सर्वगः सर्वभूतेषु नहि किंचित्त्वया विना। चराचरे जगत्यस्मिन्सर्वदेहे व्यवस्थितः
तुम्ही सर्वत्र आहात, सर्व प्राण्यांमध्ये व्यापलेले आहात. तुमच्याशिवाय काहीच अस्तित्वात नाही. या जगा मध्ये जड आणि जंगम सर्व शरीरांत तुम्हीच वास करता.
इति जप्त्वा लभेत्कामं स्वर्गभोग्यादिकं क्रमात्। आदित्यो भास्करः सूर्यो अर्को भानुर्दिवाकरः
असे जप केल्याने मनुष्याला इच्छित सर्व सुख, स्वर्गसुख आणि इतर सर्व लाभ मिळतात. आदित्य, भास्कर, सूर्य, अर्क, भानू, दिवाकर –
सुवर्णरेता मित्रश्च पूषा त्वष्टा च ते दश। स्वयंभूस्तिमिराशश्च द्वादशः परिकीर्तितः
सुवर्णरेता, मित्र, पूषा, त्वष्टा – ही तुमची दहा नावे; स्वयंभू आणि तिमिराश हे अकरावे आणि बारावे नाव म्हणून ओळखले जातात.
नामान्येतानि सूर्यस्य शुचिर्यस्तु पठेन्नरः। सर्वपापाच्च रोगाच्च मुक्तो याति परां गतिम्
जो शुद्ध मनाने सूर्याची ही नावे म्हणतो, तो सर्व पाप आणि रोगांपासून मुक्त होतो आणि सर्वोच्च स्थान प्राप्त करतो.
पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि भास्करस्य महात्मनः। रक्ताख्याये रक्तनिभास्सिंदूरारुणविग्रहाः
आता मी त्या महात्मा भास्कराची आणखी एक कथा सांगतो. 'रक्त' नावाच्या या गोष्टीत त्याचा रंग लाल, सिंदूरासारखा आणि तांबडा आहे.
यानि नामानि मुख्यानि तच्छृणुष्व षडानन। तपनस्तापनश्चैव कर्त्ता हर्त्ता ग्रहेश्वरः
हे षडानन, त्याची मुख्य नावे ऐक. तपन, तापण, कर्ता, हरता आणि ग्रहांचा स्वामी अशी त्याची नावे आहेत.
लोकसाक्षी त्रिलोकेषु व्योमाधिपो दिवाकरः। अग्निगर्भो महाविप्रः स्वर्गः सप्ताश्ववाहनः
तीनही लोकांत साक्षी असलेला, आकाशाचा अधिपती, दिवाकर, अग्निजन्मा, महान ऋषी, स्वर्ग आणि सात घोड्यांवर स्वार असलेला.
पद्महस्तस्तमोभेदी ऋग्वेदो यजुस्सामगः। कालप्रियं पुंडरीकं मूलस्थानं च भावितम्
कमळहस्त, अंधार दूर करणारा, ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामगान करणारा, काळाचा प्रिय, पुण्डरीक, मूळ स्थान आणि पूज्य.
यः स्मरेच्च सदा भक्त्या तस्य रोगभयं कुतः। शृणु कार्तिक यत्नेन सर्वपापहरं शुभम्
जो नेहमी भक्तीने त्याचे स्मरण करतो, त्याला रोगभय कशाचे? हे कार्तिक, मन लावून सर्व पापे दूर करणारे हे शुभ ऐक.
न संदेहो मनाक्कार्य आदित्यस्य महामते। ऊँ इंद्राय नमः ऊँ विष्णवे नमः
हे महाबुद्धी, आदित्याबद्दल मनात कधीच शंका ठेवू नकोस. ॐ इंद्राय नमः, ॐ विष्णवे नमः.
एष जप्यश्च होमश्च संध्योपासनमेव च। सर्वशांतिकरश्चैव सर्वविघ्नविनाशनः
हे जपावे, होमात अर्पण करावे आणि संध्याकाळच्या उपासनेत करावे. हे सर्व शांतता देणारे आणि सर्व विघ्ने दूर करणारे आहे.
नाशयेत्सर्वरोगांश्च लूताविस्फोटकादिकान्। कामलादिकरोगांश्च ये रोगाश्चैव दारुणाः
हे सर्व रोग, किडे, फोड वगैरे आणि कामला इत्यादी रोग, तसेच कठीण रोग नष्ट करते.
एकाहिकं त्र्यहिकं च ज्वरं चातुर्थिकं तथा। कुष्ठं रोगं क्षयं रोगं कुक्षिरोगं ज्वरं तथा
एक दिवस, तीन दिवस, चार दिवस येणारे ताप, कुष्ठरोग, क्षयरोग, पोटाचे आजार आणि ताप हेही.
अश्मरीमूत्रंकृच्छ्रांश्च नानारोगामयांस्तथा। ये वातप्रभवा रोगा ये रोगा गर्भसंभवाः
मूत्राशयातील खडे, मूत्रविषयक त्रास आणि विविध आजार, वातामुळे होणारे रोग आणि गर्भधारणेतून होणारे आजार.
मर्दयन्तो महारोगा मर्दिता वेदनात्मकाः। विलयं यांति ते सर्व आदित्योच्चारणेन तु
मोठमोठे, वेदना देणारे रोग दडपले जातात; आदित्याचे नाम उच्चारल्याने हे सर्व रोग नाहीसे होतात.
