तमेवघातयेद्यो वै तस्य पापं शृणुष्व हि । पापात्मा जायते पुत्रः किल्बिषं लभते बहु
जो कोणी त्या माणसाला परत मारतो, त्याला काय पाप मिळतं ते ऐक. त्याच्या पोटी पापी मुलगा जन्माला येतो आणि त्याला खूप पाप लागतं.
ताडंतं ताडयेद्यो वै क्रोशंतं क्रोशयेत्पुनः । तस्य पापं स वै भुंक्ते ताडितस्य न संशयः
जो कोणी मारणाऱ्याला मारतो किंवा ओरडणाऱ्यावर ओरडतो, तो त्या मार खाल्लेल्याचं पाप स्वतः भोगतो—यात शंका नाही.
स वै शांतः स जितात्मा ताडयंतं न ताडयेत् । निर्दोषं प्रति येनापि ताडनं च कृतं सुते
जो कोणी आपल्यावर अन्यायाने मार झाला तरी परत मारत नाही, तो खरा शांत आणि संयमी असतो.
पश्चान्मोहेन पापेन निर्दोषेऽपि च ताडयेत् । निर्दोषं प्रति येनापि हृद्रोगः क्रियते वृथा
मोह किंवा पापामुळे जर कोणी निष्पापावर नंतर मार केला, तर तो निष्पापाच्या मनाला उगाचच दुःख देतो.
निर्दोषं ताडयेत्पश्चान्मोहात्पापेन केनचित् । स पापी पापमाप्नोति निर्दोषस्य शरीरजम्
मोहाने किंवा कुठल्यातरी पापामुळे जर कोणी निष्पापाला मारलं, तर तो पापी निष्पापाच्या शरीरातून होणारं पाप स्वतःवर घेतो.
निर्दोषो घातयेत्तं वै ताडंतं पापचेतसम् । पुनरुत्थाय वेगेन साहसात्पापचेतनम्
जर निष्पाप माणूस जोरात उठून त्या वाईट मनाच्या माणसाला ठार मारतो, तर त्या धाडसामुळे वाईट मनाचा नाश होतो.
पापकर्तुश्च यत्पापं निर्दोषं प्रति गच्छति । ताडनं नैव तस्माद्वै कार्यं दोषवतोऽपि च
वाईट करणाऱ्याने निष्पापावर केलेलं पाप त्याच्यावरच परत येतं; म्हणून दोषी असला तरी कोणालाही मारू नये.
दुष्कृतं च महत्पुत्रि त्वयैव परिपालितम् । शप्ता तेनापि याद्यैव तस्मात्पुण्यं समाचर
मुली, तू एक मोठं पाप जपलं आहेस, म्हणून तुला शाप मिळाला आहे; आता चांगल्या गोष्टी कर.
सतां संगं समासाद्य सदैव परिवर्तय । योगध्यानेन ज्ञानेन परिवर्तय नंदिनि
सदैव सत्पुरुषांचा संग कर आणि स्वतःला चांगल्याकडे वळव. योग, ध्यान आणि ज्ञानाने स्वतःला बदल, नंदिनी.
सतां संगो महापुण्यो बहुश्रेयो विधायकः । बाले पश्य सुदृष्टांतं सतां संगस्य यद्गुणम्
सज्जनांचा संग फार पुण्यदायक आणि मोठं कल्याण करणारा असतो. बाळ, सत्पुरुषांच्या संगामुळे मिळणाऱ्या गुणांचं उत्तम उदाहरण पाहा.
अपां संस्पर्शनात्पानात्स्नानात्तत्र महाधियः । मुनयः सिद्धिमायांति बाह्याभ्यंतरक्षालिताः
पाण्याचा स्पर्श, पिणं किंवा स्नान यामुळे मोठे ऋषी बाहेरून आणि आतून शुद्ध होऊन सिद्धी प्राप्त करतात.
शुचिष्मंतो भवंत्येते लोकाः सर्वे चराचराः । आपः शांताः सुशीताश्च मृदुगात्राः प्रियंकराः
सर्व जग—चर आणि अचर—शुद्ध होतं; पाणी शांत, थंड, मऊ आणि मनाला आनंद देणारं असतं.
निर्मला रसवत्यश्च पुण्यवीर्या मलापहाः । तथा संतस्त्वया ज्ञेया निषेव्याश्च प्रयत्नतः
पाणी निर्मळ, स्वादिष्ट, पुण्यशक्तीने युक्त आणि दोष दूर करणारं असतं; तसंच, सत्पुरुषांना ओळखावं आणि मनापासून सेवा करावी.
यथा वह्निप्रसंगाच्च मलं त्यजति कांचनम् । तथा सतां हि संसर्गात्पापं त्यजति मानवः
जसं सोनं आगीत टाकल्यावर त्याचा मैल निघून जातो, तसं सत्पुरुषांच्या संगाने माणूस पाप सोडतो.
सत्यवह्निः प्रदीप्तश्च प्रज्वलेत्पुण्यतेजसा । सत्येन दीप्ततेजास्तु ज्ञानेनापि सुनिर्मलः
सत्याचा अग्नी तेजाने प्रज्वलित होतो; सत्यामुळे त्याचं तेज वाढतं आणि ज्ञानामुळे तो अग्नी शुद्ध होतो.
