तस्मान्माघे बहिः स्नायादात्मनो हितकाम्यया । अथातः संप्रवक्ष्यामि माघस्नानविधिं परम्
म्हणून माघ महिन्यात स्वतःच्या कल्याणासाठी बाहेर स्नान करावे. आता मी माघस्नानाची सर्वोच्च पद्धत सांगतो.
कर्तव्यो नियमः कश्चिद्व्रतरूपी नरोत्तमैः । फलातिशयहेतोर्वै किंचिद्भोज्यं त्यजेद्बुधः
श्रेष्ठ पुरुषांनी काही नियम, व्रत स्वीकारावे. अधिक फळासाठी ज्ञानी माणसाने थोडेसे अन्न सोडावे.
भूमौ शयीत होतव्यमाज्यं तिलविमिश्रितम् । त्रिकालं चार्चयेद्विष्णुं वासुदेवं सनातनम्
माणसाने जमिनीवर झोपावे, तुपात तिळ मिसळून होम करावा आणि वासुदेव, सनातन विष्णूची दिवसातून तीन वेळा पूजा करावी.
दातव्यो दीपकोऽखंडो देवमुद्दिश्य माधवम् । इंधनं कंबलं वस्त्रमुपानत्कुंकुमं घृतम्
माधवाला उद्देशून अखंड दिवा द्यावा, तसेच इंधन, कम्बळ, वस्त्र, पायजोड्या, कुंकू आणि तूपही द्यावे.
तैलं कार्पासकोष्ठं च तूलीं तूलवटीं पटीम् । अन्नं चैव यथाशक्ति देयं माघे नराधिप
तेल, कापूस, वात, तुळ, तुळाच्या गाठी, कापड आणि अन्न, आपल्या सामर्थ्यानुसार माघ महिन्यात द्यावे, राजन.
सुवर्णं रत्तिकामात्रं दद्याद्वेदविदे तथा । तद्दानमक्षयं राजन्समुद्र इव सर्वदा
वेदा जाणणाऱ्याला जवळपास ज्वारीच्या दाण्याएवढे सोने द्यावे. हे दान, राजन, समुद्रासारखे नेहमीच अक्षय असते.
परस्याग्निं न सेवेत त्यजेच्चैव प्रतिग्रहम् । माघांते भोजयेद्विप्रान्यथाशक्ति नराधिप
दुसऱ्याच्या अग्नीचा उपयोग करू नये आणि दानही स्वीकारू नये. माघाच्या शेवटी, राजाने आपल्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावे.
देया च दक्षिणा तेभ्य आत्मनः श्रेय इच्छता । एकादशीविधानेन माघस्योद्यापनं तथा
स्वतःच्या कल्याणाची इच्छा असणाऱ्याने त्यांना दक्षिणा द्यावी. तसेच एकादशीप्रमाणे माघ महिन्याचा समारोप करावा.
कर्तव्यं श्रद्दधानेन ह्यक्षय्य स्वर्गवांछया । अनंतपुण्यावाप्त्यर्थं विष्णुसंप्रीतिहेतवे
ज्याच्या मनात श्रद्धा आहे, त्याने हे व्रत करावे, अक्षय स्वर्गाची इच्छा ठेवून, अनंत पुण्य मिळवण्यासाठी आणि विष्णूला प्रसन्न करण्यासाठी.
मकरस्थे रवौ माघे गोविंदाच्युतमाधव । स्नानेनानेन भो देव यथोक्तफलदो भव
माघ महिन्यात सूर्य मकर राशीत असताना, गोविंद, अच्युत, माधव, या स्नानाने जसे फळ सांगितले आहे, तसे दे.
इति मंत्रं समुच्चार्य स्नायान्मौनी समाहितः । वासुदेवं हरिं कृष्णं माधवं च स्मरेत्पुनः
हा मंत्र उच्चारून, मन एकाग्र करून, मौनाने स्नान करावे आणि पुन्हा वासुदेव, हरि, कृष्ण, माधव यांचा स्मरण करावा.
गृहेऽपि सजलं कुंभं वायुना निशिपीडितम् । तत्स्नानं तीर्थसदृशं सर्वकामफलप्रदम्
घरातसुद्धा, पाण्याने भरलेला कलश, रात्री वाऱ्याने स्पर्शलेला, अशा पाण्याने केलेले स्नान तीर्थस्नानासारखे सर्व इच्छित फळ देणारे असते.
तत्र व्रतेन दातव्यं सान्नं चोपस्करान्वितम् । तत्स्नानस्य प्रभावेण नरो न निरयं व्रजेत्
तेथे व्रताने, जेवण आणि त्यासोबत लागणाऱ्या वस्तू द्याव्यात. त्या स्नानाच्या प्रभावाने माणूस कधीच नरकात जात नाही.
तप्तेन वारिणा स्नानं यद्गृहे क्रियते नरैः । षडब्दफलदं तद्धि मकरस्थे दिवाकरे
मकर राशीत सूर्य असताना घरात गरम पाण्याने केलेले स्नान, सहा वर्षांचे फळ देते.
बहिः स्नानं तु वाप्यादौ द्वादशाब्दफलं स्मृतम् । तडागे द्विगुणं राजन्नद्यां चैव चतुर्गुणम्
राजा, बाहेर तलावात स्नान केल्याने बारा वर्षांचे फळ मिळते, तर तळ्यात स्नान केल्यास ते फळ दुप्पट होते आणि नदीत स्नान केल्यास ते फळ चारपट मिळते.
