नियमस्तु समायातस्तव पार्श्वे द्विजोत्तम । अनिर्मुक्तो महादीप्तः शुद्धस्फटिकसन्निभः
नियम तुझ्या जवळ आला आहे, द्विजश्रेष्ठा. तो अखंड, तेजस्वी आणि स्वच्छ स्फटिकासारखा आहे.
पयःकमंडलुकरो दंतकाष्ठधरो द्विजः । शौच एष समायातो भवतः सन्निधाविह
पाण्याचा कमंडलू आणि दंतकाष्ठ हातात असलेला हा ब्राह्मण म्हणजे शौच, तो तुझ्या सान्निध्यात येथे आला आहे.
अतिसाध्वी महाभागा सत्यभूषणभूषिता । सर्वभूषणशोभांगी शुश्रूषेयं समागता
ही अतिशय सती, मोठ्या भाग्याची, सत्यरूपी अलंकारांनी सजलेली आहे. सर्व अलंकारांची शोभा लाभलेली ही शुश्रूषा येथे आली आहे.
अतिधीरा प्रसन्नांगी गौरी प्रहसितानना । पद्महस्ता इयं धात्री पद्मनेत्रा सुपद्मिनी
ही अतिशय धीर, प्रसन्न देहाची, गोरी, हसतमुख आहे. कमळहस्त, कमळासारख्या डोळ्यांची ही धात्री, अत्यंत सुंदर आहे.
दिव्यैराभरणैर्युक्ता क्षमा प्राप्ता द्विजोत्तम । अतिशांता सुप्रतिष्ठा बहुमंगलसंयुता
दैवी दागिन्यांनी सजलेली क्षमा येथे आली आहे, द्विजश्रेष्ठा. ती अत्यंत शांत, दृढ आणि अनेक शुभ गुणांनी युक्त आहे.
दिव्यरत्नकृता शोभा दिव्याभरणभूषिता । तव शांतिर्महाप्राज्ञ ज्ञानरूपा समागता
दैवी रत्नांनी उजळलेली, दैवी अलंकारांनी सजलेली तुझी शांती, महाप्राज्ञा, ज्ञानरूपाने येथे आली आहे.
परोपकारकरणा बहुसत्यसमाकुला । मितभाषा सदैवासौ अकल्पा ते समागता
परोपकार करणारी, सत्याने भरलेली, नेहमी मोजके बोलणारी ही अकल्पा तुझ्याकडे आली आहे.
प्रसन्ना सा क्षमायुक्ता सर्वाभरणभूषिता । पद्मासना सुरूपा सा श्यामवर्णा यशस्विनी
ती प्रसन्न, क्षमायुक्त, सर्व अलंकारांनी सजलेली आहे. कमळावर बसलेली, सुंदर, श्यामवर्णाची आणि कीर्तीवान आहे.
अहिंसेयं महाभागा भवंतं तु समागता । तप्तकांचनवर्णांगी रक्तांबरविलासिनी
ही अहिंसा, मोठ्या भाग्याची, तुझ्याकडे आली आहे. तिचे अंग तांबड्या सोन्यासारखे आहे आणि ती लाल वस्त्र घालून आनंदित आहे.
सुप्रसन्ना सुमंत्रा च यत्र तत्र न पश्यति । ज्ञानभावसमाक्रांता पुण्यहस्ता तपस्विनी
ती अत्यंत प्रसन्न, उत्तम मंत्र जाणणारी, कुठेही न पाहणारी, ज्ञानभावाने भरलेली, शुभहस्त आणि तपस्विनी आहे.
मुक्ताभरणशोभाढ्या निर्मला चारुहासिनी । इयं श्रद्धा महाभाग पश्य पश्य समागता
मुक्ता दागिन्यांच्या शोभेने युक्त, निर्मळ, सुंदर हास्य असलेली ही श्रद्धा, महाभाग, पाहा पाहा, येथे आली आहे.
बहुबुद्धिसमाक्रांता बहुज्ञानसमाकुला । सुभोगासक्तरूपा सा सुस्थिता चारुमंगला
अनेक बुद्धीने व्यापलेली, भरपूर ज्ञानाने युक्त, उत्तम सुखात रमलेली, स्थिर आणि सुंदर मंगलमय आहे.
सर्वेष्टध्यानसंयुक्ता लोकमाता यशस्विनी । सर्वाभरणशोभाढ्या पीनश्रोणि पयोधरा
सर्व इच्छित ध्यानांनी युक्त, जगाची माता, कीर्तीवान, सर्व अलंकारांनी सजलेली, भरदार कंबर आणि उन्नत स्तन असलेली आहे.
गौरवर्णा समायाता माल्यवस्त्रविभूषिता । इयं मेधा महाप्राज्ञ तवैव परिसंस्थिता
गोरीवर्णाची, माळा आणि वस्त्रांनी सजलेली ही मेधा, महाप्राज्ञा, तुझ्या जवळ स्थिर आहे.
हंसचंद्रप्रतीकाशा मुक्ताहारविलंबिनी । सर्वाभरणसंभूषा सुप्रसन्ना मनस्विनी
हंस आणि चंद्रासारखी, मुक्ताहार घातलेली, सर्व अलंकारांनी सजलेली, अत्यंत प्रसन्न आणि बुद्धिमान आहे.
