सुशंखस्ताडितो विप्रा मृत्योश्चैव हि कन्यया । ततः क्रुद्धो महातेजाः शशाप तनुमध्यमाम्
ब्राह्मणांनो, मृत्यूच्या कन्येने सुशंखाला मारले. तेव्हा तो तेजस्वी ऋषी रागावला आणि त्या कणखर बांध्याच्या मुलीला शाप दिला.
निर्दोषो हि यतो दुष्टे त्वयैव परिताडितः । अहमत्र वने संस्थस्तस्माच्छापं ददाम्यहम्
"तू वाईट असूनही, मी निष्पाप वनात राहणारा असताना, मला मारलेस. म्हणून मी तुला इथे शाप देतो."
गार्हस्थ्यं च समास्थाय सह भर्त्रा यदा शृणु । पापाचारमयः पुत्रो देवब्राह्मणनिंदकः
"जेव्हा तू पतीसोबत गृहस्थाश्रमात प्रवेश करशील, तेव्हा ऐक, तुझ्या पोटी एक असा मुलगा जन्माला येईल जो पापी वर्तनाचा आणि देव- ब्राह्मणांचा निंदा करणारा असेल."
सर्वपापरतो दुष्टे तव गर्भे भविष्यति । एवं शप्त्वा गतः सोपि तप एव समाश्रितः
"वाईट मार्गावर असणारा, वाईट वागणारी, तुझ्या पोटी तो जन्म घेईल." असे म्हणून तोही निघून गेला आणि पुन्हा तपश्चर्येला लागला.
गते तस्मिन्महाभागे सा सुनीथा गृहं गता । समाचष्ट महात्मानं पितरं तप्तमानसा
तो महात्मा निघून गेल्यावर, सुनीथा घरी आली. तिचे मन खूप दुःखी झाले होते आणि तिने सर्व काही आपल्या थोर वडिलांना सांगितले.
यथा शप्ता तदा तेन गंधर्वतनयेन सा । तत्सर्वं संश्रुतं तेन मृत्युना परिभाषितम्
तिने वडिलांना घडलेली सर्व हकीकत सांगितली, गंधर्वपुत्राने तिला कसा शाप दिला आणि मृत्यूने काय बोलले तेही सांगितले.
कस्मात्कृतस्त्वयाघातस्तपति दोषवर्जिते । युक्तं नैव कृतं पुत्रि सत्यस्यैव हि ताडनम्
"तू निष्पाप तपस्व्याला का मारलेस? लेकी, जो सत्य बोलतो त्याला मारणे योग्य नव्हते."
एवमाभाष्य धर्मात्मा मृत्युः परमदुःखितः । बभूव स हि तत्तस्यादिष्टमेवं विचिंतयन्
असे बोलून धर्मात्मा मृत्यू फारच दुःखी झाला आणि तिच्या नशिबी जे आले त्याचा विचार करू लागला.
सूत उवाच- अत्रिपुत्रो महातेजा अंगो नाम प्रतापवान् । एकदा तु गतो विप्रा नंदनं प्रति स द्विजः
सूतेने सांगितले — अत्रींचा तेजस्वी आणि पराक्रमी पुत्र, अंग नावाचा ब्राह्मण, एकदा नंदनाच्या दिशेने गेला.
तत्र दृष्ट्वा देवराजं तमिंद्रं पाकशासनम् । अप्सरसां गणैर्युक्तं गंधर्वैः किन्नरैस्तथा
तिथे त्याने देवांचा राजा, वज्रधारी इंद्र, याला पाहिले. त्याच्या आजूबाजूला अप्सरा, गंधर्व आणि किन्नर होते.
गीयमानं गीतगैश्च सुस्वरैः सप्तकैस्तथा । वीज्यमानं सुगंधैश्च व्यजनैः सर्व एव सः
तो गोड आवाजात, सात सूरात गाणारे गायक त्याच्यासाठी गात होते आणि सर्वजण सुगंधी पंख्यांनी त्याला वाऱ्यावर वाऱ्यावर करत होते.
योषिद्भी रूपयुक्ताभिश्चामरैर्हंसगामिभिः । छत्रेण हंसवर्णेन चंद्रबिंबानुकारिणा
सुंदर स्त्रिया, हंसांनी वाहिलेले चामर, आणि हंसासारख्या शुभ्र छत्राने, जे चंद्राच्या पूर्णबिंबासारखे दिसत होते, त्याला शोभा येत होती.
राजमानं सहस्राक्षं सर्वाभरणभूषितम् । कामक्रीडागतं देवं दृष्टवानमितौजसम्
त्याने हजार डोळ्यांचा राजास, सर्व अलंकारांनी सजलेला, अपार तेजाने उजळलेला, प्रेमाच्या क्रीडेत मग्न असलेला देव पाहिला.
तस्य पार्श्वे महाभागां पौलोमीं चारुमंगलाम् । रूपेण तेजसा चैव तपसा च यशस्विनीम्
त्याच्या शेजारी तेजस्वी, शुभ्र आणि सुंदर अशी पौलोमी बसली होती, जिला सौंदर्य, तेज, तप आणि कीर्ती यांचा मोठा मान होता.
सौभाग्येन विराजंतीं पातिव्रत्येन तां सतीम् । तया सह सहस्राक्षः स रेमे नंदने वने
ती आपल्या सौभाग्याने आणि पतीव्रतेच्या निष्ठेने उजळून निघाली होती; तिच्यासोबत तो हजार डोळ्यांचा इंद्र नंदनवनात आनंद घेत होता.
