अपां संस्पर्शनात्पानात्स्नानात्तत्र महाधियः । मुनयः सिद्धिमायांति बाह्याभ्यंतरक्षालिताः
पाण्याचा स्पर्श, पिणं किंवा स्नान यामुळे मोठे ऋषी बाहेरून आणि आतून शुद्ध होऊन सिद्धी प्राप्त करतात.
शुचिष्मंतो भवंत्येते लोकाः सर्वे चराचराः । आपः शांताः सुशीताश्च मृदुगात्राः प्रियंकराः
सर्व जग—चर आणि अचर—शुद्ध होतं; पाणी शांत, थंड, मऊ आणि मनाला आनंद देणारं असतं.
निर्मला रसवत्यश्च पुण्यवीर्या मलापहाः । तथा संतस्त्वया ज्ञेया निषेव्याश्च प्रयत्नतः
पाणी निर्मळ, स्वादिष्ट, पुण्यशक्तीने युक्त आणि दोष दूर करणारं असतं; तसंच, सत्पुरुषांना ओळखावं आणि मनापासून सेवा करावी.
यथा वह्निप्रसंगाच्च मलं त्यजति कांचनम् । तथा सतां हि संसर्गात्पापं त्यजति मानवः
जसं सोनं आगीत टाकल्यावर त्याचा मैल निघून जातो, तसं सत्पुरुषांच्या संगाने माणूस पाप सोडतो.
सत्यवह्निः प्रदीप्तश्च प्रज्वलेत्पुण्यतेजसा । सत्येन दीप्ततेजास्तु ज्ञानेनापि सुनिर्मलः
सत्याचा अग्नी तेजाने प्रज्वलित होतो; सत्यामुळे त्याचं तेज वाढतं आणि ज्ञानामुळे तो अग्नी शुद्ध होतो.
अत्युष्णो ध्यानभावेन अस्पृश्यः पापजैर्नरैः । सत्यवह्नेः प्रसंगाच्च पापं सर्वं विनश्यति
ध्यानाच्या उष्णतेमुळे तो पापी लोकांना स्पर्शही होत नाही; सत्याच्या अग्नीच्या संगाने सर्व पाप नष्ट होतं.
तस्मात्सत्यस्य संसर्गः कर्तव्यः सर्वथा त्वया । पापभारं परित्यज्य पुण्यमेवं समाश्रय
म्हणून सर्व प्रकारे सत्याचा संग करावा; पापाचा भार टाकून फक्त पुण्याचा आश्रय घ्यावा.
सूत उवाच- एवं पित्रा सुनीथा सा दुःखिता प्रतिबोधिता । नमस्कृत्य पितुः पादौ गता सा निर्जनं वनम्
सूतम्हणाला—असं वडिलांनी समजावल्यावर दुःखी सुनीथा वडिलांच्या पायांना वंदन करून एकटीच वनात गेली.
कामं क्रोधं परित्यज्य बाल्यभावं तपस्विनी । मोहद्रोहौ च मायां च त्यक्त्वा एकांतमास्थिता
काम, राग, बालिशपणा, मोह, द्वेष आणि माया हे सर्व सोडून त्या तपस्विनीने एकांत गाठला.
तस्याः सख्यः समाजग्मुः क्रीडार्थं लीलयान्विताः । तां ददृशुर्विशालाक्ष्यः सुनीथां दुःखभागिनीम्
तिच्या मैत्रिणी खेळण्यासाठी आनंदात एकत्र आल्या; त्या मोठ्या डोळ्यांच्या सख्यांनी दुःखाने ग्रासलेली सुनिथा पाहिली.
ध्यायंतीं चिंतयानां तामूचुश्चिंतापरायणाः । कस्माच्चिंतसि भद्रे त्वमनया चिंतयान्विता
तिला ध्यानात आणि विचारात मग्न पाहून, विचारशील मैत्रिणींनी विचारले, "सौभाग्यवती, तू इतकी विचारात का गुंतली आहेस?"
तन्नो वै कारणं ब्रूहि चिंतादुःखप्रदायिनी । एकैव सार्थकी चिंता धर्मस्यार्थे विचिंत्यते
"हे सांग, तुला असा विचार करून दुःख का होते? फक्त धर्मासाठी केलेला विचारच खरा अर्थपूर्ण असतो."
द्वितीया सार्थका चिंता योगिनां धर्मनंदिनी । अन्या निरर्थिका चिंता तां नैव परिकल्पयेत्
"योग्यांना आनंद देणारा विचार हाही अर्थपूर्ण असतो; बाकीचे सर्व विचार व्यर्थ आहेत, त्यांना मनात धरू नये."
कायनाशकरी चिंता बल तेजः प्रणाशिनी । नाशयेत्सर्वसौख्यं तु रूपहानिं निदर्शयेत्
"अति विचार शरीर नष्ट करतो, बळ आणि तेज कमी करतो; तो सर्व सुख नष्ट करतो आणि सौंदर्यही कमी करतो."
तृष्णां मोहं तथा लोभमेतांश्चिंता हि प्रापयेत् । पापमुत्पादयेच्चिंता चिंतिता च दिने दिने
"विचारामुळे तृष्णा, मोह आणि लोभ वाढतात; रोज असे विचार केल्यास पाप जन्माला येते."
