एवं साधयते धर्मं पालयेच्च पुनःपुनः । पुत्रस्य जातकर्मादि कर्माणि द्विजसत्तमः
असा धर्म आचरून, तो पुन्हा पुन्हा विधी पाळत असे. आपल्या मुलासाठी जन्मादि सर्व संस्कार त्याने केले.
विवाहं कारयामास हर्षेण महता किल । पुत्रस्य पुत्राः संजाताः सगुणा लक्षणान्विताः
मोठ्या आनंदाने त्याने आपल्या मुलाचं लग्न लावून दिलं. त्याच्या मुलाला गुणी आणि शुभ लक्षणांनी युक्त अशी मुलं झाली.
सत्यधर्मतपोपेता दानधर्मरताः सदा । स तेषां पुण्यकर्माणि सोमशर्मा चकार ह
ते नेहमी सत्य, धर्म आणि तप यांना धरून राहत. दानधर्मात रमणारे होते. सोमशर्माने त्यांच्यासाठी पुण्यकर्मं केली.
पौत्राणां तु महाभागस्तेषां सुखेन मोदते । सर्वं सौख्यं च संभुज्य जरारोगविवर्जितः
तो मोठ्या भाग्यवान आजोबा आपल्या नातवांसोबत सुख उपभोगत होता. त्याने सर्व सुखं अनुभवली, त्याला म्हातारपण किंवा आजारपण नव्हतं.
पंचविंशाब्दिको यद्वत्तद्वत्कायं तु तस्य हि । सूर्यतेजः प्रतीकाशः सोमशर्मा महामतिः
जसा पंचवीस वर्षांचा तरुण असतो, तसंच त्याचं शरीर होतं. महान बुध्दीचा सोमशर्मा सूर्याच्या तेजासारखा झळकत होता.
सा चापि शुशुभे देवी सुमना पुण्यमंगलैः । पुत्रपौत्रैर्महाभागा दानव्रतैश्च संयमैः
ती देवीही पुण्य आणि मंगलांनी आनंदी, मुलं व नातवांसह, दान, व्रत आणि संयम यांना धरून तेजस्वी दिसत होती.
अतिभाति विशालाक्षी पुण्यैः पतिव्रतादिभिः । तारुण्येन समायुक्ता यथा षोडशवार्षिकी
ती विशाल डोळ्यांची स्त्री आपल्या पुण्यांनी, पतिव्रतेपणाने आणि तारुण्याने उजळून निघाली होती, जणू सोळा वर्षांचीच आहे.
मोदमानौ महात्मानौ दंपती चारुमंगलौ । हर्षेण च समायुक्तौ पुण्यात्मानौ महोदयौ
ते दोघं महान आत्म्यांचे, सुंदर आणि मंगल जोडपं, एकमेकांच्या सहवासात आनंदी राहत. त्यांना पुण्य आणि मोठं भाग्य लाभलं होतं.
एवं तयोस्तु वृत्तांतं पुण्याचारसमन्वितम् । सुव्रतस्य प्रवक्ष्यामि व्रतचर्यां द्विजोत्तमाः
आता मी तुम्हाला त्यांच्या पुण्यशील वर्तनाची आणि सुव्रताच्या व्रताचरणाची कथा सांगतो, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.
यथा तेन समाराध्य नारायणमनामयम्
त्याने कसा निष्कलंक नारायणाची भक्ती केली—
सूत उवाच- एकदा व्यास देवोऽसौ ब्रह्माणं जगतः पतिम् । सुव्रताख्यानकं सर्वं पप्रच्छातीव विस्मितः
सूतमुनी म्हणाले— एकदा व्यासमुनींनी, जगाचा अधिपती असलेल्या ब्रह्माजींना, सुव्रताची संपूर्ण कथा अत्यंत आश्चर्याने विचारली.
