किंतु तीर्थे त्यजेद्भीरु मनसाप्यशुभं कृतम् । प्रयागस्नानशुद्धा त्वं स्वर्गं यास्यसि निश्चितम्
पण, हे घाबरट स्त्री, तीर्थात असतानाही मनातलं वाईट पूर्णपणे सोडावं लागेल; प्रयागात स्नान केल्यावर तू नक्कीच स्वर्गात जाशील.
प्रयागस्नानमात्रेण नृणां स्वर्गो न संशयः । अन्यदेशकृतं पापं तत्क्षणादेव भामिनि
फक्त प्रयागात स्नान केल्याने माणसांना नक्कीच स्वर्ग मिळतो; इतर ठिकाणी केलेलं पाप, हे सुंदर स्त्री, तिथेच क्षणात नष्ट होतं.
प्रयागे विलयं याति पापं तीर्थकृतं विना । शृणु भीरु पुरा शक्रो गौतमस्य मुनेर्वधूम्
प्रयागात, तीर्थात केलेलं वगळता, बाकीचं सगळं पाप नष्ट होतं; ऐक, हे घाबरट स्त्री, पूर्वी इंद्राने गौतम ऋषींच्या पत्नीला पाहिलं.
दृष्ट्वा कामवशं प्राप्तस्तां गतो गुप्तकामुकः । उग्रेण तेन पापेन तदैव जनितं फलम्
तिला पाहून इंद्राच्या मनात वासना आली आणि तो गुपचूप तिच्याजवळ गेला; त्या भयंकर पापाचं फळ त्याच क्षणी मिळालं.
ऋषिस्त्रीगंतुरिंद्रस्य तस्याश्च पुरतस्तदा । कुत्सितं गर्हितं जातमिति लज्जाकरं वपुः
ऋषी स्वतः इंद्र आणि तिच्यासमोर उभा राहिला, आणि त्याने त्यांना लाजिरवाणं, निंदनीय रूप दिलं.
तद्भर्तुः शापमाहात्म्यात्सहस्रभगचिह्नितम् । अधोमुखस्ततो भूत्वा देवराजो विनिर्गतः
तिच्या नवऱ्याच्या शापामुळे इंद्राच्या शरीरावर हजार योनींची खूण उमटली; मग तो देवांचा राजा मान खाली घालून निघून गेला.
निनिंद स्वकृतं कर्म सोऽभिभूतः सलज्जितः । मेरोः शिरसि तोयाढ्ये शतयोजनविस्तृते
स्वतः केलेल्या कर्माचा त्याने निषेध केला, लाजून गेला, आणि जलाने भरलेल्या, शंभर योजन विस्ताराच्या मेरूच्या शिखरावर बसला.
तत्र गत्वा प्रविष्टस्तु हेमांभोरुहकोरके । तत्रस्थो गर्हयन्नित्यमात्मानं मन्मथं तथा
तेथे जाऊन सोन्याच्या कमळाच्या कळीमध्ये तो शिरला आणि तिथेच राहून, सतत स्वतःला आणि कामदेवाला दोष देत राहिला.
धिक्तां कामात्मतां लोके सद्यः पातकदायिनीम् । यया हि नरकं याति सर्वलोकविगर्हितः
या जगात वासनेच्या अधीन होणं फारच निंदनीय आहे, कारण त्याने लगेच पाप येतं आणि माणूस सर्वांच्या तिरस्कारास पात्र होऊन नरकात जातो.
आयुः कीर्तिर्यशोधर्म धैर्य ध्वंसकरी तथा । धिङ्मन्मथं दुराचारमापदां नियतं पदम्
ही वासना आयुष्य, कीर्ती, यश, धर्म आणि धैर्य नष्ट करते; कामदेवाचा वाईट स्वभाव आणि संकटांचा मूळ आहे, त्याला शाप असो.
देहस्थं दुर्दमं शत्रुमसंतुष्टं सदावशम् । इत्थंवादिनि प्रच्छन्ने वासवे पद्मसद्मनि 6.127.
शरीरातला हा शत्रू फारच दुर्धर आहे, कधीच समाधानी राहत नाही, नेहमीच आपल्यावर ताबा मिळवतो; अशा प्रकारे तो वासवाच्या कमळमंदिरात गुप्तपणे बोलत होता.
आखंडलं विना भीरु देवलोको न शोभते । ततो देवाः सगंधर्वा लोकपालाः सकिन्नराः
आखंडळाशिवाय, हे भीरू, देवांचे लोक जग सुंदर दिसत नाही; म्हणून देव, गंधर्व, लोकपाल आणि किन्नर एकत्र आले.
शच्या सह समागम्य पप्रच्छुस्ते बृहस्पतिम् । भगवन्बलभिद्देवं नैव जानीमहे वयम्
शचीसह एकत्र येऊन, त्यांनी बृहस्पतीला विचारले, 'भगवन्, बलशाली देव कुठे गेला हे आम्हाला माहीत नाही.'
क्व तिष्ठति गतः कुत्र कुत्र वा मृगयामहे । न नाकः शोभते तेन विना देवगणैः सह
'तो कुठे आहे, कुठे गेला, किंवा आपण त्याचा शोध कुठे घ्यावा? त्याच्याशिवाय आणि देवगणांशिवाय स्वर्ग शोभत नाही.'
सुपुत्रेण विना यद्वत्कुलं श्रीमद्गुणान्वितम् । उपायश्चिंत्यतां सद्यः स्वर्लोके येन शोभते
'जसा सद्गुणी पुत्र नसताना एक कुल अपूर्ण वाटतं, तसंच, आपण लवकरच असा उपाय शोधू या की ज्यामुळे स्वर्ग पुन्हा तेजस्वी होईल.'
