पुलस्त्य उवाच-। इत्युक्तः प्रययौ भूप नारदो गंधमादनम्। नारायणं मुनिवरं द्रष्टुं बदरिकाश्रमे
पुलस्त्य म्हणाला: असे सांगितल्यावर राजा नारद गंधमादन पर्वताकडे निघाला, आणि बदरिकाश्रमात महान मुनी नारायण यांना भेटायला गेला.
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे भौमोत्पत्तिपूजनं नामैकाशीतितमोऽध्यायः
श्रीपद्मपुराणाच्या पहिल्या सृष्टीखंडातील 'भौमाच्या उत्पत्तीचे पूजन' हा एक्याऐंशीवा अध्याय येथे संपला.
भीष्म उवाच- श्रुतं सूर्यस्य चंद्रस्य भौमस्यापि प्रपूजनं। बुधस्य सोमसूनोश्च पूजनं कथयाधुना
भीष्म म्हणाला: सूर्य, चंद्र आणि भौम यांचे पूजन ऐकले. आता सोमपुत्र बुध याच्या पूजनाची माहिती सांग.
पुलस्त्य उवाच-। तारागर्भसमुद्भूतो बुधश्चंद्रकुमारकः। सौम्यः क्रूरो ग्रहो ज्ञेयः शुभाशुभप्रदो नृणां
पुलस्त्य म्हणाला: तारा यांच्या पोटी जन्मलेला बुध, चंद्राचा मुलगा, हा सौम्य पण कधी कधी कठोर असा ग्रह आहे. तो माणसांना शुभ आणि अशुभ दोन्ही फळे देतो.
शराकारं मंडलं तु बुधस्य परिकीर्तितं। हरिन्मणिसमैर्वर्णैश्चूर्णैः कुर्यात्तु मंडलं
बुधाच्या मंडलाचा आकार बाणासारखा सांगितला आहे. तो मंडल हिरव्या मणीसारख्या रंगाच्या पूडांनी तयार करावा.
पूजयेत्तत्र गंधाद्यैः पुष्पैर्धूपैस्सुशोभनैः। दानं च विधिवत्कुर्याद्दशारिष्टे च गोचरे
तेथे सुगंधी द्रव्ये, सुंदर फुले आणि धूप यांनी पूजन करावे. बुध दहाव्या नक्षत्रात किंवा गोचरात असताना नियमाने दान द्यावे.
कर्पूराश्चैव मुद्गाश्च हरिद्वस्त्रं हरिन्मणिः। सुवर्णं च यथाशक्ति दद्याद्बोधनतुष्टये
कपूर, मूग, हिरवे वस्त्र, पाचू आणि आपल्या शक्तीनुसार सोने हे बुधाला संतुष्ट करण्यासाठी द्यावे.
सोमपुत्र महाप्राज्ञ वेदवेदांगपारग। नमस्ते ग्रहमध्यस्थ प्रसन्नो भव मे सदा
सोमपुत्र, मोठ्या विद्वान, वेद आणि वेदांग जाणणारे, ग्रहांच्या मध्ये वास करणारे, तुला नमस्कार. तू नेहमी माझ्यावर कृपा कर.
इति स्तुत्वा महाराज बुधं भक्त्या समाहितः। प्राप्नुयान्निखिलान्कामान्सोमसूनुप्रसादतः
राजा, जो भक्तीने आणि एकाग्रतेने बुधाची अशी स्तुती करतो, त्याला सोमपुत्राच्या कृपेने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
गुरोश्च पूजनं प्रोक्तं पट्टसाकारमंडले। पीतवर्णैः सुनिष्पन्नैश्चूर्णैराजन्सुशोभनैः
गुरूचे पूजन चौकोनी मंडलावर करावे, ते पिवळ्या रंगाच्या सुंदर पूडांनी नीट सजवावे.
पीतैर्गंधयुतैः पुष्पैर्वस्त्रैर्हेम्ना च पूजयेत्। दशागोचरयोर्दौष्ट्ये दानं दद्याच्च शक्तितः
पिवळ्या सुगंधी फुलांनी, वस्त्रांनी आणि सोन्याने पूजन करावे. गुरू दहाव्या नक्षत्रात किंवा गोचरात असताना आपल्या शक्तीनुसार दान द्यावे.
चणकद्विदलं चैव पीतवस्त्रं सुवर्णकं। पुष्यरागं तु विप्राय दद्याच्चारिष्टशांतये
चण्याची डाळ, पिवळे वस्त्र, सोने आणि पुष्यराग हे विप्राला द्यावे, अशुभ शांत करण्यासाठी.
बृहस्पते सुराचार्य सर्वशास्त्रविशारद। दानेनानेन संतुष्टो भव सौम्यो ममाधुना
बृहस्पति, देवांचे गुरु, सर्व शास्त्रांचे जाणकार, या दानाने तू माझ्यावर संतुष्ट हो आणि सौम्य हो.
एवं कृते तु राजेंद्र स्वानुकूलो भवेद्गुरुः। सर्वान्कामानवाप्नोति नरो गुरुसमर्चनात्
राजा, असे केल्यावर गुरु अनुकूल होतो. गुरुचे पूजन केल्याने मनुष्याला सर्व इच्छा मिळतात.
