नराः सत्पुत्रमिच्छंति कुलवंशप्रभावकम् । स्त्रियो लोके महाभागाः सुपुण्याः पुण्यवत्सलाः
पुरुषांना नेहमीच चांगला, घराण्याचा मान वाढवणारा मुलगा हवा असतो. या जगात पुण्यवान, सद्गुणी आणि पुण्यावर प्रेम करणाऱ्या स्त्रिया असतात.
सुतमिच्छंति सर्वत्र पुण्यांगं पुण्यसाधकम् । कुक्षिं यस्या गतो गर्भः सुपुण्यः परिवर्त्तते
सर्वत्र स्त्रियांना पुण्यवान आणि चांगले कर्म करणारा मुलगा हवा असतो. ज्या स्त्रीच्या पोटी पुण्यवान गर्भ येतो, तिथे मोठे पुण्य घडते.
पुण्यान्पुत्रान्प्रसूयेत सा नारी पुण्यभागिनी । कुलाचारं कुलाधारं पितृमातृप्रतारकम्
पुण्य लाभलेल्या स्त्रीला सद्गुणी मुले होतात — जी घराण्याची परंपरा जपतात, घराचा आधार असतात आणि आई-वडिलांचा सन्मान वाढवतात.
विना पुण्यैः कथं नारी संप्राप्नोति सुतोत्तमम् । न जाने कीदृशैः पुण्यैरेष भर्ता सुपुण्यभाक्
पुण्याशिवाय कोणत्या स्त्रीला उत्तम मुलगा मिळू शकतो? माझ्या नवऱ्याला असे मोठे पुण्य कशामुळे मिळाले, हे मला माहीत नाही.
संजातो धर्मवीर्योपि धर्मात्मा धर्मवत्सलः । यस्य वीर्यान्मया प्राप्ता यूयं पुत्रास्ततोधिकाः
तो धर्माची ताकद घेऊन जन्मला, धर्मप्रिय आणि धर्मावर प्रेम करणारा आहे. त्याच्या सामर्थ्यामुळे मला तुम्ही, त्याहूनही श्रेष्ठ पुत्र, मिळाले.
एवं पुण्यप्रभावोयं भवंतः पुण्यवत्सलाः । मम पुत्रास्तु संजाताः पितृभक्तिपरायणाः
हे सर्व पुण्याच्या प्रभावामुळेच आहे — म्हणूनच तुम्ही सर्व पुण्यावर प्रेम करणारे आहात. माझे पुत्र वडिलांच्या भक्तीत मग्न झाले आहेत.
अहो लोकेषु पुण्यैश्च सुपुत्रः परिलभ्यते । एकैकशोधिकाः पंच मया प्राप्ता महाशयाः
खरंच, या जगात पुण्यामुळेच चांगला मुलगा मिळतो. मला पाच थोर, एकमेकांपेक्षा श्रेष्ठ असे पुत्र मिळाले.
यज्वानः पुण्यशीलाश्च तपस्तेजः पराक्रमाः । एवं संवर्धितास्ते तु तया मात्रा पुनः पुनः
हे सर्व यज्ञ करणारे, पुण्यशील, तपस्वी, तेजस्वी आणि पराक्रमी आहेत. अशा प्रकारे आईने त्यांना पुन्हा पुन्हा वाढवले.
हर्षेण महताविष्टाः प्रणेमुर्मातरं सुताः । पुत्रा ऊचुः- सुपुण्यैः प्राप्यते माता सन्माता सुपिता किल
मोठ्या आनंदाने पुत्रांनी आईला वंदन केले आणि म्हणाले: 'मातेला मोठ्या पुण्यामुळेच मिळवता येते, खरी आई आणि योग्य वडीलही.'
भवती पुण्यकृन्माता नो भाग्यैस्तु प्रवर्तिता । यस्या गर्भोदरं प्राप्य सुपुण्यैश्च प्रवर्द्धिताः
'आपण पुण्य करणारी आई आहात, नुसत्या नशिबाने नाही. आपल्या पोटी येऊन आणि पुण्याने वाढवले गेलो,'
जन्मजन्मनि त्वं माता पिता चैव भविष्यथः । पितोवाच- शृणुध्वं मामकाः पुत्राः सुवरं पुण्यदायकम्
'प्रत्येक जन्मात आपणच आमची आई आणि वडील व्हाल.' वडील म्हणाले: 'माझ्या मुलांनो, हे उत्तम आणि पुण्य देणारे वर ऐका.'
मयि तुष्टे सुता भोगा ननु भुंजंतु चाक्षयान् । पुत्रा ऊचुः- यदि तात प्रसन्नोसि वरं दातुमिहेच्छसि
'मी समाधानी असल्यास, माझ्या मुलांनो, तुम्ही कधीही न संपणारे सुख उपभोगा.' पुत्र म्हणाले: 'वडील, तुम्ही जर प्रसन्न असाल आणि वर द्यायची इच्छा असेल,'
अस्मान्प्रेषय गोलोकं वैष्णवं दाहवर्जितम् । पितोवाच- गच्छध्वं वैष्णवं लोकं यूयं विगतकल्मषाः
'आम्हाला गोलोक या विष्णूच्या लोकात, जिथे दुःख नाही, तिथे पाठवा.' वडील म्हणाले: 'तुम्ही सर्व पापमुक्त आहात, विष्णूच्या लोकात जा.'