चिंताव्याधिप्रकाशाय नरकाय प्रकल्पयेत् । तस्माच्चिंतां परित्यज्य चानुवर्तस्व शोभने
"विचार आजार आणतो आणि नरकात नेतो. म्हणून, सुंदर सखी, चिंता सोड आणि चांगला मार्ग धर."
अर्जितं कर्मणा पूर्वं स्वयमेव नरेण तु । तदेव भुंक्तेऽसौ जंतुर्ज्ञानवान्न विचिंतयेत्
"माणसाने पूर्वी जे कर्म केले आहे, त्याचेच फळ त्याला मिळते; ज्ञानी माणसे कधीच चिंता करत नाहीत."
तस्माच्चिंतां परित्यज्य सुखदुःखादिकं वद । तासां तद्वचनं श्रुत्वा सुनीथा वाक्यमब्रवीत्
"म्हणूनच चिंता सोड आणि तुझे सुख-दुःख आम्हाला सांग." असे त्यांच्या बोलणे ऐकून सुनिथा बोलली.
सूत उवाच- यथा शप्ता वने पूर्वं सुशंखेन महात्मना । तासु सर्वं समाख्यातं सखीष्वेव विचेष्टितम्
सूतम्हणाले—पूर्वी वनात महात्मा सुशंखाने जशी शाप दिला होता, तसे सर्व घडलेले सुनिथाने आपल्या मैत्रिणींना सांगितले.
आत्मनश्च महाभागा दुःखेनातिप्रपीडिता । सुनीथोवाच- अन्यच्चैव प्रवक्ष्यामि सख्यः शृण्वंतु सांप्रतम्
स्वतःही फार दुःखाने त्रस्त झालेली पुण्यवती सुनिथा म्हणाली—"मैत्रिणींनो, मी अजून काही सांगते, नीट ऐका."
मदीयरूपसंपत्ति वयः सगुणसंपदः । विलोक्य तातश्चिंतात्मा संजातो मम कारणात्
"माझे रूप, तारुण्य आणि गुण पाहून माझ्या वडिलांना माझ्याबद्दल चिंता वाटू लागली."
देवेभ्यो दातुकामोऽसौ मुनिभ्यस्तु महायशाः । मां च हस्ते विगृह्यैव सर्वान्वाक्यमुदाहरत्
"माझा विवाह देवांना किंवा ऋषींना करावा, असे ठरवून, त्यांनी माझा हात धरून सर्वांसमोर असे सांगितले."
गुणयुक्ता सुता बाला ममेयं चारुलोचना । दातुकामोस्मि भद्रं वो गुणिने सुमहात्मने
"ही माझी कन्या, गुणांनी युक्त आणि सुंदर डोळ्यांची आहे; मी तिला योग्य आणि उत्तम पुरुषाला द्यायचे ठरवले आहे—सर्वांचे कल्याण होवो."
मृत्योर्वाक्यं ततो देवा ऋषयः शुश्रुवुस्तदा । तमूचुर्भाषमाणं ते देवा इंद्र पुरोगमाः
"त्यावेळी मृत्यूचे शब्द देव आणि ऋषींनी ऐकले; इंद्रासह देवांनी त्यांना उत्तर दिले."
तव कन्या गुणाढ्येयं शीलानां परमो निधिः । दोषेणैकेन संदुष्टा ऋषिशापेन तेन वै
"तुझी कन्या गुणांनी संपन्न असून उत्तम वर्तनाचा खजिना आहे, पण एका दोषामुळे, ऋषींच्या शापामुळे ती कलंकित झाली आहे."
अस्यामुत्पत्स्यते पुत्रो यस्य वीर्यात्पुमान्किल । भविता स महापापी पुण्यवंशविनाशकः
"तिच्या पोटी एक पुत्र जन्माला येईल, त्याच्या सामर्थ्यामुळे तो पुरुष होईल; पण तो मोठा पापी आणि पुण्यवान वंशाचा नाश करणारा ठरेल."
गंगातोयेन संपूर्णः कुंभ एव प्रदृश्यते । सुरायाबिन्दुनालिप्तो मद्यकुम्भः प्रजायते
गंगाजलाने भरलेला घडा जसा दिसतो, तसाच दारूच्या घड्यात जर एक थेंब दारू पडली, तर तो घडाही दारूचाच होतो.
पापस्य पापसंसर्गात्कुलं पापि प्रजायते । आरनालस्य वै बिंदुः क्षीरमध्ये प्रयाति चेत्
पाप्याच्या संगतीमुळे कुळात पापी जन्मतो; जशी ताकाचा एक थेंब दूधात पडला,
पश्चान्नाशयते क्षीरमात्मरूपं प्रकाशयेत् । तद्वद्विनाशयेद्वंशं पापः पुत्रो न संशयः
मग ते दूध बिघडवतो आणि आपलं स्वरूप दाखवतो; तसंच, पापी मुलगा कुळाचा नाश करतो—यात शंका नाही.
अनेनापि हि दोषेण तवेयं पापभागिनी । अन्यस्मै दीयतां गच्छ देवैरुक्तः पिता मम
या दोषामुळे तू पापाचा भागीदार झालास; तिला दुसऱ्याला दे, जा—माझ्या वडिलांना देवांनी असंच सांगितलं होतं.