सगजं सुंदरं दृष्ट्वा पुरुषं दिव्यलक्षणम् । व्यतर्कयत्सोमशर्मा विस्मयाविष्टमानसः
तो सुंदर हत्ती आणि दिव्य चिन्हांनी युक्त पुरुष पाहून, सोमशर्मा आश्चर्यचकित मनाने विचार करू लागला.
कोऽयं प्रयाति दिव्यांगः पंथानं प्राप्य सुव्रतः । एवं चिंतयतस्तस्य यावद्गृहं समाप्तवान्
हा दिव्य रूपाचा, सद्गुणी पुरुष कोण आहे, जो या मार्गाने जात आहे? असे विचार करत असतानाच तो आपल्या घरी पोहोचला.
प्रविशंतं गृहद्वारं देवरूपं मनोहरम् । हर्षेण महताविष्टः सोमशर्मा द्विजोत्तमः
तो घराच्या दारातून आत जात असताना, सोमशर्मा हा श्रेष्ठ ब्राह्मण, त्या मोहक, देवासारख्या रूपाला पाहून मोठ्या आनंदाने भरून गेला.
स्वगृहं प्रति धर्मात्मा त्वरमाणः प्रयाति च । गृहद्वारं गतो यावत्तावत्तं तु न पश्यति
तो धर्मात्मा आपल्या घराकडे घाईने निघाला; पण दारात पोहोचल्यावर त्याला तो पुरुष तिथे दिसला नाही.
पतितान्येव पुष्पाणि सौहृद्यानि महामतिः । दिव्यानि वासयुक्तानि प्रांगणे द्विजसत्तमः
फक्त काही सुंदर, सुगंधी आणि दिव्य फुले अंगणात पडलेली होती; त्या ब्राह्मणाच्या अंगणात त्या फुलांचा सुगंध दरवळत होता.
चंदनैः कुंकुमैः पुण्यैः सुगंधैस्तु विलेपितम् । स्वकीयं प्रांगणे दृष्ट्वा दूर्वाक्षतसमन्वितम्
त्याने आपल्या अंगणात चंदन, केशर आणि पवित्र, सुगंधी द्रव्यांनी लेपलेले, दुर्वा आणि अक्षतांनी सजवलेले दृश्य पाहिले.
स एवं विस्मयाविष्टश्चिंतयानः पुनः पुनः । ददर्श सुमनां प्राज्ञो दिव्यमंगलसंपदम्
तो असेच आश्चर्यचकित होऊन पुन्हा पुन्हा विचार करत राहिला; आणि त्या बुद्धिमान सोमशर्माने दिव्य, मंगलमय समृद्धी पाहिली.
सोमशर्मोवाच- केन दत्तानि दिव्यानि एतान्याभरणानि च । शृंगारंरूपसौभाग्यं वस्त्रालंकारभूषणम्
सोमशर्मा म्हणाला – ही दिव्य दागिने, हे अलंकार, सौंदर्य आणि वस्त्रांची सजावट कोणी दिली?
तन्मे त्वं कारणं भद्रे कथयस्वाविशंकिता । एवं संभाष्यतां भार्यां विरराम द्विजोत्तमः
हे सुभगे, या गोष्टीचं कारण तू मला निःसंकोचपणे सांग. असं आपल्या पत्नीला सांगून तो श्रेष्ठ ब्राह्मण गप्प बसला.
सुमनोवाच- शृणु कांत समायातः कश्चिद्देववरोत्तमः । श्वेतनागसमारूढो दिव्याभरणभूषितः
सुमना म्हणाली — ऐक प्रिय, एक श्रेष्ठ देवता आली होती, ती पांढऱ्या हत्तीवर बसलेली होती आणि दिव्य दागिन्यांनी सजलेली होती.
दिव्यगंधानुलिप्तांगो दिव्याश्चर्यसमन्वितः । न जाने को हि देवोसौ विप्रगंधर्वसेवितः
त्याच्या अंगाला दिव्य सुवास लावलेला होता, आणि तो अनेक अद्भुत गुणांनी युक्त होता. तो कोणता देव आहे हे मला माहीत नाही, पण ब्राह्मण आणि गंधर्व त्याची सेवा करत होते.
स्तूयमानः समायातो देवगंधर्वचारणैः । योषितः पुण्यरूपाढ्या रूपशृंगारसंयुताः
तो देव, गंधर्व आणि चारण यांच्या स्तुतीने तिथे आला. त्याच्यासोबत सुंदर आणि पुण्यवान स्त्रिया होत्या, ज्या रूप आणि सौंदर्याने भरलेल्या होत्या.
सर्वाभरणशोभाढ्याः सर्वाः पूर्णमनोरथाः । ताभिः सह समक्षं मे पुरुषेण महात्मना
त्या सर्व स्त्रिया दागिन्यांनी सजलेल्या होत्या आणि त्यांची सर्व इच्छापूर्ती झालेली होती. त्या स्त्रियांसह तो महान पुरुष माझ्या समोर आला.
चतुष्कं पूरितं रत्नैः सर्वशोभासमन्वितम् । तत्राहमासने पुण्ये स्थापिता ब्राह्मणैः किल
तेथे ब्राह्मणांनी माझ्यासाठी एक चौकोनी, रत्नांनी भरलेलं आणि सर्व प्रकारच्या शोभेने युक्त आसन ठेवले होते.
