अनया पितृभक्त्या ते जितोहं दैवतैः सह । ममापराधं त्वं सर्वं क्षंतुमर्हसि सत्तम
तुझ्या वडिलांवरील भक्तीमुळे तू मला आणि देवतांना जिंकलेस. हे श्रेष्ठा, माझे सर्व अपराध तू क्षमा करावेत.
वरं वरय भद्रं ते दुर्लभं च ददाम्यहम् । विष्णुशर्मा तदोवाच देवराजं तथागतम्
कोणताही वर माग, तुझ्या आयुष्यात मंगल घडो; अगदी दुर्मिळ वरसुद्धा मी तुला देईन. तेव्हा विष्णुशर्मा त्या आलेल्या देवराजाला म्हणाला—
विप्रतेजो महेंद्रेद्रं असह्यं देवदैवतैः । पितृभक्तस्य देवेश दुःसहं सर्वथा विभो
ब्राह्मणाचे तेज इंद्रालाही आणि देवांना सहन होत नाही; हे देवाधिदेव, वडिलांवरील भक्ती कोणालाही सहन होत नाही.
तेजोभंगो न कर्त्तव्यो ब्राह्मणानां महात्मनाम् । पुत्रपौत्रैः समस्तैस्तु ब्रह्मविष्णुहरान्पुनः
महात्मा ब्राह्मणांचे तेज कधीही कमी करू नये; त्यांच्या मुलांनातवंडांसह ते पुन्हा ब्रह्मा, विष्णू आणि हराचा नाश करतात.
नाशयंते न संदेहो यदि रुष्टा द्विजोत्तमाः । नागच्छेद्यद्भवानद्य तदा राज्यमनुत्तमम्
यात काहीच शंका नाही, जर श्रेष्ठ ब्राह्मण रागावले, तर ते सर्वांचा नाश करतात; आज जर तुम्ही आला नाहीत, तर तुमचे श्रेष्ठ राज्य टिकणार नाही.
आत्मतपः प्रभावेण अन्यस्मै त्वं महात्मने । दातुकामस्तु संजातो रोषपूर्णेन चक्षुषा
त्याच्या स्वतःच्या तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने, तो दुसऱ्या महात्म्याला वर द्यायला उत्सुक झाला आहे, आणि त्याच्या डोळ्यांत राग भरला आहे.
भवानद्य समायातो वरं दातुमिहेच्छसि । अमृतं देहि देवेंद्र पितृभक्तिं तथाचलाम्
आज तुम्ही येथे वर द्यायला आलात; हे देवेन्द्र, मला अमरत्व आणि वडिलांवरील अढळ भक्ती द्या.
एवंविधं वरं देहि यदि तुष्टोसि शत्रुहन् । एवं ददामि पुण्यं ते वरं चामृतसंयुतम्
हे शत्रूंचा नाश करणारा, जर तू समाधानी असशील तर असा वर दे; मी तुला पुण्य मिळवून देणारा आणि अमरत्वासह वर देतो.
एवमाभाष्य तं विप्रममृतं दत्तवान्स्वयम् । सकुंभं दत्तवांस्तस्मै प्रीयमाणेन चात्मना
असं म्हणून त्याने त्या ब्राह्मणाला स्वतः अमरत्व दिलं; आणि आनंदाने भरलेल्या मनाने त्याला एक भरलेला कलश दिला.
अचला ते भवेद्विप्र भक्तिः पितरि सर्वदा । एवमाभाष्य तं विप्रं विसृज्य च सहस्रदृक्
हे ब्राह्मण, तुझी वडिलांवरील भक्ती नेहमी अढळ राहील; असं म्हणून सहस्रदृष्टी त्या ब्राह्मणाला परवानगी देऊन निघून गेला.
प्रसन्नोभूच्च तद्दृष्ट्वा विप्रतेजः सुदुःसहम् । विष्णुशर्मा ततो गत्वा पितरं वाक्यमब्रवीत्
ते पाहून तो अत्यंत प्रसन्न झाला, कारण ब्राह्मणाचे तेज खूपच भयंकर होते; मग विष्णुशर्मा आपल्या वडिलांकडे जाऊन म्हणाला—
तात इंद्रात्समानीतममृतं व्याधिनाशनम् । अनेनापि महाभाग नीरुजो भव सर्वदा
बाबा, मी इंद्राकडून अमृत आणलं आहे, जे आजार नष्ट करतं; या अमृतामुळे, हे भाग्यवान, तू नेहमी निरोगी राहो.
अमृतेन त्वमद्यैव परां तृप्तिमवाप्नुहि । एतद्वाक्यं महच्छ्रुत्वा शिवशर्मा सुतस्य हि
आजच या अमृतामुळे तुला परमोच्च समाधान लाभो; मुलाने अशी मोठी वाणी ऐकून शिवशर्मा—
सुतान्सर्वान्समाहूय प्रीयमाणेन चेतसा । पितृभक्ताः सुता यूयं मद्वाक्यपरिपालकाः
सर्व मुलांना एकत्र बोलावून, आनंदाने मन भरून, तो म्हणाला— 'माझ्या मुलांनो, तुम्ही वडिलांवर भक्ती ठेवता आणि माझ्या शब्दांचे पालन करता.'
वरं वृणुध्वं सुप्रीताः पुत्रका दुर्लभं भुवि । एवमाभाषितं तस्य शुश्रुवुः सर्वसंमताः
माझ्या प्रिय मुलांनो, पृथ्वीवर दुर्मिळ असा कोणताही वर मागा; असं त्याने सांगितल्यावर सर्वांनी ते ऐकलं.