सनाथः सुश्रियायुक्तो न विलंबोऽत्र युज्यते । इति तेषां वचः श्रुत्वा गुरुर्वचनमब्रवीत्
'स्वामी आणि समृद्धी मिळवून स्वर्ग पुन्हा सुसज्ज व्हावा, इथे विलंब करू नये.' असं त्यांचं म्हणणं ऐकून गुरु बोलले.
जानेऽहं स्वापराधेन लज्जया यत्र तिष्ठति । रभसा लब्धकार्यस्य भुंक्ते स मघवा फलम्
'माझ्या चुकीमुळे लाजून तो कुठे आहे हे मला माहीत आहे; घाईघाईने केलेल्या कर्माचं फळ आता मघवान भोगतो आहे.'
नृणां नीतिपरित्यागाद्विपाकाः स्युर्भयंकराः । अहो राज्यमदैर्मत्तः कृत्याकृत्यमचिंतयन्
'नीती सोडल्यामुळे माणसांना भयंकर परिणाम भोगावे लागतात; अहो, राज्याच्या गर्वाने तो विवेक हरपून योग्य-अयोग्य न पाहता वागला.'
कृतवान्निंद्यमानं हि दृष्टादृष्टक्षयंकरम् । कुर्वंति बालिशा यत्र दैवोपहतबुद्धयः
'त्याने निंदनीय कृत्य केलं, जे दिसणाऱ्या आणि न दिसणाऱ्या दोन्ही प्रकारच्या विनाशाला कारणीभूत ठरतं; असे कर्म फक्त मूर्खच करतात, ज्यांची बुद्धी दैवाने भरकटली आहे.'
अपराधाद्यथाजन्म स्यादिहामुत्र निष्फलम् । अधुना तत्र गच्छामो यत्र शक्रः स तिष्ठति
'पापामुळे जन्माचं फळ या जन्मात आणि पुढच्या जन्मातही व्यर्थ ठरतं; आता चला, जिथे शक्र आहे तिथे जाऊ या.'
इत्युक्त्वा निर्गताः सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः । दृष्ट्वा सरसि विस्तीर्णे स्वर्णपंकजकाननम्
असं म्हणून, बृहस्पतीच्या पुढाकाराने सगळे निघाले; त्यांनी विस्तीर्ण सरोवरात सोन्याच्या कमळांचं वन पाहिलं.
तुष्टुवुर्देवराजानं प्रबोधो येन जायते । ततो गुरोः प्रबोधेन निर्गतः पद्मकुड्मलात्
त्यांनी देवेंद्राचं स्तवन केलं, ज्यामुळे तो जागा होईल; मग गुरूच्या प्रबोधनाने तो कमळाच्या कळीमधून बाहेर आला.
दीनाननो विरूपस्तु व्रीडाकुंचितलोचनः । जग्राह चरणाविंद्रो गुरोस्तस्याग्रजन्मनः
त्याचा चेहरा दुःखी, रूप बदललेलं, आणि लाजेने डोळे खाली; इंद्राने आपल्या मोठ्या गुरूचे पाय धरले.
त्राहि मां निष्कृतिं ब्रूहि पापस्यास्य बृहस्पते । देवराजवचः श्रुत्वा जगौ विप्रो बृहस्पतिः
'माझं रक्षण कर, या पापाची प्रायश्चित्त काय ते सांग, बृहस्पती!' देवेंद्राचं बोलणं ऐकून बृहस्पती ऋषी म्हणाले.
शृणु देवेंद्र वक्ष्येऽहमुपायं पापनाशनम् । प्रयागस्नानमात्रेण तत्क्षणादेव पातकात्
हे देवेन्द्र, मी तुला पाप नष्ट करणारा एक उपाय सांगतो—फक्त प्रयागात स्नान केल्याने त्या क्षणीच सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
मुच्यसे देवराजत्वं तत्र यामः सहैव ते । अथ पुरोधसा सार्धमागत्य बलमर्दनः
देवराज, तिथे गेल्यावर तुझे पाप नक्कीच नाहीसे होईल. आपण सर्वजण तुझ्यासोबत तिथे जाऊया. मग पुजाऱ्यासह बळाचा संहार करणारा तेथे आला.
सस्नौ सितासिते तीर्थे सद्यो मुक्तो ह्यघैस्ततः । अथ देवगुरुस्तस्मै प्रसन्नस्तु वरं ददौ
त्याने शुभ आणि अशुभ अशा दोन्ही तीर्थांवर स्नान केले आणि लगेचच सर्व पापांपासून मुक्त झाला. मग देवगुरु प्रसन्न होऊन त्याला वर दिला.
प्रयागस्नानमात्रेण क्षीणं पापं त्वयानघ । क्षीणपापस्य ते शक्र मत्प्रसादेन सत्वरम्
प्रयागात फक्त स्नान केल्याने तुझे सर्व पाप नष्ट झाले, हे निष्पापा. हे शक्र, माझ्या कृपेने, तुझे पाप संपल्यावर—
सहस्रमेतद्योनीनां सहस्रं स्याद्दृशां तव । तदैव द्विजवाक्येन शुशुभे च शचीपतिः
तुला हजार योन्या आणि हजार डोळे मिळतील; मग त्या ब्राह्मणाच्या वचनाने शचीपती तेजस्वी झाला.
लोचनानां सहस्रेण पंकजैरिव मानसम् । अथ वृंदारकैः सर्वैरृषिभिश्चाभिपूजितः
हजार डोळ्यांनी त्याचे मन जणू कमळांनी भरलेल्या तळ्यासारखे झाले. मग सर्व वॄंदारक आणि ऋषींनी त्याचा सन्मान केला.