प्रदीपांते च नैवेद्यं ततो वारि निवेदयेत्। ततो जप्यं स्तुतिं मुद्रां नमस्कारं तु कारयेत्
दीपानंतर नैवेद्य अर्पण करावा, त्यानंतर पाणी द्यावे. मग जप, स्तुती, मुद्रा आणि नमस्कार करावा.
अंजलि प्रथमा मुद्रा द्वितीया धेनुका स्मृता। एवं यः पूजयेदर्कं रविसायुज्यमाव्रजेत्
पहिली मुद्रा म्हणजे अंजली, दुसरीला धेनुका असे म्हणतात. जो असा अर्काची पूजा करतो, तो रविसायुज्य प्राप्त करतो.
मम ब्रह्मवधं घोरं कपालं करलग्नकम्। रवेस्तस्यप्रसादात्तु मुक्तं वाराणसीतटे
माझ्या हाताला चिकटलेले भयंकर ब्रह्महत्या पाप आणि कपाळ, या सर्वांपासून मला वाराणसीच्या तीरावर रविच्या कृपेने मुक्ती मिळाली.
रवेः परतरं दैवं त्रैलोक्ये तु न विद्यते। यस्य प्रसादतो घोरान्मुक्तोहं गुरुकिल्बिषात्
त्रैलोक्यात सूर्यापेक्षा मोठे दैवत नाही; त्याच्या कृपेने मी गुरुपापासारख्या भयंकर पापातून मुक्त झालो.
स्कंद उवाच-। श्रुत्वा त्वत्तो गिरं नाथ विस्मयो मेऽभवत्प्रभो। त्वदन्योस्ति न को देवः कथं ब्रह्मवधं त्वयि
स्कंद म्हणाला: प्रभो, तुमच्याकडून हे बोल ऐकून मला आश्चर्य वाटले. तुमच्याशिवाय दुसरा कोणता देव आहे? तुमच्यात ब्रह्महत्या पाप कसे येईल?
त्वं च ज्ञानीश्वरो योगी लोके भोक्ताऽक्षरोऽव्ययः। देवानां गुरुरेकस्त्वं व्याप्तरूपी महेश्वरः
तुम्ही ज्ञानाचे स्वामी, योगी, जगातील भोगकर्ता, अक्षय आणि अविनाशी आहात. तुम्हीच देवांचे एकमेव गुरू, सर्वत्र व्यापणारे महेश्वर आहात.
सर्वज्ञो वरदो नित्यं सर्वेषां प्राणिनां प्रभुः। दुष्कृतं ते कुतो नाथ तथा क्रोधो विशेषतः
तुम्ही सर्वज्ञ, सर्वांना वर देणारे, सर्व प्राण्यांचे शाश्वत स्वामी आहात. प्रभो, मग तुमच्याकडून पाप कसे घडेल? विशेषतः राग तर कसा येईल?
शिव उवाच- लोकानां च हितार्थाय पृथग्भूता युगे युगे। सर्वं कुर्मो वयं पुत्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
शिव म्हणाले – पुत्रा, जगाच्या कल्याणासाठी प्रत्येक युगात आम्ही ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश वेगवेगळ्या रूपात कार्य करतो.
नास्माकं बंधमोक्षौ च नाकार्यं कार्यमेव वा। तथा लोकस्य रक्षार्थं चरामो विधिपूर्वकम्
आमच्यासाठी ना बंधन आहे ना मोक्ष, ना काही करावयाचे आहे ना टाळावयाचे. तरीही, जगाच्या रक्षणासाठी आम्ही नियमाप्रमाणे वागत असतो.
सर्वं च परमं चैव सर्वविघ्नविनाशनम्। सर्वरोगप्रशमनं सर्वार्थप्रतिसाधकम्
हे सर्व श्रेष्ठ आहे, सर्व अडथळे दूर करणारे, सर्व रोग शांत करणारे आणि सर्व इच्छांची पूर्तता करणारे आहे.
एकोसौ बहुधा भूत्वा कालभेदादनिंदितः। मासे मासे तु तपति एको द्वादशतां व्रजेत्
तो एकच, काळानुसार अनेक रूपे घेतो आणि निर्दोष राहतो. प्रत्येक महिन्यात तो वेगळा तेज दाखवतो आणि एकटाच बारा होतो.
मित्रो मार्गशिरे मासि पौषे विष्णुः सनातनः। वरुणो माघमासे तु सूर्यो वै फाल्गुने तथा
मार्गशीर्ष महिन्यात मित्र तेज देतो, पौषात सनातन विष्णू, माघात वरुण, आणि फाल्गुनात सूर्य तेजस्वी होतो.
चैत्रे मासि तपेद्भानुर्वैशाखे तापनः स्मृतः। ज्येष्ठमासे तपेदिंद्र आषाढे तपते रविः
चैत्र महिन्यात भानू तेज देतो, वैशाखात त्याला तापना म्हणतात, ज्येष्ठात इंद्र तेज देतो, आणि आषाढात रवि तेजस्वी होतो.
गभस्तिः श्रावणे मासि यमो भाद्रपदे तथा। हिरण्यरेताश्वयुजि कार्तिके तु दिवाकरः
श्रावणात गभस्ती तेज देतो, भाद्रपदात यम, आश्विनात हिरण्यरेता, आणि कार्तिकात दिवाकर तेजस्वी होतो.