व्यास उवाच- लोकात्मँल्लोकविन्यास देवदेव महाप्रभो । सुव्रतस्याथ चरितं श्रोतुमिच्छामि सांप्रतम्
व्यास म्हणाले— हे जगाचे आत्मा, विश्वाची रचना करणारे, देवाधिदेव महाप्रभो, मला आता सुव्रताची कथा ऐकायची आहे.
ब्रह्मोवाच- पाराशर्यमहाभाग श्रूयतां पुण्यमुत्तमम् । सुव्रतस्य सुविप्रस्य तपश्चर्यासमन्वितम्
ब्रह्माजी म्हणाले— हे पाराशरपुत्र, मोठ्या भाग्यवान, आता तू सुव्रत या श्रेष्ठ ब्राह्मणाच्या तपश्चर्येने युक्त अशी उत्तम पुण्यकथा ऐक.
सुव्रतो नाम मेधावी बाल्यादपि स चिंतयन् । गर्भे नारायणं देवं दृष्टवान्पुरुषोत्तमम्
सुव्रत नावाचा एक बुद्धिमान पुरुष होता. तो लहानपणापासूनच चिंतन करत असे. गर्भात असतानाच त्याने परमेश्वर नारायणाचं दर्शन घेतलं होतं.
स पूर्वकर्माभ्यासेन हरेर्ध्यानं गतस्तदा । शंखचक्रधरं देवं पद्मनाभं सुपुण्यदम्
पूर्वीच्या पुण्यकर्मांच्या प्रभावामुळे त्याने त्या वेळी हरिच्या ध्यानात मन लावले. त्याला शंख आणि चक्र धारण करणारा, कमळनाभ असलेला, मोठे पुण्य देणारा देव दिसला.
ध्यायते चिंतयेत्सो हि गीते ज्ञाने प्रपाठने । एवं देवं हरिं ध्यायन्सदैव द्विजसत्तमः
तो गाण्यात, ज्ञानात किंवा पठणात, कुठेही असो, नेहमी हरिचेच ध्यान करतो, विचार करतो. अशा रीतीने, द्विजश्रेष्ठा, तो नेहमी देव हरिचेच स्मरण करतो.
क्रीडत्येवं सदा डिंभैः सार्द्धं च बालकोत्तमः । बालकानां स्वकं नाम हरेश्चैव महात्मनः
तो उत्तम मुलगा नेहमी इतर मुलांबरोबर खेळतो आणि खेळताना स्वतःचे नाव तसेच हरि या महात्म्याचे नाव घेतो.
चकार स हि मेधावी पुण्यात्मा पुण्यवत्सलः । समाह्वयति वै मित्रं हरेर्नाम्ना महामतिः
तो बुद्धिमान, पुण्यवान आणि पुण्याला प्रेम करणारा मुलगा आपल्या मित्राला हरिच्या नावाने हाक मारतो.
भोभोः केशव एह्येहि एहि माधवचक्रधृक् । क्रीडस्व च मया सार्धं त्वमेव पुरुषोत्तम
"अरे केशवा, ये, ये! ये माधवा, चक्रधारी! माझ्याबरोबर खेळ, तूच पुरुषोत्तम आहेस!"
सममेवं प्रगंतव्यमावाभ्यां मधुसूदन । एवमेव समाह्वानं नामभिश्च हरेर्द्विजः
"आपण दोघे मिळून जाऊ या, मधुसूदना!" अशा प्रकारे तो द्विज आपल्या मित्राला हरिच्या नावांनी बोलावतो.
क्रीडने पठने हास्ये शयने गीतप्रेक्षणे । याने च ह्यासने ध्याने मंत्रे ज्ञाने सुकर्मसु
खेळताना, वाचताना, हसताना, झोपताना, गाणी पाहताना, प्रवासात, बसताना, ध्यानात, मंत्रोच्चारात, ज्ञानात किंवा चांगले कर्म करताना—
पश्यत्येवं वदत्येवं जगन्नाथं जनार्दनम् । स ध्यायते तमेकं हि विश्वनाथं महेश्वरम्
तो जगन्नाथ, जनार्दन यांचेच पाहतो आणि बोलतो; तो एकट्या विश्वनाथ, महेश्वराचेच ध्यान करतो.
