तेन सत्येन मे धर्म वेदशर्मा स जीवतु । धर्म उवाच- दमशौचेन सत्येन तपसा तव सुव्रत
'त्या सत्याच्या जोरावर, हे धर्मा, वेदशर्म्याला पुन्हा जीव मिळू दे.' धर्म म्हणाले — 'तुझ्या संयम, शुद्धता, सत्य आणि तप यांच्या बळावर, हे सुशील —'
पितृभक्त्या तव भ्राता वेदशर्मा महाभुजः । पुनरेव महात्मासौ जीवनं च लभिष्यति
'तुझ्या वडिलांवरील भक्तीमुळे, तुझा भाऊ वेदशर्मा, बलवान आणि महात्मा, पुन्हा जीवन मिळवेल.'
तपसानेन तुष्टोस्मि पितृभक्त्या महामते । वरं वरय भद्रं ते दुर्लभं धर्मवित्तमैः
'या तुझ्या तपामुळे आणि वडिलांवरील भक्तीमुळे मी तृप्त झालो आहे, हे बुद्धिमान. धर्म जाणणाऱ्यांनाही दुर्मिळ असा वर माग.'
एवमाकर्णितं तेन सुवाक्यं धर्मशर्मणा । वैवस्वतं महात्मानं समुवाच महायशाः
धर्मशर्म्याने सांगितलेली ही सुंदर वचने ऐकून, तो कीर्तिवंत महात्मा वैवस्वताला म्हणाला.
देहि मे त्वचलां भक्तिं पितुः पादार्हणे पुनः । धर्मे रतिं तथा मोक्षं सुप्रसन्नो यदा मम
'माझ्या वडिलांच्या पायांची सेवा करण्याची अचल भक्ती पुन्हा मिळू दे, धर्मात प्रेम आणि तुझ्या कृपेने मुक्ती मिळू दे.'
तमुवाच ततो धर्मो मत्प्रसादाद्भविष्यति । एवमुक्ते महावाक्ये वेदशर्मा तदोत्थितः
तेव्हा धर्म म्हणाले, 'माझ्या कृपेने तसेच होईल.' ही मोठी वचने ऐकून, त्या क्षणी वेदशर्मा उठून बसला.
प्रसुप्तवन्महाप्राज्ञो धर्मशर्माणमब्रवीत् । क्व सा देवी गता भ्रातः क्व स तातो भवेदिति
जागा झाल्यावर, महाप्राज्ञ वेदशर्म्याने धर्मशर्म्याला विचारले — 'भाऊ, ती देवी कुठे गेली? आपले वडील कुठे आहेत?'
समासेन समाख्यातं यथा पित्रा नियोजितः । समाज्ञाय ततो हृष्टो धर्मशर्मा तमब्रवीत्
वडिलांनी सांगितल्याप्रमाणे सर्व गोष्ट थोडक्यात सांगितली. ते समजून धर्मशर्मा आनंदाने त्याला म्हणाला.
ममाद्यैव महाभाग शिरसा जीवितेन च । संमुखी भव वै भ्रातः कोन्यो मे त्वादृशो भुवि
'आज, हे भाग्यवान, माझ्या डोक्याने आणि प्राणाने, माझ्यासमोर ये, भाऊ. या पृथ्वीवर तुझ्यासारखा दुसरा कोण आहे?'
भ्रातरं चैवमाभाष्य उत्सुकः पितरं प्रति । गमनाय मतिं चक्रे भ्रात्रा च धर्मशर्मणा
असे आपल्या भावाला सांगून, वडिलांबद्दल उत्कंठा वाटत असताना, त्याने धर्मशर्म्यासोबत जाण्याचा निर्धार केला.
द्वावेतौ तु गतौ तत्र पितरं हृष्टमानसौ । द्वाभ्यां तत्र समास्थाय शिवशर्माणमुत्तमम्
ते दोघे आनंदी मनाने वडिलांकडे गेले; दोघांनी मिळून त्या श्रेष्ठ शिवशर्म्याजवळ जाऊन उभे राहिले.
धर्मशर्मा तदोवाच पितरं दीप्तिसंयुतम् । ममाद्यैव महाभाग तपसा जीवितेन च
धर्मशर्म्याने आपल्या तेजस्वी वडिलांना म्हणाले — 'आज, हे भाग्यवान, माझ्या तपाने आणि प्राणाने —'
वेदशर्मा समानीतस्तं पुत्रं प्रगृहाण भोः । शिवशर्मा ततो हृष्टो भक्तिं विज्ञाय तस्य च
'वेदशर्मा परत आला आहे; हे बाबा, आपल्या मुलाला स्वीकारा.' शिवशर्मा हे ऐकून आणि त्याची भक्ती ओळखून आनंदित झाले.
न किंचिदब्रवीत्तं तु पुनश्चिंतामुपेयिवान् । पुरतो विनयेनापि वर्तमानं महामतिम्
त्यांनी काहीच बोलले नाही, पण पुन्हा विचारात पडले, कारण त्यांचा ज्ञानी मुलगा नम्रपणे समोर उभा होता.
विष्णुशर्माणमाभाषीद्वत्स मे वचनं कुरु । इंद्रलोकं व्रजस्वाद्य तस्मादानय चामृतम्
विष्णुशर्म्याला सांगितलं, "माझ्या मुला, माझं ऐक. आता इंद्राच्या लोकात जा आणि तिथून अमृत घेऊन ये."
