दिव्यगंधानुलिप्तांगो दिव्याश्चर्यसमन्वितः । न जाने को हि देवोसौ विप्रगंधर्वसेवितः
त्याच्या अंगाला दिव्य सुवास लावलेला होता, आणि तो अनेक अद्भुत गुणांनी युक्त होता. तो कोणता देव आहे हे मला माहीत नाही, पण ब्राह्मण आणि गंधर्व त्याची सेवा करत होते.
स्तूयमानः समायातो देवगंधर्वचारणैः । योषितः पुण्यरूपाढ्या रूपशृंगारसंयुताः
तो देव, गंधर्व आणि चारण यांच्या स्तुतीने तिथे आला. त्याच्यासोबत सुंदर आणि पुण्यवान स्त्रिया होत्या, ज्या रूप आणि सौंदर्याने भरलेल्या होत्या.
सर्वाभरणशोभाढ्याः सर्वाः पूर्णमनोरथाः । ताभिः सह समक्षं मे पुरुषेण महात्मना
त्या सर्व स्त्रिया दागिन्यांनी सजलेल्या होत्या आणि त्यांची सर्व इच्छापूर्ती झालेली होती. त्या स्त्रियांसह तो महान पुरुष माझ्या समोर आला.
चतुष्कं पूरितं रत्नैः सर्वशोभासमन्वितम् । तत्राहमासने पुण्ये स्थापिता ब्राह्मणैः किल
तेथे ब्राह्मणांनी माझ्यासाठी एक चौकोनी, रत्नांनी भरलेलं आणि सर्व प्रकारच्या शोभेने युक्त आसन ठेवले होते.
वस्त्रालंकारभूषां मे ददुस्ते सर्व एव हि । वेदमंगलगीतैस्तु शास्त्रगीतैश्च पुण्यदैः
त्यांनी मला वस्त्र आणि दागिने दिले, आणि वेदांच्या मंगल गीतांनी व शास्त्रातील पुण्यदायी गाण्यांनी माझं स्वागत केलं.
अभिषिक्तास्मि तैः सर्वैरंतर्धानं पुनर्गताः । मामेवं परितः सर्वे पुनरूचुर्द्विजोत्तम
त्यांनी मला सर्वांनी अभिषेक केला आणि मग ते सगळे अदृश्य झाले. ते सर्व माझ्या आजूबाजूला येऊन पुन्हा बोलले, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण—
तव गेहं वयं सर्वे वसिष्यामः सदैव हि । शुचिर्भव सुकल्याणि भर्त्रा सार्द्धं सदैव हि
आम्ही सगळे तुझ्या घरी नेहमी राहू. हे शुभे, तू नेहमी पवित्र राहा आणि पतीसोबतच रहा.
एवमुक्त्वा गताः सर्वे एवं दृष्टं मयैव हि । तया यत्कथितं वृत्तं समाकर्ण्य महामतिः
असं सांगून ते सर्व निघून गेले. मी हे सर्व स्वतः पाहिलं. तिने सांगितलेली ही घटना ऐकून तो बुद्धिमान पुरुष—
पुनश्चिंतां प्रपन्नोऽसौ किमिदं देवनिर्मितम् । विचिन्तयित्वाथ तदा सोमशर्मा महामतिः
पुन्हा विचारात पडला — 'हे काय, देवांनी घडवलेलं काही आहे का?' मग विचार करून, तो सोमशर्मा, तो बुद्धिमान—
ब्रह्मकर्मणि संयुक्तः साधर्म्यं धर्ममुत्तमम् । तस्माद्गर्भं महाभागा दधार व्रतशालिनी
ब्रह्मकर्मात आणि श्रेष्ठ धर्मपालनात गुंतला. म्हणून ती पुण्यवती, व्रतस्थ स्त्री गर्भवती झाली.
तेन गर्भेण सा देवी अधिकं शुशुभे तदा । संदीप्तपुत्रसंयुक्त तेजोज्वालासमन्विता
त्या गर्भामुळे ती देवी त्या काळात अधिक तेजस्वी दिसू लागली, जणू एखाद्या तेजस्वी पुत्राच्या प्रकाशाने उजळून निघाली.
सा हि जज्ञे च तपसा तनयं देवसन्निभम् । अंतरिक्षे ततो नेदुर्देवदुंदुभयस्तदा
तिने आपल्या तपामुळे देवासारखा पुत्र जन्माला घातला. तेव्हा आकाशात दिव्य नगारे वाजू लागले.
शंखान्दध्मुर्महादेवा गंधर्वा ललितं जगुः । अप्सरसस्तथा सर्वा ननृतुस्तास्तदा किल
महादेवांनी शंख फुंकले, गंधर्वांनी गोड गाणी गायली आणि सर्व अप्सरा त्या वेळी नृत्य करू लागल्या.
अथ ब्रह्मासुरैः सार्द्धं समायातो द्विजोत्तमः । चकार नाम तस्यैव सुव्रतेति समाहितः
मग ब्रह्मा आणि असुरांसह तेथे आले, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, आणि त्यांनी मन लावून त्या मुलाचं नाव 'सुव्रत' असं ठेवलं.