तृणे काष्ठे च पाषाणे शुष्के सार्द्रे हि केशवम् । पश्यत्येवं स धर्मात्मा गोविंदं कमलेक्षणम्
गवत, लाकूड, दगड, ओले किंवा कोरडे यांतही तो धर्मात्मा केशव, गोविंद, कमललोचन यालाच पाहतो.
आकाशे भूमिमध्ये तु पर्वतेषु वनेषु च । जले स्थले च पाषाणे जीवेष्वेव महामतिः
आकाशात, पृथ्वीवर, पर्वतांमध्ये, जंगलात, पाण्यात, जमिनीवर, दगडात आणि सर्व जीवांत तो महात्मा त्यालाच पाहतो.
नृसिंहं पश्यते विप्रः सुव्रतः सुमनासुतः । बालक्रीडां समासाद्य रमत्येवं दिनेदिने
तो सदाचरणी, शांत मनाचा ब्राह्मण नरसिंहाला पाहतो आणि मुलांच्या खेळात रमून रोज आनंद घेतो.
गीतैश्च गायते कृष्णं सुरागैर्मधुराक्षरैः । तालैर्लयसमायुक्तैः सुस्वरैर्मूर्च्छनान्वितैः
तो कृष्णाचे गोड, रसाळ, मधुर शब्दांत गाणे गातो, ताल आणि लय युक्त, सुरेल आणि रागांनी भरलेले.
सुव्रत उवाच- ध्यायंति वेदविदुषः सततं सुरारिं यस्यांगमध्ये सकलं हि विश्वम् । योगेश्वरं सकलपापविनाशनं च व्रजामि शरणं मधुसूदनस्य
सुव्रत म्हणतो— वेद जाणणारे नेहमी त्या सुरारिंचा ध्यान करतात, ज्याच्या अंगात संपूर्ण विश्व आहे. मी योगेश्वर, सर्व पापांचा नाश करणाऱ्या मधुसूदनाच्या चरणी शरण जातो.
लोकेषु यो हि सकलेष्वनुवर्तते यो लोकाश्च यस्मिन्निवसंति सर्वे । दोषैर्विहीनमखिलैः परमेश्वरं तं तस्यैव पादयुगलं सततं नमामि
जो सर्व लोकांत व्यापून राहतो आणि ज्याच्यात सर्व लोक राहतात, जो सर्व दोषांपासून मुक्त आहे, त्या परमेश्वराच्या पवित्र पायांना मी नेहमी वंदन करतो.
नारायणं गुणनिधानमनंतवीर्यं वेदांतशुद्धमतयः प्रपठंति नित्यम् । संसारसागरमनंतमगाधदुर्गमुत्तारणार्थमखिलं शरणं प्रपद्ये
शुद्ध मनाचे लोक नेहमी नारायणाचे, गुणांचा खजिना, अमर सामर्थ्याचा, वेदांताने शुद्ध असलेल्या परमेश्वराचे पाठ करतात. या अंतहीन, खोल आणि कठीण संसारसागरातून पार पडण्यासाठी मी त्याच्या चरणी पूर्णपणे शरण जातो.
योगींद्र मानससरोवरराजहंसं शुद्धं प्रभावमखिलं सततं हि यस्य । तस्यैव पादयुगलं विमलं विशालं दीनस्य मेऽसुररिपो कुरु तस्य रक्षाम्
हे असुरांचा शत्रू, योग्यांच्या मनरूपी सरोवरातील राजहंस, ज्याची सर्व कीर्ती नेहमी शुद्ध आहे, त्या तुझ्या विशाल, निर्मळ पायांचे मला, या दुःखीला, रक्षण मिळू दे.