एकैकं सप्तधा च्छित्त्वा रुदमानं स देवराट् । एवं वै मरुतो जातास्ते तु देवा महौजसः
देवताधीश इंद्राने प्रत्येक भाग पुन्हा सात तुकड्यांत कापले, जरी ते रडत होते; अशा प्रकारे ते तेजस्वी मरुत जन्मले.
यथा इंद्रेण ते प्रोक्ता बभूवुर्नामभिस्ततः । अतिवीर्य महाकायास्तीव्र तेजः पराक्रमाः
इंद्राने ज्या नावांनी त्यांना हाक मारली, त्याच नावांनी ते प्रसिद्ध झाले; ते अत्यंत बलवान, मोठ्या देहाचे, तीव्र तेज आणि पराक्रम असलेले आहेत.
एकोना वै बभूवुस्ते पंचाशन्मरुतस्ततः । मरुतो नाम ते ख्याता इंद्रमेव समाश्रिताः
ते एक कमी पन्नास, म्हणजे एकुण एकोणपन्नास मरुत झाले; ते मरुत म्हणून प्रसिद्ध आहेत आणि नेहमी इंद्राच्या सेवेत असतात.
भूतानामेव सर्वेषां रोचयंति गणं महत् । निकायेषु निकायेषु हरिः प्रादात्प्रजापतिः
ते सर्व भूतांच्या मोठ्या समूहाला आनंद देतात; प्रत्येक गटात, हरि या सर्वांच्या स्वामीने त्यांना दिले.
क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वाणि तानि वै । स देवः पुरुषः कृष्णः सर्वव्यापी जगद्गुरुः
पृथु पासून सुरू होणारी ती प्राचीन राज्ये एकामागोमाग एक स्थापली गेली; तो देव, कृष्णवर्ण पुरुष, सर्वत्र व्यापलेला, जगाचा गुरु आहे.
तपोजिष्णुर्महातेजाः सर्व एकः प्रजापतिः । पर्जन्यः पावकः पुण्यः सर्वात्मा सर्व एव हि
तो एकच प्रजापती, तपश्चर्येत श्रेष्ठ, मोठ्या तेजाचा; तोच पर्जन्य, पावक, पवित्र, सर्वांचा आत्मा, खरंच सर्वस्व आहे.
तस्य सर्वमिदं पुण्यं जगत्स्थावरजंगमम् । भूतसर्गमिमं सम्यग्जानतो द्विजसत्तम
हे जग, स्थावर आणि जंगम, सर्व काही त्याचं आहे, तो पवित्र आहे; हे श्रेष्ठ द्विजा, सर्व भूतांची ही सृष्टी नीट जाणून घ्यावी.
नावृत्तिभयमस्तीह परलोकभयं कुतः । इमां सृष्टिं महापुण्यां सर्वपापहरां शुभाम्
इथे पुन्हा जन्माचा कोणताही भयं नाही, तर परलोकाचा भयं कशाला? ही सृष्टी फार पुण्यवान, सर्व पापे दूर करणारी आणि शुभ आहे.
यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । स हि धन्यश्च पुण्यश्च स हि सत्यसमन्वितः
जो मनुष्य भक्तीने हे ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो. असा मनुष्य खरोखरच भाग्यवान, पुण्यवान आणि सत्यशील असतो.
यः शृणोति इमां सृष्टिं स याति परमां गतिम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति
जो ही सृष्टीकथा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून शुद्ध होऊन, श्रेष्ठ स्थानाला पोहोचतो आणि विष्णुलोकात जातो.
सूत उवाच- स प्रभुः सर्वलोकेशो ह्यभिषिच्य ततो नृपम् । पृथुं वेनस्य तनयं सर्वराज्ये महाप्रभुम्
सूतमुनी म्हणाले: त्या सर्व लोकांचा स्वामी असलेल्या प्रभूंनी, वेनाचा पुत्र पृथु याला सर्व राज्यावर राजा म्हणून अभिषेक केला.
महाबाहुं महाकायं यथेंद्रं च सुरेश्वरम् । क्रमेणापि ततो ब्रह्मा राज्यानि च विचार्य वै
तो महाबाहू, विशाल देहाचा आणि देवराज इंद्रासारखा होता. त्यानंतर ब्रह्मदेवाने सर्व राज्यांची योग्यतेनुसार व्यवस्था पाहिली.
यद्यस्यापि भवेद्योग्यं दातुं तदुपचक्रमे । वृक्षाणां ब्राह्मणानां च ग्रहर्क्षाणां तथैव च
कोणाला कोणते राज्य द्यावे हे पाहून, ब्रह्मदेवाने झाडे, ब्राह्मण, ग्रह-नक्षत्र यांनाही राज्ये देण्यास सुरुवात केली.
सोमं राज्ये सोभ्यषिंचत्तपसां च महामतिः । धर्माणां धर्मयज्ञानां पुण्यानां पुण्यतेजसाम्
महामती ब्रह्मदेवाने सोमाला तपस्वी, धर्म, यज्ञ, पुण्यवान आणि तेजस्वी यांचा राजा म्हणून अभिषेक केला.
अपां मध्ये तथा देवं तीर्थानां हि तथैव च । वरुणं सोभिषिच्यैव रत्नानां च द्विजोत्तम
पाण्यांमध्ये आणि तीर्थांमध्ये देवता म्हणून वरुणाचा अभिषेक केला, आणि रत्नांमध्येही त्यालाच राजा केले, हे श्रेष्ठ द्विजा.
