सा पुत्रं दीप्तिसंयुक्तं द्वितीयमिव भास्करम् । सुभगं चारुसर्वांगं सर्वलक्षणसंयुतम्
तिने तेजाने युक्त असा, दुसऱ्या सूर्यासारखा, सुंदर व सर्वांगसुंदर, सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त असा पुत्र जन्माला घातला.
चतुर्बाहुं महाकायं लोकपालं सुरेश्वरम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं चक्रपद्मसुहस्तकम्
तो चार हातांचा, मोठ्या देहाचा, लोकपाल आणि देवांचा स्वामी, तेजाच्या ज्वाळांनी वेढलेला, चक्र आणि कमळ हातात असलेला होता.
चंद्रबिंबानुकारेण वदनेन महामतिः । राजमानं महाप्राज्ञं तेजसा वैष्णवेन च
त्याचे मुख चंद्रासारखे, बुद्धीने महान, तेजस्वी आणि विष्णूच्या तेजाने युक्त, तो अत्यंत शोभिवंत दिसत होता.
अन्यैश्च लक्षणैर्दिव्यैर्दिव्यभावैरलंकृतम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं चंद्रास्यं कमलेक्षणम्
इतर दिव्य लक्षणांनी आणि स्वर्गीय गुणांनी सजलेला, सर्व शुभ लक्षणांनी परिपूर्ण, चंद्रासारखे मुख आणि कमळासारखी डोळे असलेला होता.
आजग्मुस्ते त्रयो देवा ऋषयो वेदपारगाः । गंधर्वाश्च ततो नागाः सिद्धाविद्याधरास्तथा
नंतर तीन देव, वेदपारंगत ऋषी, गंधर्व, नाग, सिद्ध आणि विद्याधर तेथे आले.
ऋषयः सप्त ते दिव्याः पूर्वापरमहौजसः । अन्ये च मुनयः पुण्याः पुण्यमंगलदायिनः
सात दिव्य ऋषी, प्राचीन आणि बलशाली, तसेच इतर पुण्यवान आणि मंगलदायक मुनी आले.
आजग्मुस्ते महात्मानो हर्षनिर्भरमानसाः । तस्मिञ्जाते महाभागे भगवंतो महौजसि
ते महान आत्मे, आनंदाने भरलेल्या मनाने, त्या अत्यंत पुण्यशाली आणि तेजस्वी भगवंताच्या जन्मासाठी आले.
आजग्मुर्देवताः सर्वे पर्वतास्तु तपस्विनः । क्षीराद्याः सागराः सर्वे नद्यश्चैव तथामलाः
सर्व देव, तपस्वी पर्वत, क्षीरासारखे सर्व समुद्र आणि निर्मळ नद्या तेथे आल्या.
प्रीतिमंतस्ततः सर्वे ये चान्ये हि चराचराः । मंगलैस्तु महोत्साहं चक्रुः सर्वे सुरेश्वराः
तेव्हा तिथे उपस्थित असलेले आणि इतर सर्व सजीव-निर्जीव प्राणी आनंदित झाले; सर्व देवांचे अधिपती मोठ्या उत्साहाने शुभकार्ये करू लागले.
ननृतुश्चाप्सराः संघा गंधर्वा ललितं जगुः । वेदमंत्रैस्ततो देवा ब्राह्मणा वेदपारगाः
अप्सरांचा समूह नाचू लागला आणि गंधर्वांनी मधुर गाणी गायली; मग देव आणि वेदपारंगत ब्राह्मण वेदमंत्र म्हणू लागले.
स्तुवंति तं महात्मानं सुतं वै कश्यपस्य च । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च वेदाश्चैव समागताः
सर्वांनी त्या महान आत्म्याचे, कश्यपांच्या पुत्राचे, तसेच ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र आणि एकत्रित वेदांचे स्तवन केले.
सांगोपांगैश्च संयुक्तास्तस्मिञ्जाते महौजसि । त्रैलोक्ये यानि सत्वानि पुण्ययुक्तानि सत्तम
संपूर्ण अंगोपांगांसह, तीनही लोकांतील पुण्यवान जीव त्या तेजस्वी जन्माच्या वेळी एकत्र आले, हे श्रेष्ठांमध्ये श्रेष्ठ.
समागतानि तत्रैव तस्मिञ्जाते महौजसि । मंगलं चक्रिरे सर्वे गीतपुण्यैर्महोत्सवैः
त्या तेजस्वी जन्माच्या वेळी जमलेले सर्वजण पुण्यगायन आणि मोठ्या उत्सवांनी शुभकार्ये करू लागले.
हर्षेण निर्भराः सर्वे पूजयंतो महौजसः । ब्रह्माद्याश्च त्रयो देवाः कश्यपोथ बृहस्पतिः
सर्वजण आनंदाने भरून जाऊन त्या तेजस्वी पुरुषाची पूजा करू लागले; ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, कश्यप आणि बृहस्पती यांनीही त्याचा सन्मान केला.
चक्रिरे नामकर्माणि तस्यैव हि महात्मनः । वसुदत्तेति विख्यातो वसुदेति पुनस्तव
त्या महान आत्म्याचे नामकरण त्यांनी केले; तो 'वसुदत्त' म्हणून प्रसिद्ध झाला आणि 'वसुद' असेही त्याचे नाव पडले.
