हंसकारंडवाकीर्णैः सर्वत्र परिशोभते । कनकोत्पलैश्च श्वेतैश्च रक्तोत्पलैर्विराजते
सर्वत्र हंस आणि बगळ्यांच्या थव्यांनी तो प्रदेश सुंदर दिसतो, तसेच सोन्याच्या कमळांनी, पांढऱ्या आणि लाल कमळांनी तो उजळून गेला आहे.
नदीस्रवणसंघातैर्विमलैश्चोदकैस्तथा । शालतालैश्च रूपैश्च सगजैः स्फाटिकैस्तथा
नद्यांचे आणि ओढ्यांचे स्वच्छ पाणी, शाल आणि ताडाची झाडे, तसेच स्फटिकासारखे पारदर्शक दगड आणि हत्ती यांमुळे तो प्रदेश शोभून गेला आहे.
विस्तीर्णैः कांचनैर्दिव्यैः सूर्यवह्निसमप्रभैः । शिलातलैश्च संपूर्णः शैलराजो विराजते
रुंद, सुवर्णमय, दिव्य आणि सूर्य व अग्नीप्रमाणे तेजस्वी पठारांनी आणि दगडांच्या पृष्ठभागांनी तो पर्वतराज उजळून गेला आहे.
विमानैर्देवतानां च प्रासादैः पर्वतोत्तमैः । हंसचंद्रप्रतीकाशैर्हेमदंडैरलंकृतः
देवतांच्या विमानांनी, उत्तम पर्वतप्रासादांनी आणि हंस व चंद्रासारख्या सोन्याच्या खांबांनी तो प्रदेश सजला आहे.
कलशैश्चामरैर्युक्तैः प्रासादैः परिशोभितः । नानागुणप्रमुदित देववृंदैश्च शोभितः
कलशांनी आणि चामरांनी युक्त अशा प्रासादांनी तो प्रदेश सुंदर झाला आहे, तसेच विविध गुणांनी आनंदी असलेल्या देवांच्या समूहांनी तो उजळून गेला आहे.
देववृंदैरनेकैश्च गंधर्वैश्चारणैस्तथा । सर्वत्र राजते पुण्यो मेरुर्गिरिवरोत्तमः
अनेक देव, गंधर्व आणि चारण यांच्या समूहांनी सर्वत्र तो पुण्यवान, श्रेष्ठ मेरू पर्वत तेजाने झळकत आहे.
तस्माद्गंगामहापुण्या पुण्यतोया महानदी । प्रसूता पुण्यतीर्थाढ्या हंसपद्मैः समाकुला
त्याच ठिकाणाहून अत्यंत पवित्र, पुण्यदायी पाण्याने भरलेली, ती महान गंगा नदी उत्पन्न झाली, जी पवित्र तीर्थांनी समृद्ध असून हंस आणि कमळांनी गजबजलेली आहे.
मुनिभिः सेव्यमाना सा ऋषिसंघैर्महानदी । एवंगुणं गिरिश्रेष्ठं पुण्यकौतुकमंगलम्
ती महान नदी, जी ऋषी आणि मुनी यांच्या सेवेत आहे, सर्व सद्गुणांनी युक्त, मंगलमय आणि अद्भुत अशा पर्वतराजाची शोभा वाढवते.
अंगश्चात्रिसुतः पुण्यः प्रविवेश महामुनिः । गंगातीरे सुपुण्ये च एकांते चारुकंदरे
मग अत्री ऋषींचा पुण्यवान पुत्र अंगा, गंगेच्या अतिशय पवित्र आणि सुंदर काठी असलेल्या एका रम्य गुहेत गेला.
तत्रोपविश्य मेधावी कामक्रोधविवर्जितः । सर्वेंद्रियाणि संयम्य हृषीकेशं मनोगतम्
तेथे तो बुद्धिमान, इच्छा आणि रागरहित, सर्व इंद्रियांना संयमित करून, मनाने हृषीकेश यांच्यात एकाग्र झाला.
ध्यायमानः स धर्मात्मा कृष्णं क्लेशापहं प्रभुम् । आसने शयने याने ध्याने च मधुसूदनम्
तो धर्मात्मा ध्यान करताना, बसताना, झोपताना, प्रवास करताना, किंवा ध्यानात, सदा कृष्ण, क्लेश दूर करणारे प्रभू, मधुसूदन यांचेच चिंतन करीत होता.
नित्यं पश्यति युक्तात्मा योगयुक्तो जितेंद्रियः । चराचरेषु जीवेषु तेषु पश्यति केशवम्
नेहमीच, मन एकाग्र आणि इंद्रिये जिंकलेली असताना, योगाने युक्त होऊन, तो सर्व चराचर जीवांमध्ये केशवाला पाहत असे.
आर्द्रेषु चैव शुष्केषु सर्वेष्वन्येषु स द्विजः । एवं वर्षशतं जातं तप्यमानस्य तस्य च
ओले, कोरडे आणि इतर सर्व वस्तूंमध्येही त्या द्विजाने त्यांना पाहिले; अशा प्रकारे तप करत शंभर वर्षे त्याने घालवली.
समालोक्य जगन्नाथश्चक्रपाणिर्द्विजोत्तमम् । बहुविघ्नान्सुघोरांश्च दर्शयत्येव नित्यशः
जगन्नाथ, चक्रधारी प्रभू, त्या श्रेष्ठ द्विजाला पाहून, नेहमीच त्याला अनेक कठीण आणि भयंकर अडचणी दाखवत होते.