अनया कान्तया सार्द्धं स्थातुमिच्छामि सांप्रतम् । सागराद्यत्समुत्पन्नममृतं व्याधिनाशनम्
आता मला या प्रियेसोबत राहायचं आहे. समुद्रातून जे अमृत मिळालं, ते आजार दूर करतं.
साधुनेच्छति मामेषा यथैनां तु लभाम्यहम् । तथा कुरुष्व शीघ्रं त्वमन्यथान्यं प्रयास्यति
ही मला मनापासून हवी आहे; मी तिला मिळवू शकेन असं काही लवकर कर, नाहीतर ती दुसऱ्याकडे जाईल.
वृद्धं ज्ञात्वावमन्येत इयं बाला सुरूपिणी । अद्य देव्यानया सार्द्धं प्रियया भुवनत्रये
मी म्हातारा आहे हे ओळखून ही सुंदर तरुणी मला कमी लेखते. आज या प्रिय देवीसोबत, तिन्ही लोकांत—
निर्दोषो व्याधिनिर्मुक्तो यथा तात भवाम्यहम् । तथा कुरुष्व मे वत्स मद्भक्तोसि यदा भुवि
माझ्या मुला, तू असं कर की मी निर्दोष आणि आजारमुक्त होऊ. कारण तू पृथ्वीवर माझा भक्त आहेस.
एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं पितुस्तस्य महात्मनः । विष्णुशर्मा तदोवाच पितरं दीप्ततेजसम्
वडिलांच्या त्या मोठ्या मनाच्या शब्दांनी विष्णुशर्म्याने आपल्या तेजस्वी वडिलांना उत्तर दिलं.
सर्वमेतत्करिष्यामि भवतः सुखमुत्तमम् । एवमाभाष्य धर्मात्मा विष्णुशर्मा महामतिः
"हे सर्व मी करीन, तुमच्या सर्वात मोठ्या सुखासाठी." असं म्हणून धर्मात्मा, बुद्धिमान विष्णुशर्मा म्हणाला.
पितरं तं नमस्कृत्य पुनः कृत्वा प्रदक्षिणम् । बलेन महता सोपि तपसा नियमेन च
वडिलांना नमस्कार करून आणि प्रदक्षिणा घालून, तो मोठ्या बळाने, तप आणि नियमाने निघाला.
अंतरिक्षगतश्चासीद्गच्छमानस्य धीमतः । स महावायुवेगेन ऐंद्रं संप्रतिगच्छति
तो बुद्धिमान आकाशातून जात असताना, मोठ्या वाऱ्याच्या वेगाने इंद्राच्या लोकाकडे गेला.
सूत उवाच- प्रस्थितस्तेन मार्गेण प्रविष्टो गगनांतरे । स दृष्टो देवदेवेन सहस्राक्षेण धीमता
सूतम्हणाला— त्या मार्गाने निघून, आकाशाच्या मध्ये शिरल्यावर, त्याला शहाजार डोळ्यांचा, बुद्धिमान देवेंद्राने पाहिलं.
उद्यमं तस्य वै ज्ञात्वा चक्रे विघ्नं सुराधिराट् । मेनिकांतामुवाचेदं गच्छ त्वं मम शासनात्
त्याचा हेतू समजून देवेंद्राने अडथळा निर्माण केला. त्याने मेनिकेला सांगितलं, "माझ्या आज्ञेने तू जा."
समाचरस्वास्य शीघ्रं गत्वा विघ्नं सुमध्यमे । अस्यैव विप्रवर्यस्य पुत्रस्य शिवशर्मणः
"सुंदर कटी असलेल्या, तू लवकर जा आणि या श्रेष्ठ ब्राह्मणाच्या, शिवशर्म्याच्या मुलाला अडथळा आण."
तथा कुरुष्व भद्रं ते यथा नायाति मे गृहम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं मेनिका प्रस्थिता त्वरात्
"तू असं कर की तो माझ्या घरी येऊ नये." हे शब्द ऐकून मेनिका पटकन निघाली.
सूत उवाच- रूपौदार्यगुणोपेता सर्वालंकारभूषिता । नंदनस्य वनस्यांते दोलायां समुपस्थिता
सूता म्हणाला— रूप, मोठेपणा आणि गुणांनी युक्त, सर्व अलंकारांनी सजलेली ती नंदनवनाच्या कडेला झुल्यावर आली.
सुस्वरेण प्रगायंती गीतं वीणास्वरोपमम् । तेन दृष्टा विशालाक्षी चतुरा चारुलोचना
गोड आवाजात, वीणेच्या सुरासारखं गाणं गात होती. त्याने तिला पाहिलं— मोठ्या डोळ्यांची, चतुर, सुंदर डोळ्यांची.
व्यवसायं ततो ज्ञात्वा तस्या विघ्नमनुत्तमम् । इंद्रेण प्रेषिता चैषा न च भद्रकरा भवेत्
तिचा हेतू मोठा अडथळा निर्माण करण्याचा आहे, आणि ती इंद्राने पाठवलीय हे त्याला कळलं. ती शुभ काही करणार नाही हेही समजलं.