मत्प्रसादात्तपोभिश्च पितृभक्त्यानया स्वया । एवमुक्ते तु तेनापि सुवाक्ये ऋषिणा ततः
'माझ्या कृपेने, तपस्येने आणि या वडिलांच्या भक्तीने.' ऋषीने हे शुभ वचन बोलल्यावर,
शंखचक्रगदापाणिर्गरुडारूढ आगतः । सपुत्रं शिवशर्माणमित्युवाच पुनः पुनः
शंख, चक्र आणि गदा हातात घेऊन, गरुडावर आरूढ असलेले ते भगवान आले आणि शिवशर्म्यांना पुत्रांसह पुन्हा पुन्हा म्हणू लागले:
सपुत्रेण त्वयाद्यैव जितो भक्त्यास्मि वै द्विज । पुत्रैः सार्द्धं समागच्छ चतुर्भिः पुण्यकारिभिः
'आज तू आणि तुझे पुत्र, तुमच्या भक्तीने मला जिंकले आहेस. चार पुण्य करणाऱ्या पुत्रांसह माझ्याकडे ये.'
अनया भार्यया सार्द्धं पुण्यया पतिकाम्यया । शिवशर्मोवाच- अमी गच्छंतु पुत्रा मे वैष्णवं लोकमुत्तमम्
या पुण्यवती, पतीवर पत्नीबरोबर शिवशर्मा म्हणाले, "माझे हे पुत्र उत्तम वैष्णव लोकात जावोत."
कंचित्कालं तु नेष्यामि भूमौ वै भार्यया सह । अनेनापि सुपुत्रेण अंत्येन सोमशर्मणा
थोडा काळ मी माझ्या पत्नीबरोबर आणि या शेवटच्या, चांगल्या पुत्र सोमशर्मासह पृथ्वीवर राहीन.
एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा सत्यभाषिणा । तानुवाचाथ देवेशः सुपुत्राञ्छिवशर्मणः
सत्य बोलणाऱ्या त्या ऋषीने हे शुभ वचन बोलल्यावर, देवांचा स्वामी शिवशर्माच्या चांगल्या पुत्रांना म्हणाला.
गच्छंतु मोक्षदं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । एवमुक्ते ततो विप्राश्चत्वारः सत्यचेतसः
"ते मुक्तिदायक, जळण्यापासून व नाशापासून मुक्त अशा लोकात जावोत." असे म्हटल्यावर, ते चार सत्यव्रती ब्राह्मण
विष्णुरूपधराः सर्वे बभूवुस्तत्क्षणादपि । इंद्रनीलसमावर्णैः शंखचक्रगदाधराः
त्या क्षणी सर्वजण विष्णुरूप धारण करून, इंद्रनीलासारखा निळा रंग, शंख, चक्र, गदा हातात घेऊन उभे राहिले.
सर्वाभरणसौभाग्या विष्णुरूपा महौजसः । हारकंकणशोभाढ्या रत्नमालाभिशोभिताः
सर्व अलंकारांनी आणि सौभाग्याने युक्त, तेजस्वी, गळ्यात हार व हातात कंकणांनी शोभलेले, रत्नमाळांनी सजलेले विष्णुरूप झाले.
सूर्यतेजःप्रतीकाशास्तेजोज्वालाभिरावृताः । प्रविष्टा वैष्णवं कायं पश्यतः शिवशर्मणः
सूर्याच्या तेजासारखे, तेजाच्या ज्वाळांनी वेढलेले, ते शिवशर्मा पाहत असताना वैष्णव देहात प्रवेशले.
दीपं दीपा यथा यांति तद्वल्लीना महामते । गतास्ते वैष्णवं धाम पितृभक्त्या द्विजोत्तमाः
जसे अनेक दिवे एकत्र मिळतात, तसेच त्या उत्तम ब्राह्मणांनी पितृभक्तीने वैष्णव धाम प्राप्त केले.
प्रभावं तु प्रवक्ष्यामि सुसत्यं सोमशर्मणः
आता मी सोमशर्माचा खरा प्रभाव सांगतो.
सूत उवाच- गतेषु तेषु गोलोकं वैष्णवं तमसः परम् । शिवशर्मा महाप्राज्ञः कनिष्ठं वाक्यमब्रवीत्
सूतेने सांगितले: जेव्हा ते सर्वजण अंधकारापलीकडील, वैष्णव गोळोकात गेले, तेव्हा ज्ञानी शिवशर्मा आपल्या धाकट्या पुत्राशी बोलले.
ब्राह्मण उवाच- सोमशर्मन्महाप्राज्ञ त्वं पितुर्भक्तितत्परः । अमृतस्य महाकुंभं रक्ष दत्तं मयाधुना
ब्राह्मण म्हणाले: सोमशर्मा, तू मोठा ज्ञानी आणि पितृभक्त आहेस; मी तुला हा अमृताचा मोठा कुंभ देतो, त्याची नीट राखण कर.
तीर्थयात्रां प्रयास्यामि अनया भार्यया सह । एवमस्तु महाभाग करिष्ये रक्षणं शुभम्
मी या पत्नीबरोबर तीर्थयात्रेला जाणार आहे. ठीक आहे, भाग्यवान, मी या कुंभाची नीट काळजी घेईन.
कुंभं दत्वा स मेधावी तस्य हस्ते महात्मनः । दशवर्षप्रमाणं तु तपस्तेपे निरंतरम्
त्या ज्ञानी पित्याने तो कुंभ आपल्या महात्मा पुत्राच्या हातात दिला आणि दहा वर्षे अखंड तप केला.
कुंभं रक्षति धर्मात्मा दिवारात्रमतंद्रितः । पुनः स हि समायातः शिवशर्मा महायशाः
धार्मिक सोमशर्मा दिवसरात्र थकवा न येता कुंभाची राखण करत होता; नंतर कीर्तीमान शिवशर्मा पुन्हा परतला.