नाम कृत्वा ततो देवा जग्मुः सर्वे महौजसः । गतेषु तेषु देवेषु सोमशर्मासु तस्य च
नाव ठेवून सर्व तेजस्वी देव निघून गेले. ते देव आणि सोमशर्मा तिथून गेले तेव्हा—
जातकर्मादिकं कर्म चकार द्विजसत्तमः । जाते पुत्रे महाभागे सुव्रते देवनिर्मिते
त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने आपल्या पुत्रासाठी जातकर्म आणि इतर विधी केले. तो पुण्यशाली सुव्रत, देवांनी घडवलेला, जन्माला आला.
तस्य गेहे महालक्ष्मीर्धनधान्यसमाकुला । गजाश्वमहिषी गावः कांचनं रत्नमेव च
त्याच्या घरात मोठ्या लक्ष्मीने वास केला होता. धनधान्याने ते घर भरलेलं होतं. हत्ती, घोडे, म्हशी, गायी, सोनं आणि मौल्यवान रत्ने यांचा त्यात समावेश होता.
यथा कुबेरभवनं शुशुभे धनसंचयैः । तत्सोमशर्मणो गेहं तथैव परिराजते
जसं कुबेराचं घर संपत्तीच्या राशींनी उजळून निघालं होतं, तसंच सोमशर्माचं घरही तितकंच तेजस्वी दिसत होतं.
ध्यानपुण्यादिकं कर्म चका रद्विजसत्तमः । तीर्थयात्रां गतो विप्रो नानापुण्यसमाकुलः
तो श्रेष्ठ ब्राह्मण ध्यान, पुण्य अशी विविध सत्कर्मं करत असे. अनेक पुण्यांनी युक्त होऊन तो तीर्थयात्रेला गेला.
अन्यानि यानि पुण्यानि दानानि द्विजसत्तमः । चकार तत्र मेधावी ज्ञानपुण्य समन्वितः
त्या ठिकाणी त्या बुद्धिमान ब्राह्मणाने इतरही पुण्याची कामं आणि दानधर्म केले. त्याच्यात ज्ञानाचं पुण्यही होतं.
एवं साधयते धर्मं पालयेच्च पुनःपुनः । पुत्रस्य जातकर्मादि कर्माणि द्विजसत्तमः
असा धर्म आचरून, तो पुन्हा पुन्हा विधी पाळत असे. आपल्या मुलासाठी जन्मादि सर्व संस्कार त्याने केले.
विवाहं कारयामास हर्षेण महता किल । पुत्रस्य पुत्राः संजाताः सगुणा लक्षणान्विताः
मोठ्या आनंदाने त्याने आपल्या मुलाचं लग्न लावून दिलं. त्याच्या मुलाला गुणी आणि शुभ लक्षणांनी युक्त अशी मुलं झाली.
सत्यधर्मतपोपेता दानधर्मरताः सदा । स तेषां पुण्यकर्माणि सोमशर्मा चकार ह
ते नेहमी सत्य, धर्म आणि तप यांना धरून राहत. दानधर्मात रमणारे होते. सोमशर्माने त्यांच्यासाठी पुण्यकर्मं केली.
पौत्राणां तु महाभागस्तेषां सुखेन मोदते । सर्वं सौख्यं च संभुज्य जरारोगविवर्जितः
तो मोठ्या भाग्यवान आजोबा आपल्या नातवांसोबत सुख उपभोगत होता. त्याने सर्व सुखं अनुभवली, त्याला म्हातारपण किंवा आजारपण नव्हतं.
पंचविंशाब्दिको यद्वत्तद्वत्कायं तु तस्य हि । सूर्यतेजः प्रतीकाशः सोमशर्मा महामतिः
जसा पंचवीस वर्षांचा तरुण असतो, तसंच त्याचं शरीर होतं. महान बुध्दीचा सोमशर्मा सूर्याच्या तेजासारखा झळकत होता.
सा चापि शुशुभे देवी सुमना पुण्यमंगलैः । पुत्रपौत्रैर्महाभागा दानव्रतैश्च संयमैः
ती देवीही पुण्य आणि मंगलांनी आनंदी, मुलं व नातवांसह, दान, व्रत आणि संयम यांना धरून तेजस्वी दिसत होती.
अतिभाति विशालाक्षी पुण्यैः पतिव्रतादिभिः । तारुण्येन समायुक्ता यथा षोडशवार्षिकी
ती विशाल डोळ्यांची स्त्री आपल्या पुण्यांनी, पतिव्रतेपणाने आणि तारुण्याने उजळून निघाली होती, जणू सोळा वर्षांचीच आहे.
मोदमानौ महात्मानौ दंपती चारुमंगलौ । हर्षेण च समायुक्तौ पुण्यात्मानौ महोदयौ
ते दोघं महान आत्म्यांचे, सुंदर आणि मंगल जोडपं, एकमेकांच्या सहवासात आनंदी राहत. त्यांना पुण्य आणि मोठं भाग्य लाभलं होतं.
एवं तयोस्तु वृत्तांतं पुण्याचारसमन्वितम् । सुव्रतस्य प्रवक्ष्यामि व्रतचर्यां द्विजोत्तमाः
आता मी तुम्हाला त्यांच्या पुण्यशील वर्तनाची आणि सुव्रताच्या व्रताचरणाची कथा सांगतो, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.
यथा तेन समाराध्य नारायणमनामयम्
त्याने कसा निष्कलंक नारायणाची भक्ती केली—