शतधा देवखातेषु शतधा तु महानदे । शतं चतुर्गुणं राजन्महानद्याश्च संगमे
देवांनी निर्माण केलेल्या जलाशयात किंवा मोठ्या नदीत स्नान केल्याने शंभरपट पुण्य मिळते, आणि मोठ्या नद्यांच्या संगमावर स्नान केल्यास ते पुण्य चारशे पट होते.
सहस्रगुणितं सर्वं तत्फलं मकरे रवौ । गंगायां स्नानमात्रेण लभते मानवो नृप
सूर्य मकर राशीत असताना हे सर्व पुण्य हजारपट वाढते, आणि गंगेत स्नान केल्याने मनुष्याला ते सहज मिळते.
गंगायां येऽवगाहंति माघमासे नृपोत्तम । चतुर्युगसहस्रं तु न पतंति सुरालयात्
राजाधिराज, जे लोक माघ महिन्यात गंगेत डुबकी घेतात, ते चार हजार युगांपर्यंत देवांच्या लोकातून खाली पडत नाहीत.
दिनेदिने सहस्रं तु सुवर्णानां विशांपते । तेन दत्तं तु गंगायां यो माघे स्नाति मानवः
माघ महिन्यात गंगेत स्नान करणाऱ्या माणसाने जणू रोज हजार सुवर्णमुद्रा दान केल्या, असे पुण्य मिळते.
शतेन गुणितं माघे सहस्रं राजसत्तम । निर्दिष्टमृषिभिः स्नानं गंगायामुनसंगमे
राजा, माघ महिन्यात गंगा आणि यमुना संगमावर स्नान केल्याने हजार पट पुण्य शंभरपट वाढते, असे ऋषींनी सांगितले आहे.
पापौघभूरिभारस्य दाहार्थे च प्रजापतिः । प्रयागं विदधे भूप प्रजानां च हिते स्थितः
राजा, प्रजापतीने प्राण्यांच्या कल्याणासाठी आणि पापांचा मोठा भार जाळण्यासाठी प्रयागाची स्थापना केली.
शृणु स्थानमिदं सम्यक्सितासित जलं किल । पापरूप पशूनां च ब्रह्मणा विहितं पुरा
हे ऐक, या पवित्र स्थळी पांढऱ्या आणि काळ्या पाण्याचा संगम आहे; ब्रह्मदेवाने पूर्वी पापी जीवांसाठी हे ठिकाण निर्माण केले.
सितासितजले मज्जेदपि पापशतान्वितः । मकरस्थे रवौ माघे नैव गर्भेषु मज्जति
माघ महिन्यात सूर्य मकर राशीत असताना, जो शेकडो पापांनी भरलेला असला तरी पांढऱ्या-काळ्या पाण्यात स्नान करतो, त्याला पुन्हा गर्भात जन्म घ्यावा लागत नाही.
सूनारतोऽपि यो मर्त्यः प्रयागे स्नानमाचरेत् । माघेमासि नरव्याघ्र स याति परमंपदम्
माघ महिन्यात प्रयागात जो मनुष्य स्नान करतो, जरी तो आपल्या पत्नीमध्ये आसक्त असला तरी, नरश्रेष्ठ, तो परमपदाला पोहोचतो.
सितासिता तु या धारा सरस्वत्याविगर्भिता । तन्मार्गं विष्णुलोकस्य सृष्टिकर्ता ससर्ज वै
सृष्टीकर्त्याने सरस्वतीमधून उत्पन्न झालेली पांढरी-काळी धार विष्णुलोकाकडे जाण्याचा मार्ग म्हणून निर्माण केली.
दुस्तरा वैष्णवी माया देवैरपि सुदुर्जया । प्रयागे दह्यते सा तु माघे मासि नराधिप
राजाधिराज, विष्णूची माया अत्यंत कठीण आहे, देवांनाही ती जिंकता येत नाही; पण माघ महिन्यात प्रयागात ती पूर्णपणे नष्ट होते.
तेजोमयेषु लोकेषु भुक्त्वा भोगाननेकशः । पश्चाच्चक्रिणि लीयंते प्रयागे माघ मज्जनात्
माघ महिन्यात प्रयागात स्नान केल्याने, अनेक तेजस्वी लोकांमध्ये सुख उपभोगून, शेवटी ते विष्णूच्या चक्रात विलीन होतात.
उपस्पृशति यो माघे मकरार्के सितासिते । न तत्पुण्यं च संख्यातुं चित्रगुप्तोऽपि वेत्यलम्
माघ महिन्यात सूर्य मकर राशीत असताना, जो पांढऱ्या-काळ्या पाण्याचा स्पर्श करतो, त्याचे पुण्य किती आहे हे चित्रगुप्तालाही मोजता येत नाही.
सन्निमज्जति यो माघे मकरस्थ सितासिते । तस्य पुण्यस्य माहात्म्यं वक्तुं ब्रह्मापि न क्षमः
माघ महिन्यात सूर्य मकर राशीत असताना, जो पांढऱ्या-काळ्या पाण्यात पूर्णपणे डुबकी घेतो, त्याच्या पुण्याचे माहात्म्य ब्रह्मदेवालाही सांगता येत नाही.
संवत्सरशतं साग्रं निराहारस्य यत्फलम् । प्रयागे माघमासे तु त्र्यहस्नानस्य तत्फलम्
माघ महिन्यात प्रयागात सलग तीन दिवस स्नान केल्याने, जसे शंभर वर्ष उपवास केल्याचे फळ मिळते, तसेच फळ मिळते.