अन्येषां सर्वयक्षाणां राज्ये वैश्रवणं पुनः । विष्णुमेव महाप्राज्ञमादित्यानां पितामहः
सर्व यक्षांमध्ये पुन्हा वैश्रवणाला राजा केले. आदित्यांमध्ये, बुद्धिमान ब्रह्मदेवाने विष्णूला राजा केले.
राज्ये संस्थापयामास जनता हितहेतवे । सर्वेषामेव पुण्यानां दक्षमेव प्रजापतिम्
सर्व जनतेच्या कल्याणासाठी, सर्व पुण्यवानांमध्ये दक्ष प्रजापतीला राजा केले.
समर्थं सर्वधर्मज्ञं प्रजापतिगणेश्वरम् । प्रह्रादं सर्वधर्मज्ञं स हि राज्ये न्यरूपयत्
सर्व धर्म जाणणारा, समर्थ आणि प्रजापतींचा स्वामी असलेल्या दक्षाला प्रजापतींमध्ये राजा केले. तसेच, सर्व धर्म जाणणारा प्रह्लादालाही राजा केले.
दैत्यानां दानवानां च विष्णुतेजः समन्वितम् । यमं वैवस्वतं धर्मं पैत्र्ये राज्येभिषिच्य च
दैत्य आणि दानवांमध्ये, विष्णूच्या तेजाने युक्त असलेल्या यम वैवस्वताला पितृलोकाच्या राज्याचा अभिषेक केला.
यक्षराक्षसभूतानां पिशाचोरगसर्पिणाम् । योगिनीनां च सर्वासां वैतालानां महात्मनाम्
यक्ष, राक्षस, भूता, पिशाच, सर्प, योगिनी आणि सर्व महान वैताल यांच्यामध्ये—
कंकालानां हि सर्वेषां कूष्मांडानां तथैव च । पार्थिवानां च सर्वेषां गिरिशं शूलपाणिनम्
सर्व कंकाळ, कूष्मांड आणि पृथ्वीवरील सर्व प्राण्यांमध्ये, शूलधारी गिरीशाला राजा केले.
पर्वतानां हि सर्वेषां हिमवंतं महागिरिम् । नदीनां च तडागानां वापिकानां तथैव च
सर्व पर्वतांमध्ये, हिमवंत या महान पर्वताला राजा केले. नद्या, सरोवरे आणि विहिरींमध्येही—
कुंडानां कूपराज्ये हि दिव्येषु च सुरेश्वरः । सागरं स्थापितं पुण्यं सर्वतीर्थमनुत्तमम्
कुंड, विहिरी आणि दिव्य लोकांमध्ये, देवांचा स्वामी ब्रह्मदेवाने समुद्राला सर्वश्रेष्ठ आणि पवित्र तीर्थ म्हणून स्थापन केले.
गंधर्वाणां तु सर्वेषां राज्ये पुण्ये तथैव च । चित्ररथं ततो ब्रह्मा अभिषिच्य सुरेश्वरः
सर्व गंधर्वांमध्ये, पवित्र राज्याचा राजा म्हणून चित्ररथाचा अभिषेक केला; तसेच ब्रह्मदेवानेही त्याला मान्यता दिली.
नागानां पुण्यवीर्याणां वासुकिं च चतुर्मुखः । सर्पाणां तु तथा राज्ये अभिषिच्य स तक्षकम्
पुण्यवान नागांमध्ये, चतुर्मुख ब्रह्मदेवाने वासुकीला राजा केले; आणि सर्पांमध्ये, तक्षकाचा अभिषेक केला.
वारणानां ततो राज्ये ऐरावणमसिंचत । अश्वानां चैव सर्वेषामुच्चैःश्रवसमेव च
मग, हत्तींच्या राज्यात ऐरावताचा अभिषेक केला; आणि सर्व घोड्यांमध्ये उच्चैःश्रवस याला राजा केले.
पक्षिणां चैव सर्वेषां वैनतेयमथापि सः । मृगाणां च ततो राज्ये ब्रह्मा सिंहमथादिशत्
सर्व पक्ष्यांमध्ये ब्रह्मदेवांनी गरुडाला त्यांचा अधिपती नेमला; तर सर्व जनावरांमध्ये सिंहाला राजा केले.
गोवृषं तु गवां मध्ये अभिषिच्य प्रजापतिः । वनस्पतीनां सर्वेषां प्लक्षमेव पितामहः
गायींमध्ये प्रजापतीने बैलाला प्रमुख केले; आणि सर्व झाडांमध्ये पितामहाने उंबराच्या झाडाला श्रेष्ठ मान दिला.
एवं राज्यानि सर्वाणि संस्थाप्य च पितामहः । दिशापालांस्ततो ब्रह्मा स्थापयामास सत्तमः
अशा प्रकारे पितामहाने सर्व राज्यांची स्थापना केली; त्यानंतर ब्रह्मदेवांनी दिशांचे रक्षक नेमले.
वैराजस्य तथा पुत्रं पूर्वस्यां दिशि सत्तमः । सुधन्वानं दिशःपालं राजानं सोभ्यषिंचत
पूर्व दिशेला वैराजाचा पुत्र सुधन्वा याला ब्रह्मदेवांनी त्या दिशेचा राजा आणि रक्षक म्हणून अभिषेक केला.