ते सर्वे तु समालोच्य पितरं प्रत्यथाब्रुवन् । अस्माकं जीवताम्माता गता या यममंदिरम्
सर्वांनी विचार करून वडिलांना उत्तर दिलं— 'आमच्या आई जिवंत असताना, त्या यमाच्या घरात गेल्या.'
नीरुजा भवनाद्देवी प्रसादात्तव सुव्रता । भवान्पिता इयं माता जन्मजन्मांतरे पितः
तुमच्या कृपेने, हे धर्मनिष्ठा, घरातील माता आज निरोगी झाली आहे; तुम्ही आमचे वडील, त्या आमच्या आई, आणि तुम्ही जन्मोजन्मी आमचे वडील आहात.
वयं सुता भवेमेति सर्वे पुण्यकृतस्तथा । शिवशर्मोवाच- अद्यैवापि मृता माता भवतां पुत्रवत्सला
आम्ही नेहमीच तुमचे पुत्र राहू, आणि जे पुण्य करणारे आहेत तेही; शिवशर्मा म्हणाला— 'आजच तुमची आई, जी मुलांवर प्रेम करणारी होती, मरण पावली आहे.'
जीवमाना सुहृष्टा सा एष्यते नात्र संशयः । एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा शिवशर्मणा
ती जिवंत आणि आनंदी परत येईल, यात काहीच शंका नाही. ऋषी शिवशर्म्यांनी हे शुभ वचन बोलल्यावर,
तेषां माता समायाता प्रहृष्टा वाक्यमब्रवीत् । एतदर्थं समुत्पन्नं सुवीर्यं तनयं सुतम्
त्यांची आई आनंदाने आली आणि म्हणाली, 'याच कारणासाठी हा बलवान मुलगा जन्माला आला आहे.'
नराः सत्पुत्रमिच्छंति कुलवंशप्रभावकम् । स्त्रियो लोके महाभागाः सुपुण्याः पुण्यवत्सलाः
पुरुषांना नेहमीच चांगला, घराण्याचा मान वाढवणारा मुलगा हवा असतो. या जगात पुण्यवान, सद्गुणी आणि पुण्यावर प्रेम करणाऱ्या स्त्रिया असतात.
सुतमिच्छंति सर्वत्र पुण्यांगं पुण्यसाधकम् । कुक्षिं यस्या गतो गर्भः सुपुण्यः परिवर्त्तते
सर्वत्र स्त्रियांना पुण्यवान आणि चांगले कर्म करणारा मुलगा हवा असतो. ज्या स्त्रीच्या पोटी पुण्यवान गर्भ येतो, तिथे मोठे पुण्य घडते.
पुण्यान्पुत्रान्प्रसूयेत सा नारी पुण्यभागिनी । कुलाचारं कुलाधारं पितृमातृप्रतारकम्
पुण्य लाभलेल्या स्त्रीला सद्गुणी मुले होतात — जी घराण्याची परंपरा जपतात, घराचा आधार असतात आणि आई-वडिलांचा सन्मान वाढवतात.
विना पुण्यैः कथं नारी संप्राप्नोति सुतोत्तमम् । न जाने कीदृशैः पुण्यैरेष भर्ता सुपुण्यभाक्
पुण्याशिवाय कोणत्या स्त्रीला उत्तम मुलगा मिळू शकतो? माझ्या नवऱ्याला असे मोठे पुण्य कशामुळे मिळाले, हे मला माहीत नाही.
संजातो धर्मवीर्योपि धर्मात्मा धर्मवत्सलः । यस्य वीर्यान्मया प्राप्ता यूयं पुत्रास्ततोधिकाः
तो धर्माची ताकद घेऊन जन्मला, धर्मप्रिय आणि धर्मावर प्रेम करणारा आहे. त्याच्या सामर्थ्यामुळे मला तुम्ही, त्याहूनही श्रेष्ठ पुत्र, मिळाले.
एवं पुण्यप्रभावोयं भवंतः पुण्यवत्सलाः । मम पुत्रास्तु संजाताः पितृभक्तिपरायणाः
हे सर्व पुण्याच्या प्रभावामुळेच आहे — म्हणूनच तुम्ही सर्व पुण्यावर प्रेम करणारे आहात. माझे पुत्र वडिलांच्या भक्तीत मग्न झाले आहेत.
अहो लोकेषु पुण्यैश्च सुपुत्रः परिलभ्यते । एकैकशोधिकाः पंच मया प्राप्ता महाशयाः
खरंच, या जगात पुण्यामुळेच चांगला मुलगा मिळतो. मला पाच थोर, एकमेकांपेक्षा श्रेष्ठ असे पुत्र मिळाले.
यज्वानः पुण्यशीलाश्च तपस्तेजः पराक्रमाः । एवं संवर्धितास्ते तु तया मात्रा पुनः पुनः
हे सर्व यज्ञ करणारे, पुण्यशील, तपस्वी, तेजस्वी आणि पराक्रमी आहेत. अशा प्रकारे आईने त्यांना पुन्हा पुन्हा वाढवले.
हर्षेण महताविष्टाः प्रणेमुर्मातरं सुताः । पुत्रा ऊचुः- सुपुण्यैः प्राप्यते माता सन्माता सुपिता किल
मोठ्या आनंदाने पुत्रांनी आईला वंदन केले आणि म्हणाले: 'मातेला मोठ्या पुण्यामुळेच मिळवता येते, खरी आई आणि योग्य वडीलही.'
भवती पुण्यकृन्माता नो भाग्यैस्तु प्रवर्तिता । यस्या गर्भोदरं प्राप्य सुपुण्यैश्च प्रवर्द्धिताः
'आपण पुण्य करणारी आई आहात, नुसत्या नशिबाने नाही. आपल्या पोटी येऊन आणि पुण्याने वाढवले गेलो,'