रक्ष मां देवदेवेश ग्रहरोगभयेषु च। प्रशमं यांति ते सर्वे कीर्तिते तु दिवाकरे
देवांच्या देवेश्वरा, ग्रहजन्य रोगांच्या भीतीत मला वाचव. दिवाकराचे कीर्तन केल्यावर हे सर्व भय शांत होतात.
मूलमंत्रं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधकम्। भुक्तिमुक्तिप्रदं नित्यं भास्करस्य महात्मनः
मी आता सर्व इच्छा आणि उद्दिष्टे पूर्ण करणारा मूलमंत्र सांगतो; तो नेहमी भोग आणि मोक्ष देणारा, भास्कर महात्म्याचा आहे.
मंत्रश्चायं ॐ ह्रां ह्रीं सः सूर्याय नमः। अनेन मंत्रेण सदा सर्वसिद्धिर्भवेद्ध्रुवं५० 1.78.
हा मंत्र असा आहे: 'ॐ ह्रां ह्रीं सः सूर्याय नमः'. या मंत्राने सर्व सिद्धी निश्चित मिळते.
व्याधयो वै न बाधंते न चानिष्टं भयं भवेत्। सूर्यावर्तोदकं यस्तु गृहीत्वा तु क्रमेण तु
रोग त्रास देत नाहीत आणि अशुभ भीतीही होत नाही. जो सूर्याच्या प्रदक्षिणेचे पाणी योग्य रीतीने घेतो,
तस्य प्राशनमात्रेण नरो रोगात्प्रमुच्यते। न दातव्यं न ख्यातव्यं जप्तव्यं च प्रयत्नतः
ते पाणी फक्त प्यायल्याने माणूस रोगमुक्त होतो. ते कुणाला द्यावे किंवा उघड करावे नाही, फक्त काळजीपूर्वक जपावे.
अभक्तेष्वनपत्येषु पाषण्डलौकिकेषु च। कटुतैलसमायुक्तं नस्ये पाने च दापयेत्
ज्यांना श्रद्धा नाही, ज्यांना अपत्य नाही आणि जे नास्तिक आहेत, त्यांना हे तिखट तेलात मिसळून नस्य किंवा पिण्यास द्यावे.
सूर्यावर्तजलं पुत्र सर्वरोगाद्विमुच्यते। मूलमंत्रस्तु जप्तव्यः संध्यायां होमकर्मसु
मुला, सूर्याच्या प्रदक्षिणेचे पाणी सर्व रोगांपासून मुक्त करते. मूलमंत्र संध्याकाळी आणि होमकर्मात जपावा.
जप्यमाने तु नश्यंति रोगाः क्रूरग्रहास्तथा। किमन्यैर्बहुभिः शास्त्रैर्मंत्रैर्वा बहुविस्तरैः
हे जपले असता, आजार व कठीण व्याधी नाहीशा होतात; मग इतर अनेक शास्त्रांची किंवा मोठ्या मोठ्या मंत्रांची गरजच काय?
सर्वशांतिरियं वत्स सर्वार्थप्रतिसाधिका। नास्तिकाय न दातव्या देवब्राह्मणनिंदके
हे सर्व शांतता देणारे आहे, बाळा, आणि सर्व इच्छित फल साध्य करणारे आहे; हे नास्तिकाला किंवा देव- ब्राह्मणांची निंदा करणाऱ्याला देऊ नये.
गुरुभक्ताय दातव्या नान्येभ्योपि कदाचन। प्रातरुत्थाय यो नित्यं कीर्तयिष्यति मानवः
हे केवळ गुरु भक्ताला द्यावे, इतर कोणालाही कधीही देऊ नये; जो माणूस रोज पहाटे उठून हे कीर्तनी करतो—
गोघ्नः कृतघ्नकश्चैव मुच्यते सर्वपातकैः। शरीरारोग्यकृच्चैव धनवृद्धियशस्करः
—तो जर गायी मारणारा किंवा कृतघ्न असला तरी सर्व पापांतून मुक्त होतो; हे शरीराला आरोग्य, धनवृद्धी आणि कीर्ती देते.
जायते नात्र संदेहो यस्य तुष्येद्दिवाकरः। एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव च
ज्याच्यावर सूर्यदेव प्रसन्न होतात, त्याच्या जन्माबद्दल काहीच शंका नाही; हे एकदा, दोनदा, तीनदा किंवा नेहमी जरी जपले तरी—
यः पठेद्रविसान्निध्ये सोऽभीष्टं फलमाप्नुयात्। पुत्रार्थी लभते पुत्रं कन्यार्थी कन्यकां लभेत्
—जो सूर्याच्या साक्षीने हे पठण करतो, त्याला हवे ते फळ मिळते; पुत्राची इच्छा असणाऱ्याला पुत्र मिळतो, कन्येची इच्छा असणाऱ्याला कन्या मिळते.
विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनं। शृणुयात्संयुतो भक्त्या शुद्धाचारसमन्वितः
विद्येची इच्छा असणाऱ्याला विद्या मिळते, धनाची इच्छा असणाऱ्याला धन मिळते; जो भक्तीने व शुद्ध आचरणाने ऐकतो—
सर्वपापविनिर्मुक्तस्सूर्यलोकं व्रजत्यपि। भास्करस्य व्रते यच्च व्रताचारमखेषु च
—तो सर्व पापांतून मुक्त होतो आणि सूर्यलोकालाही जातो; भास्कराच्या व्रतात, व्रतांच्या आणि यज्ञांच्या आचारात—