तेजसा तस्य देवस्य नृसिंहस्य महात्मनः । निरातंकः स धर्मात्मा दहत्यग्निरिवेंधनम्
त्या महानात्मा नरसिंह देवाच्या तेजामुळे, तो धर्मात्मा कोणत्याही भीतीशिवाय, अग्नी जशी इंधन जाळतो तसा, त्या अडचणी नष्ट करत होता.
नियमैः संयमैश्चान्यैरुपवासैर्द्विजोत्तमः । क्षीयमाणस्तु संजातो दीप्यमानः स्वतेजसा
व्रत, संयम, उपवास आणि इतर नियमांनी तो श्रेष्ठ द्विज जरी कृश झाला, तरी स्वतःच्या तेजाने तो उजळून निघाला होता.
सूर्यपावकसंकाशस्त्वंग एवं प्रदृश्यते । एवं तपःसु निरतं ध्यायमानं जनार्दनम्
सूर्य आणि अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेला अंग तिथे दिसत होता. तो कठोर तप करत, मन लावून जनार्दनाचे ध्यान करत होता.
आविर्भूयाब्रवीद्देवो वरं वरय मानद । तं च दृष्ट्वा हृषीकेशमंगः परम निर्वृतः
तेव्हा देव प्रकट झाला आणि म्हणाला, 'माग, तुला काय वर हवे आहे?' हृषीकेशाला पाहून अंग अत्यंत आनंदित झाला.
तुष्टाव प्रणतो भूत्वा वासुदेवं प्रसन्नधीः
प्रसन्न मनाने अंग वासुदेवाला वंदन करून त्याची स्तुती करू लागला.
अंग उवाच- त्वं गतिः सर्वभूतानां भूतभावन पावन । भूतात्मा सर्वभूतेश नमस्तुभ्यं गुणात्मने
अंग म्हणाला – 'तू सर्व जीवांचा आधार आहेस, सर्वांचा पालनकर्ता आणि पावन आहेस. सर्व जीवांचा आत्मा, सर्वांचा स्वामी, आणि गुणांचा मूळ आहेस. तुला नमस्कार.'
गुणरूपाय गुह्याय गुणातीताय ते नमः । गुणाय गुणकर्त्रे च गुणाढ्याय गुणात्मने
गुणस्वरूप, गूढ, गुणांपलीकडचा, गुणांचा मूळ, गुणांचा कर्ता, गुणांनी परिपूर्ण आणि गुणांचा आत्मा असलेल्या तुला नमस्कार.
भवाय भवकर्त्रे च भक्तानां भवहारिणे । भवोद्भवाय गुह्याय नमो भवविनाशिने
सृष्टीचा आधार, सृष्टीचा कर्ता, भक्तांच्या बंधनांचा हरणारा, सृष्टीचा जन्मदाता, गूढ आणि सृष्टीचा नाश करणारा तुला नमस्कार.
यज्ञाय यज्ञरूपाय यज्ञेशाय नमोनमः । यज्ञकर्मप्रसंगाय नमः शंखधराय च
यज्ञस्वरूप, यज्ञाचा मूळ, यज्ञाचा स्वामी, यज्ञकर्माशी संबंधित आणि शंखधारी तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
नमोनमो हिरण्याय नमो रथांगधारिणे । सत्याय सत्यभावाय सर्वसत्यमयाय च
हिरण्यस्वरूप, रथाच्या चाकाचा धारक, सत्यस्वरूप, सत्याचा अनुभव असलेला आणि सर्वत्र सत्याने भरलेला तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
धर्माय धर्मकर्त्रे च सर्वकर्त्रे च ते नमः । धर्मांगाय सुवीराय धर्माधाराय ते नमः
धर्मस्वरूप, धर्माचा कर्ता, सर्वांचा कर्ता, धर्माचे अंग असलेला, पराक्रमी आणि धर्माचा आधार असलेल्या तुला नमस्कार.
नमः पुण्याय पुत्राय ह्यपुत्राय महात्मने । मायामोहविनाशाय सर्वमायाकराय ते
पुण्यस्वरूप, पुत्र असलेला आणि पुत्र नसलेला महान आत्मा, माया आणि मोहाचा नाश करणारा, सर्व माया निर्माण करणारा तुला नमस्कार.
मायाधराय मूर्ताय त्वमूर्ताय नमोनमः । सर्वमूर्तिधरायैव शंकराय नमोनमः
मायेला धारण करणारा, मूर्त आणि अमूर्त, सर्व रूपांचा धारक आणि शंकर तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय परब्रह्मस्वरूपिणे । नमस्ते सर्वधाम्ने च नमो धामधराय च
ब्रह्म, ब्रह्मस्वरूप, परब्रह्माचा स्वरूप, सर्वांचा आधार आणि सर्व धामांचा धारक तुला नमस्कार.
श्रीमते श्रीनिवासाय श्रीधराय नमोनमः । क्षीरसागरवासाय चामृताय च ते नमः
श्रीमान, श्रीनिवास, श्रीधर तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार. क्षीरसागरात वास करणारा आणि अमृतस्वरूप तुला नमस्कार.
महौषधाय घोराय महाप्रज्ञापराय च । अक्रूराय प्रमेध्याय मेध्यानां पतये नमः
महौषधी, भयंकर, महान बुद्धी असलेला, कोमल, शुद्ध आणि शुद्धांच्या स्वामी तुला नमस्कार.