वस्त्रालंकारभूषां मे ददुस्ते सर्व एव हि । वेदमंगलगीतैस्तु शास्त्रगीतैश्च पुण्यदैः
त्यांनी मला वस्त्र आणि दागिने दिले, आणि वेदांच्या मंगल गीतांनी व शास्त्रातील पुण्यदायी गाण्यांनी माझं स्वागत केलं.
अभिषिक्तास्मि तैः सर्वैरंतर्धानं पुनर्गताः । मामेवं परितः सर्वे पुनरूचुर्द्विजोत्तम
त्यांनी मला सर्वांनी अभिषेक केला आणि मग ते सगळे अदृश्य झाले. ते सर्व माझ्या आजूबाजूला येऊन पुन्हा बोलले, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण—
तव गेहं वयं सर्वे वसिष्यामः सदैव हि । शुचिर्भव सुकल्याणि भर्त्रा सार्द्धं सदैव हि
आम्ही सगळे तुझ्या घरी नेहमी राहू. हे शुभे, तू नेहमी पवित्र राहा आणि पतीसोबतच रहा.
एवमुक्त्वा गताः सर्वे एवं दृष्टं मयैव हि । तया यत्कथितं वृत्तं समाकर्ण्य महामतिः
असं सांगून ते सर्व निघून गेले. मी हे सर्व स्वतः पाहिलं. तिने सांगितलेली ही घटना ऐकून तो बुद्धिमान पुरुष—
पुनश्चिंतां प्रपन्नोऽसौ किमिदं देवनिर्मितम् । विचिन्तयित्वाथ तदा सोमशर्मा महामतिः
पुन्हा विचारात पडला — 'हे काय, देवांनी घडवलेलं काही आहे का?' मग विचार करून, तो सोमशर्मा, तो बुद्धिमान—
ब्रह्मकर्मणि संयुक्तः साधर्म्यं धर्ममुत्तमम् । तस्माद्गर्भं महाभागा दधार व्रतशालिनी
ब्रह्मकर्मात आणि श्रेष्ठ धर्मपालनात गुंतला. म्हणून ती पुण्यवती, व्रतस्थ स्त्री गर्भवती झाली.
तेन गर्भेण सा देवी अधिकं शुशुभे तदा । संदीप्तपुत्रसंयुक्त तेजोज्वालासमन्विता
त्या गर्भामुळे ती देवी त्या काळात अधिक तेजस्वी दिसू लागली, जणू एखाद्या तेजस्वी पुत्राच्या प्रकाशाने उजळून निघाली.
सा हि जज्ञे च तपसा तनयं देवसन्निभम् । अंतरिक्षे ततो नेदुर्देवदुंदुभयस्तदा
तिने आपल्या तपामुळे देवासारखा पुत्र जन्माला घातला. तेव्हा आकाशात दिव्य नगारे वाजू लागले.
शंखान्दध्मुर्महादेवा गंधर्वा ललितं जगुः । अप्सरसस्तथा सर्वा ननृतुस्तास्तदा किल
महादेवांनी शंख फुंकले, गंधर्वांनी गोड गाणी गायली आणि सर्व अप्सरा त्या वेळी नृत्य करू लागल्या.
अथ ब्रह्मासुरैः सार्द्धं समायातो द्विजोत्तमः । चकार नाम तस्यैव सुव्रतेति समाहितः
मग ब्रह्मा आणि असुरांसह तेथे आले, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, आणि त्यांनी मन लावून त्या मुलाचं नाव 'सुव्रत' असं ठेवलं.
नाम कृत्वा ततो देवा जग्मुः सर्वे महौजसः । गतेषु तेषु देवेषु सोमशर्मासु तस्य च
नाव ठेवून सर्व तेजस्वी देव निघून गेले. ते देव आणि सोमशर्मा तिथून गेले तेव्हा—
जातकर्मादिकं कर्म चकार द्विजसत्तमः । जाते पुत्रे महाभागे सुव्रते देवनिर्मिते
त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने आपल्या पुत्रासाठी जातकर्म आणि इतर विधी केले. तो पुण्यशाली सुव्रत, देवांनी घडवलेला, जन्माला आला.
तस्य गेहे महालक्ष्मीर्धनधान्यसमाकुला । गजाश्वमहिषी गावः कांचनं रत्नमेव च
त्याच्या घरात मोठ्या लक्ष्मीने वास केला होता. धनधान्याने ते घर भरलेलं होतं. हत्ती, घोडे, म्हशी, गायी, सोनं आणि मौल्यवान रत्ने यांचा त्यात समावेश होता.
यथा कुबेरभवनं शुशुभे धनसंचयैः । तत्सोमशर्मणो गेहं तथैव परिराजते
जसं कुबेराचं घर संपत्तीच्या राशींनी उजळून निघालं होतं, तसंच सोमशर्माचं घरही तितकंच तेजस्वी दिसत होतं.
ध्यानपुण्यादिकं कर्म चका रद्विजसत्तमः । तीर्थयात्रां गतो विप्रो नानापुण्यसमाकुलः
तो श्रेष्ठ ब्राह्मण ध्यान, पुण्य अशी विविध सत्कर्मं करत असे. अनेक पुण्यांनी युक्त होऊन तो तीर्थयात्रेला गेला.
अन्यानि यानि पुण्यानि दानानि द्विजसत्तमः । चकार तत्र मेधावी ज्ञानपुण्य समन्वितः
त्या ठिकाणी त्या बुद्धिमान ब्राह्मणाने इतरही पुण्याची कामं आणि दानधर्म केले. त्याच्यात ज्ञानाचं पुण्यही होतं.