श्वेतवस्त्रेण संवीता शतपत्रं शयेकृतम् । पुस्तककरा पंकजस्था राजमाना सदैव हि
पांढऱ्या वस्त्रांनी वेढलेली, शतदल कमळावर विसावलेली, हातात पुस्तक असलेली, कमळावर बसलेली, नेहमी तेजस्वी आहे.
एषा प्रज्ञा महाभाग भाग्यवंतं समागता । लाक्षारससमावर्णा सुप्रसन्ना सदैव हि
ही प्रज्ञा, महाभाग, भाग्यवानाकडे आली आहे. ती लाखरसासारख्या रंगाची आणि नेहमी अत्यंत प्रसन्न आहे.
पीतपुष्पकृतामाला हारकेयूरभूषणा । मुद्रिका कंकणोपेता कर्णकुंडलमंडिता
पिवळ्या फुलांची माळ घातलेली, हार आणि कंकणांनी सजलेली, अंगठ्या आणि बांगड्या असलेली, कानात कुंडले घातलेली आहे.
पीतेन वाससा देवी सदैव परिराजते । त्रैलोक्यस्योपकाराय पोषणायाद्वितीयका
ती देवी नेहमी पिवळ्या वस्त्रात शोभून दिसते, तीनही लोकांच्या उपकारासाठी आणि पोषणासाठी दुसरी म्हणून ओळखली जाते.
यस्याः शीलं द्विजश्रेष्ठ सदैव परिकीर्तितम् । सेयं दया सु संप्राप्ता तव पार्श्वे द्विजोत्तम
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, जिचे सदैव गुणगान केले जाते, ती दया आता तुझ्या जवळ आली आहे, हे उत्तम ब्राह्मण.
इयं वृद्धा महाप्राज्ञ भावभार्या तपस्विनी । मम माता द्विजश्रेष्ठ धर्मोहं तव सुव्रत
ही वृद्ध, अत्यंत बुद्धिमान, भावपूर्ण पत्नी आणि तपस्विनी माझी आई आहे, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण; मी धर्म आहे आणि तू व्रतस्थ आहेस.
इति ज्ञात्वा शमं गच्छ मामेवं परिपालय । दुर्वासा उवाच- यदि धर्मः समायातो मत्समीपं तु सांप्रतम्
हे जाणून तू शांतता मिळव, आणि माझी अशीच काळजी घे. दुर्वासा म्हणाले - जर धर्म आता माझ्या जवळ आला असेल—
एतन्मे कारणं ब्रूहि किं ते धर्म करोम्यहम् । धर्म उवाच- कस्मात्क्रुद्धोसि विप्रेन्द्र किमेतैर्विप्रियं कृतम्
हे धर्मा, मला हे कारण सांग, मी तुझ्याकडून काय करून घ्यावे? धर्म म्हणाले - हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, तू रागावला आहेस, या लोकांनी काय चुकीचे केले?
तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि दुर्वासो यदि मन्यसे । दुर्वासा उवाच- येनाहं कुपितो देव तदिदं कारणं शृणु
हे दुर्वासा, तुला योग्य वाटले तर मला कारण सांग. दुर्वासा म्हणाले - ज्या कारणासाठी मी रागावलो आहे, ते ऐक, हे देव.
दमशौचैः सुसंक्लेशैः शोधितं कायमात्मनः । लक्षवर्षप्रमाणं वै तपश्चर्या मया कृता
स्वतःवर संयम, शुद्धता आणि कठोर तप करून मी माझे शरीर शुद्ध केले आहे; लक्ष वर्षे मी तपस्या केली आहे.
एवं पश्यसि मामेवं दया तेन प्रवर्तते । तस्मात्क्रुद्धोस्मि तेद्यैव शापमेवं ददाम्यहम्
तू मला असा पाहतोस आणि दया त्याप्रमाणे वागते; म्हणून मी रागावलो आहे आणि आज तुला शाप देणार आहे.
एवं श्रुत्वा तदा तस्य तमुवाच महामतिः । धर्म उवाच- मयि नष्टे महाप्राज्ञ लोको नाशं समेष्यति
हे ऐकून, त्या बुद्धिमानाने त्याला असे सांगितले. धर्म म्हणाले - जर मी नष्ट झालो, हे महाप्राज्ञ, तर जगाचा नाश होईल.
दुःखमूलमहं तात निकर्शामि भृशं द्विज । सौख्यं पश्चादहं दद्मि यदि सत्यं न मुंचति
मी दुःखाचा मूळ आहे, हे तात, मी ब्राह्मणांना फार त्रास देतो; नंतर मी सुख देतो, जर सत्य सोडले नाही तर.
पापोयं सुखमूलस्तु पुण्यं दुःखेन लभ्यते । पुण्यमेवं प्रकुर्वाणः प्राणी प्राणान्विमुंचति
पाप हे सुखाचे मूळ आहे, पण पुण्य दुःखातून मिळते; पुण्य करताना जीव आपले प्राण सोडतो.
महत्सौख्यं ददाम्येवं परत्र च न संशयः । दुर्वासा उवाच- सुखं येनाप्यते तेन परं दुःखं प्रपद्यते
मी असे मोठे सुख देतो आणि पुढेही नक्कीच देतो. दुर्वासा म्हणाले - ज्याने सुख मिळवले, त्याला मोठे दुःखही मिळते.