भार्गवस्यापि वक्ष्यामि पूजनं नृपतेधुना। यत्कृत्वा सर्वकामाप्तिः सम्यक्पुंसां प्रजायते
राजा, आता मी भार्गवाच्या पूजनाची माहिती सांगतो. ते नीट केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
पंचकोणं समुद्दिष्टं मंडलं भार्गवस्य तु। चूर्णकैः श्वेतवर्णैश्च विधिना सुधिया कृतं
भार्गवाचे मंडल पंचकोनी असते, ते पांढऱ्या रंगाच्या पूडांनी आणि नीट नियमाने तयार करावे.
श्वेतगंधैश्च पुष्पैश्च वस्त्रैश्चापि सितैस्तथा। पूजयेद्भार्गवं भक्त्या नरः श्रद्धासमन्वितः
श्वेत रंगाच्या सुवासिक फुलांनी आणि पांढऱ्या वस्त्रांनी, श्रद्धेने आणि भक्तीने, भृगुपुत्राची पूजा करावी.
रौप्यं च दक्षिणादानं यथाशक्ति प्रकीर्तितं। दशाद्यरिष्टे चोत्पन्ने सितमश्वं प्रदापयेत्
आपल्या सामर्थ्यानुसार चांदी दान द्यावी; मोठा अपशकुन ओढवला असेल तर पांढरा घोडा द्यावा.
तंडुलाः श्वेतवस्त्रं च रौप्यं चंदनमेव च। कर्पूरं च सुगंधाढ्यं देयं दानं द्विजातये
तांदूळ, पांढरे वस्त्र, चांदी, चंदन आणि सुगंधी कापूर हे सर्व ब्राह्मणाला दान द्यावे.
भृगुपुत्र महाभाग दानवानां पुरोहित। दानेनानेन संतुष्टो भव सर्वासुरार्चित
हे भृगुपुत्र, दानवांचे पुरोहित, सर्व असुरांनी पूजलेले महाभाग, या दानाने तू संतुष्ट हो.
इति मंत्रं समुच्चार्य दद्याद्दानं यथोदितं। तस्य तुष्टो भवत्याशु भार्गवः कुरुनंदन
हा मंत्र उच्चारून, सांगितलेल्या प्रकारे दान द्यावे; मग भृगुपुत्र लगेच प्रसन्न होतो, हे कुरुनंदना.
शनैश्चरस्य पूजार्थं मंडलं च नराकृति। कृत्वा चूर्णैः कृष्णवर्णैः पूजयेत्तत्र भक्तितः
शनैश्चराची पूजा करण्यासाठी, काळ्या रंगाच्या पूडांनी माणसाच्या आकाराचे मंडळ काढावे आणि तिथे भक्तीने पूजा करावी.
कृष्णैर्गन्धैश्च पुष्पैश्च वस्त्रैश्चापि तथाविधैः। लोहं च दक्षिणादानं पिण्याकं च तिलस्य च
काळ्या सुवासिक फुलांनी, काळ्या वस्त्रांनी, लोखंड दान म्हणून, आणि तीळाच्या पिठाचे लाडू यांचा नैवेद्य द्यावा.
दानं शनैश्चरारिष्टे कृष्णां गां कृष्णवस्त्रकं। सुवर्णं च यथाशक्ति दद्यान्नीलमणिं तथा
शनैश्चरामुळे आलेल्या अपशकुनासाठी काळी गाय, काळे वस्त्र, आपल्या शक्तीनुसार सोने आणि नीलम द्यावे.
सूर्यसूनो महाभाग छायापुत्र महाबल। अधोदृष्टे भव शने प्रसन्नोऽस्मात्प्रदानतः
सूर्यपुत्र, छायापुत्र, बलवान शनिदेव, तू खाली पाहा आणि या दानाने प्रसन्न हो.
एवं स्तुत्वा शनिं भक्त्या यश्च दद्याद्द्विजातये। स्वानुकूलो भवेत्तस्य शनिः पापे च गोचरे
जो भक्तीने शनिदेवाची स्तुती करतो आणि ब्राह्मणाला दान देतो, त्याच्यावर शनी प्रसन्न होतो, पापाच्या काळातही त्याला अनुकूल राहतो.
राहोर्वर्णादिकं सर्वं शनिवन्मंडलं तथा। सूर्याकारं समुद्दिष्टं तत्र पूजार्कसूनुवत्
राहूचे सर्व रंग आणि रूप, तसेच शनिप्रमाणेच मंडळ, सूर्याच्या आकारात काढावे आणि तिथे सूर्यपुत्राप्रमाणे पूजा करावी.
गोमेदं सर्षपाश्चैव तिला माषाश्च कृष्णकाः। महिषी च तथा च्छागो दानं राहोः प्रकीर्तितम्
गोमेध रत्न, मोहरी, काळे तीळ, काळे मटार, म्हैस आणि बोकड हे राहूसाठी दान म्हणून सांगितले आहेत.
सिंहिकासुत दैत्येंद्र राहो चंद्रार्कमर्दन। भव तुष्टो महाभाग दानेनानेन सुव्रत
सिंहिकेचा पुत्र, दैत्यांचा राजा, चंद्रसूर्याचा ग्रास करणारा राहू, या दानाने तू प्रसन्न हो.
केतोर्मंडलकं कुर्याद्ध्वजाकृतिसुशोभनम्। शनिवत्सकलं ज्ञेयं पूजावर्णादिकं नृप
केतूसाठी सुंदर ध्वजासारखे मंडळ काढावे; पूजा आणि रंग सर्व शनिप्रमाणेच असावेत, हे राजन.