आखंडलेति तन्नाम मरुत्वान्नाम ते पुनः । मघवांश्च बिडौजास्त्वं पाकशासन इत्यपि
त्याचे नाव 'आखंडल' असेही झाले, पुन्हा 'मरुत्वान' असेही त्याला म्हणतात; तू 'मघवान', 'बिडौजस' आणि 'पाकशासन' म्हणूनही ओळखला जातोस.
शक्रश्चैव हि विख्यात इंद्रश्चैवेति ते सुतः । इत्येतानि च नामानि तस्यैव च महात्मनः
तो 'शक्र' आणि 'इंद्र' म्हणूनही प्रसिद्ध आहे, तुझा पुत्र; या महान आत्म्याची ही सर्व नावे आहेत.
चक्रुश्च देवताः सर्वाः संतुष्टा हृष्टमानसाः । स्नानं तु कारयामासुः संस्काराणि महासुरः
सर्व संतुष्ट आणि आनंदी देवतांनी त्या महाअसुराचे स्नान व इतर संस्कार केले.
विश्वकर्माणमाहूय ददुराभरणानि च । तानि पुण्यानि दिव्यानि तस्मै ते तु महात्मने
विश्वकर्म्याला बोलावून त्यांनी दिव्य आणि पुण्यवान दागिने त्या महान आत्म्याला दिली.
जाते तस्मिन्महाभागे देवराजे महात्मनि । एवं मुदं ततः प्रापुः सर्वे देवा महौजसः
त्या तेजस्वी, महान आत्मा असलेल्या देवराजाचा जन्म झाल्यावर सर्व देवांना मोठा आनंद मिळाला.
पुण्ये तिथौ तथा ऋक्षे सुमुहूर्ते महात्मभिः । इंद्रत्वे स्थापितो देवैरभिषिक्तः सुमंगलैः
पुण्य तिथी, शुभ नक्षत्र आणि उत्तम मुहूर्तावर, देवांनी त्याला इंद्रपदावर बसवले आणि शुभशकुनांनी अभिषेक केला.
प्राप्तमैंद्रपदं तेन प्रसादात्तस्य चक्रिणः । तपश्चकार तेजस्वी वसुदत्तः सुरेश्वरः
विष्णूच्या कृपेने त्या महान आत्म्याने इंद्रपद मिळवले; वसुदत्त, देवांचा अधिपती, तेजस्वी तप करीत राहिला.
उग्रेण तेजसा युक्तो वज्रपाशांकुशायुधः
तो प्रचंड तेजाने युक्त होता आणि त्याच्याकडे वज्र, पाश आणि अंकुश ही शस्त्रे होती.
सूत उवाच- उग्रं समस्तं तपसः प्रभावं विलोक्य शुक्रो निजगाद गाथाम् । लोकेषु कोन्यो न भविष्यतीति यथा हि चायं च सुदर्शनीयः
सूता म्हणतो—त्याच्या कठोर तपश्चर्येचे सामर्थ्य पाहून शुक्राने असे म्हणत गीता गायली: 'जगात याच्या सारखा सुंदर दुसरा कोणी होणार नाही.'
विष्णोः प्रसादान्न परो महात्मा संप्राप्तमैश्वर्यमिहैव दिव्यम्
विष्णूच्या कृपेने, या महान आत्म्यासारखे दिव्य ऐश्वर्य इथे दुसऱ्या कोणालाही मिळाले नाही.
अनेन तुल्यो न भविष्यतीति लोकेषु चान्यस्तपसोग्रवीर्यः
जगात दुसरा कोणीही तपाच्या आणि प्रचंड सामर्थ्याच्या बाबतीत याच्या बरोबरीचा होणार नाही.
सूत उवाच- कश्यपस्य च भार्यान्या दनुर्नाम तपस्विनी । पुत्रशोकेन संतप्ता संप्राप्ता दितिमंदिरम्
सूतम्हणाले — कश्यपाची दुसरी पत्नी, तपस्विनी आणि दनू नावाची, आपल्या मुलाच्या दुःखाने व्याकुळ होऊन, दितीच्या घरी आली.
रोदमाना प्रणम्यैव पादपद्मयुगं तदा । दुःखेन महता प्राप्ता दितिस्तां प्रत्यबोधयत्
ती रडत रडत दितीच्या चरणांवर वाकली, मोठ्या दुःखाने भरून गेली होती. तेव्हा दितीने तिला हलकेच जागे केले.
दितिरुवाच- तवैव हि महाभागे किमिदं रोदकारणम् । पुत्रिण्यश्चैकपुत्रेण लोके नार्यो भवंति वै
दिती म्हणाली — हे भाग्यवती, तुला रडायचं कारण काय? या जगात स्त्रिया एका मुलावरच आई होत नाहीत.
भवती शतपुत्राणां गुणिनामपि भामिनि । माता त्वमसि कल्याणि शुंभादीनां महात्मनाम्
हे सुंदर स्त्री, तू शंभर गुणी मुलांची आई आहेस. शुभं आणि इतर महान आत्म्यांचेही तूच माता आहेस.