तस्य लीलां समालोक्य अंगश्चैव द्विजोत्तमः । धन्यो वै देवराजोऽयमीदृशैः परिवारितः
त्याच्या या लीलांचा अनुभव घेत अंगा म्हणाला, 'खरंच, हा देवांचा राजा किती भाग्यवान आहे, अशा वैभवाने वेढलेला!'
अहोऽस्य तपसो वीर्यं येन प्राप्तं महत्पदम् । यदा ममेदृशः पुत्रः सर्वलोकप्रधारकः
'काय तपाची ताकद आहे याची! याच्यामुळेच त्याला हे मोठे स्थान मिळाले. माझ्याही असा एखादा पुत्र असता, जो सर्व लोकांचा आधार झाला असता.'
भवेत्तदा महत्सौख्यं प्राप्स्यामीह न संशयः । इति चिंतापरो भूत्वा त्वरमाणो गृहागतः
'मग मलाही येथे मोठे सुख मिळाले असते, यात शंका नाही.' अशा विचारात गुंतून तो लवकरच घरी परत गेला.
सूत उवाच- अथ त्वंगो महातेजा दृष्ट्वा इंद्रस्य संपदम् । भोगं चैव विलासं च लीलां तस्य महात्मनः
सूतो म्हणतो— मग तेजस्वी अंगा इंद्राचे वैभव, त्याचा आनंद, विलास आणि त्या महात्म्याच्या लीलांचे दर्शन करून,
कथं मे इंद्र सदृशः पुत्रः स्याद्धर्मसंयुतः । चिंतयित्वा क्षणं चैव अंगो धर्मभृतां वरः
'माझा पुत्र इंद्रासारखा, धर्मशील कसा होईल?' असा विचार अंगा, धर्मनिष्ठांमध्ये श्रेष्ठ, काही काळ करत राहिला.
स्वकं गेहं समायातः स त्वंगः सत्यतत्परः । अत्रिं पप्रच्छ पितरं प्रणतो नम्रकंधरः
सत्यावर निष्ठा असलेला अंगा आपल्या घरी परतला आणि वाकून, नम्रपणे वडील अत्री यांना विचारू लागला.
कोऽयं पुण्यः समाचारैरिंद्रत्वं भुंजते महत् । कस्य पुण्यस्य वै पुष्टिः किं कृतं कर्म कीदृशम्
'कोणते पुण्याचे आचरण केले की, इंद्रत्व मिळते? हे पुण्य कोणाचे, कोणते कर्म केले, आणि ते कसे होते?'
कीदृशं तप एतस्य कमाराधितवान्पुरा । एतन्मे विस्तरेण त्वं ब्रूहि सत्यवतां वर
'त्याने कसे तप केले, कोणाची उपासना केली होती? हे सर्व मला सविस्तर सांगा, सत्यप्रियांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या.'
अत्रिरुवाच- साधुसाधु महाभाग यद्येवं पृच्छसे मयि । चरित्रमिंद्रस्य वत्स तन्मे निगदतः शृणु
अत्री म्हणाले— 'वा! खूप चांगला प्रश्न विचारलास, भाग्यवान अंगा. इंद्राचे चरित्र मी तुला सांगतो, ते लक्ष देऊन ऐक.'
सुव्रतो नाम मेधावी पुरा ब्राह्मणसत्तमः । तेन कृष्णो हृषीकेशस्तपसा चैव तोषितः
'पूर्वी सुव्रत नावाचा एक बुद्धिमान आणि सदाचारी ब्राह्मण होता. त्याने आपल्या तपाने कृष्ण, म्हणजे हृषीकेश यांना प्रसन्न केले.'
पुण्यगर्भं पुनः प्राप्तो ह्यदित्याः कश्यपात्किल । विष्णोश्चैव प्रसादेन सुरराजो बभूव ह
'तो पुन्हा कश्यप आणि अदिती यांच्याकडून पुण्यवान गर्भात जन्माला आला; विष्णूच्या कृपेने तो देवांचा राजा झाला.'
अंग उवाच- कथमिंद्रसमः पुत्रो मम स्यात्पुत्रवत्सल । तदुपायं समाचक्ष्व भवाञ्ज्ञानवतां वरः
अंगा म्हणाला— 'माझा पुत्र इंद्रासारखा कसा होईल, हे मला सांगा, पुत्रावर प्रेम करणाऱ्या श्रेष्ठ ज्ञानी!'
अत्रिरुवाच- समासेनैव तस्यैव सुव्रतस्य महात्मनः । चरित्रमखिलं पुण्यं निशामय महामते
अत्री म्हणाले— 'महामना, त्या सुव्रत महात्म्याचे संपूर्ण पुण्यवान चरित्र मी तुला थोडक्यात सांगतो, ते नीट ऐक.'
यथा सुव्रत मेधावी पुराराधितवान्हरिम् । तस्य भावं च भक्तिं च ध्यानं चैव महात्मनः
'सुव्रत या बुद्धिमानाने पूर्वी हरिची कशी उपासना केली, त्याची वृत्ती, भक्ती आणि ध्यान कसे होते— हे सर्व मी सांगतो.'
समालोक्य जगन्नाथो दत्तवान्वै महत्पदम् । स ऐंद्रं सर्वभोगाढ्यं त्रैलोक्यं सचराचरम्
'हे सर्व पाहून, जगाचा स्वामी त्याला मोठे स्थान दिले; तो इंद्रपदाला पोहोचला आणि त्रैलोक्यातील सर्व सुखांचा उपभोग घेत राहिला.'