीदार झालास; तिला दुसऱ्याला दे, जा—माझ्या वडिलांना देवांनी असंच सांगितलं होतं.
देवैश्चापि सगंधर्वैर्ऋषिभिश्च महात्मभिः । तैश्चापि संपरित्यक्तः पिता मे दुःखपीडितः
देव, गंधर्व आणि मोठे ऋषी—या सगळ्यांनीच माझ्या वडिलांना सोडून दिलं, त्यामुळे ते दुःखाने भरले.
ममान्ये चापि स्वीकारं न कुर्वंति हि सज्जनाः । एवं पापमयं कर्म मया चैव पुरा कृतम्
इतरही मला स्वीकारत नाहीत, सज्जन तर नाहीच नाही; म्हणूनच हे पापमय कर्म मी पूर्वी केलं.
संतप्ता दुःखशोकेन वनमेव समाश्रिता । तप एव चरिष्यामि करिष्ये कायशोषणम्
दुःख आणि शोकाने व्याकुळ होऊन मी जंगलात गेले; तिथे तप करीन आणि शरीर शोषून काढीन.
भवतीभिः सुपृष्टाहं कार्यकारणमेव हि । मम चिंतानुगं कर्म मया तद्वः प्रकाशितम्
तुम्ही मला कारण आणि परिणाम विचारले, म्हणून मी माझ्या मनातलं आणि माझ्या कर्मांचं खरं सांगितलं.
एवमुक्त्वा सुनीथा सा मृत्योः कन्या यशस्विनी । विरराम च दुःखार्ता किंचिन्नोवाच वै पुनः
असं म्हणून, मृत्यूची कन्या, यशस्विनी सुनीथा दुःखाने गप्प बसली आणि काहीच बोलली नाही.
सख्य ऊचुः- दुःखमेव महाभागे त्यज कायविनाशनम् । नास्ति कस्य कुले दोषो देवैः पापं समाश्रितम्
मित्रमैत्रिणींनी म्हणाल्या—हे भाग्यवती, दुःखातून शरीराचा नाश करू नकोस; कुणाच्या कुळात दोष नाही? पाप तर देवांनीच घेतलं आहे.
जिह्ममुक्तं पुरा तेन ब्रह्मणा हरसंनिधौ । देवैश्चापि स हि त्यक्तो ब्रह्माऽपूज्यतमोऽभवत्
पूर्वी ब्रह्मदेवाने शंकराच्या समोर कपटाने बोललं; त्यामुळे देवांनी त्याला टाकलं आणि ब्रह्मदेवाचा सन्मान कमी झाला.
ब्रह्महत्या प्रयुक्तोऽसौ देवराजोपि पश्य भोः । देवैः सार्धं महाभागस्त्रैलोक्यं परिभुंजति
देवांचा राजा इंद्रानेही ब्रह्महत्येचं पाप केलं—पण तरीही तो देवांसह तीनही लोकांचा उपभोग घेतो.
गौतमस्य प्रियां भार्यामहल्यां गतवान्पुरा । परदाराभिगामी स देवत्वे परिवर्त्तते
गौताम ऋषीची प्रिय पत्नी अहल्या हिच्याकडे तो गेला; परस्त्रीकडे गेल्यावरही तो देवपदावर आहे.
ब्रह्महत्योपमं कर्म दारुणं कृतवान्हरः । ब्रह्मणस्तु कपालेन चाद्यापि परिवर्तते
शंकरानेही ब्रह्महत्येसारखं भयंकर कर्म केलं; अजूनही तो ब्रह्मदेवाच्या कवटीसह फिरतो.