अत्युष्णो ध्यानभावेन अस्पृश्यः पापजैर्नरैः । सत्यवह्नेः प्रसंगाच्च पापं सर्वं विनश्यति
ध्यानाच्या उष्णतेमुळे तो पापी लोकांना स्पर्शही होत नाही; सत्याच्या अग्नीच्या संगाने सर्व पाप नष्ट होतं.
तस्मात्सत्यस्य संसर्गः कर्तव्यः सर्वथा त्वया । पापभारं परित्यज्य पुण्यमेवं समाश्रय
म्हणून सर्व प्रकारे सत्याचा संग करावा; पापाचा भार टाकून फक्त पुण्याचा आश्रय घ्यावा.
सूत उवाच- एवं पित्रा सुनीथा सा दुःखिता प्रतिबोधिता । नमस्कृत्य पितुः पादौ गता सा निर्जनं वनम्
सूतम्हणाला—असं वडिलांनी समजावल्यावर दुःखी सुनीथा वडिलांच्या पायांना वंदन करून एकटीच वनात गेली.
कामं क्रोधं परित्यज्य बाल्यभावं तपस्विनी । मोहद्रोहौ च मायां च त्यक्त्वा एकांतमास्थिता
काम, राग, बालिशपणा, मोह, द्वेष आणि माया हे सर्व सोडून त्या तपस्विनीने एकांत गाठला.
तस्याः सख्यः समाजग्मुः क्रीडार्थं लीलयान्विताः । तां ददृशुर्विशालाक्ष्यः सुनीथां दुःखभागिनीम्
तिच्या मैत्रिणी खेळण्यासाठी आनंदात एकत्र आल्या; त्या मोठ्या डोळ्यांच्या सख्यांनी दुःखाने ग्रासलेली सुनिथा पाहिली.
ध्यायंतीं चिंतयानां तामूचुश्चिंतापरायणाः । कस्माच्चिंतसि भद्रे त्वमनया चिंतयान्विता
तिला ध्यानात आणि विचारात मग्न पाहून, विचारशील मैत्रिणींनी विचारले, "सौभाग्यवती, तू इतकी विचारात का गुंतली आहेस?"
तन्नो वै कारणं ब्रूहि चिंतादुःखप्रदायिनी । एकैव सार्थकी चिंता धर्मस्यार्थे विचिंत्यते
"हे सांग, तुला असा विचार करून दुःख का होते? फक्त धर्मासाठी केलेला विचारच खरा अर्थपूर्ण असतो."
द्वितीया सार्थका चिंता योगिनां धर्मनंदिनी । अन्या निरर्थिका चिंता तां नैव परिकल्पयेत्
"योग्यांना आनंद देणारा विचार हाही अर्थपूर्ण असतो; बाकीचे सर्व विचार व्यर्थ आहेत, त्यांना मनात धरू नये."
कायनाशकरी चिंता बल तेजः प्रणाशिनी । नाशयेत्सर्वसौख्यं तु रूपहानिं निदर्शयेत्
"अति विचार शरीर नष्ट करतो, बळ आणि तेज कमी करतो; तो सर्व सुख नष्ट करतो आणि सौंदर्यही कमी करतो."
तृष्णां मोहं तथा लोभमेतांश्चिंता हि प्रापयेत् । पापमुत्पादयेच्चिंता चिंतिता च दिने दिने
"विचारामुळे तृष्णा, मोह आणि लोभ वाढतात; रोज असे विचार केल्यास पाप जन्माला येते."
चिंताव्याधिप्रकाशाय नरकाय प्रकल्पयेत् । तस्माच्चिंतां परित्यज्य चानुवर्तस्व शोभने
"विचार आजार आणतो आणि नरकात नेतो. म्हणून, सुंदर सखी, चिंता सोड आणि चांगला मार्ग धर."
अर्जितं कर्मणा पूर्वं स्वयमेव नरेण तु । तदेव भुंक्तेऽसौ जंतुर्ज्ञानवान्न विचिंतयेत्
"माणसाने पूर्वी जे कर्म केले आहे, त्याचेच फळ त्याला मिळते; ज्ञानी माणसे कधीच चिंता करत नाहीत."
तस्माच्चिंतां परित्यज्य सुखदुःखादिकं वद । तासां तद्वचनं श्रुत्वा सुनीथा वाक्यमब्रवीत्
"म्हणूनच चिंता सोड आणि तुझे सुख-दुःख आम्हाला सांग." असे त्यांच्या बोलणे ऐकून सुनिथा बोलली.
सूत उवाच- यथा शप्ता वने पूर्वं सुशंखेन महात्मना । तासु सर्वं समाख्यातं सखीष्वेव विचेष्टितम्
सूतम्हणाले—पूर्वी वनात महात्मा सुशंखाने जशी शाप दिला होता, तसे सर्व घडलेले सुनिथाने आपल्या मैत्रिणींना सांगितले.
आत्मनश्च महाभागा दुःखेनातिप्रपीडिता । सुनीथोवाच- अन्यच्चैव प्रवक्ष्यामि सख्यः शृण्वंतु सांप्रतम्
स्वतःही फार दुःखाने त्रस्त झालेली पुण्यवती सुनिथा म्हणाली—"मैत्रिणींनो, मी अजून काही सांगते, नीट ऐका."