इत्येते द्वादशादित्या मासि मासि प्रकीर्तिताः। उरुरूपा महातेजा युगांतानलवर्चसः
अशा प्रकारे हे बारा आदित्य प्रत्येक महिन्यात प्रसिद्ध आहेत. त्यांची रूपे विशाल, तेज प्रचंड आणि युगाच्या अंताच्या ज्वाळेसारखी आहेत.
य इदं पठते नित्यं तस्य पापं न विद्यते। न रोगो न च दारिद्र्यं नावमानो भवेत्क्वचित्
जो हा पाठ रोज म्हणतो, त्याला पाप लागत नाही, रोग येत नाही, दारिद्र्य येत नाही आणि कधीही अपमान होत नाही.
अक्षयं लभते स्वर्गं सुखं राज्यं यशः क्रमात्। महामंत्रं प्रवक्ष्यामि सर्वप्रीतिकरं परम्
तो क्रमाने अक्षय स्वर्ग, सुख, राज्य आणि कीर्ती मिळवतो. आता मी सर्वांना प्रिय असणारा श्रेष्ठ मंत्र सांगतो.
ऊँ नमः सहस्रबाहवे आदित्याय नमोनमः। नमस्ते पद्महस्ताय वरुणाय नमोनमः
ॐ, हजार हात असलेल्या आदित्याला नमस्कार. कमळहस्त वरुणाला नमस्कार, नमस्कार.
नमस्तिमिरनाशाय श्रीसूर्याय नमोनमः। नमः सहस्रजिह्वाय भानवे च नमोनमः
अंधार नष्ट करणाऱ्या श्रीसूर्याला नमस्कार. हजार जिभा असलेल्या भानूला नमस्कार, नमस्कार.
त्वं च ब्रह्मा त्वं च विष्णू रुद्रस्त्वं च नमोनमः। त्वमग्निः सर्वभूतेषु वायुस्त्वं च नमोनमः
तुम्हीच ब्रह्मा, तुम्हीच विष्णू, तुम्हीच रुद्र आहात – तुम्हाला नमस्कार, नमस्कार. सर्व प्राण्यांमध्ये तुम्हीच अग्नी, तुम्हीच वायू आहात – तुम्हाला नमस्कार, नमस्कार.
सर्वगः सर्वभूतेषु नहि किंचित्त्वया विना। चराचरे जगत्यस्मिन्सर्वदेहे व्यवस्थितः
तुम्ही सर्वत्र आहात, सर्व प्राण्यांमध्ये व्यापलेले आहात. तुमच्याशिवाय काहीच अस्तित्वात नाही. या जगा मध्ये जड आणि जंगम सर्व शरीरांत तुम्हीच वास करता.
इति जप्त्वा लभेत्कामं स्वर्गभोग्यादिकं क्रमात्। आदित्यो भास्करः सूर्यो अर्को भानुर्दिवाकरः
असे जप केल्याने मनुष्याला इच्छित सर्व सुख, स्वर्गसुख आणि इतर सर्व लाभ मिळतात. आदित्य, भास्कर, सूर्य, अर्क, भानू, दिवाकर –
सुवर्णरेता मित्रश्च पूषा त्वष्टा च ते दश। स्वयंभूस्तिमिराशश्च द्वादशः परिकीर्तितः
सुवर्णरेता, मित्र, पूषा, त्वष्टा – ही तुमची दहा नावे; स्वयंभू आणि तिमिराश हे अकरावे आणि बारावे नाव म्हणून ओळखले जातात.
नामान्येतानि सूर्यस्य शुचिर्यस्तु पठेन्नरः। सर्वपापाच्च रोगाच्च मुक्तो याति परां गतिम्
जो शुद्ध मनाने सूर्याची ही नावे म्हणतो, तो सर्व पाप आणि रोगांपासून मुक्त होतो आणि सर्वोच्च स्थान प्राप्त करतो.
पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि भास्करस्य महात्मनः। रक्ताख्याये रक्तनिभास्सिंदूरारुणविग्रहाः
आता मी त्या महात्मा भास्कराची आणखी एक कथा सांगतो. 'रक्त' नावाच्या या गोष्टीत त्याचा रंग लाल, सिंदूरासारखा आणि तांबडा आहे.
यानि नामानि मुख्यानि तच्छृणुष्व षडानन। तपनस्तापनश्चैव कर्त्ता हर्त्ता ग्रहेश्वरः
हे षडानन, त्याची मुख्य नावे ऐक. तपन, तापण, कर्ता, हरता आणि ग्रहांचा स्वामी अशी त्याची नावे आहेत.
लोकसाक्षी त्रिलोकेषु व्योमाधिपो दिवाकरः। अग्निगर्भो महाविप्रः स्वर्गः सप्ताश्ववाहनः
तीनही लोकांत साक्षी असलेला, आकाशाचा अधिपती, दिवाकर, अग्निजन्मा, महान ऋषी, स्वर्ग आणि सात घोड्यांवर स्वार असलेला.
पद्महस्तस्तमोभेदी ऋग्वेदो यजुस्सामगः। कालप्रियं पुंडरीकं मूलस्थानं च भावितम्
कमळहस्त, अंधार दूर करणारा, ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामगान करणारा, काळाचा प्रिय, पुण्डरीक, मूळ स्थान आणि पूज्य.
यः स्मरेच्च सदा भक्त्या तस्य रोगभयं कुतः। शृणु कार्तिक यत्नेन सर्वपापहरं शुभम्
जो नेहमी भक्तीने त्याचे स्मरण करतो, त्याला रोगभय कशाचे? हे कार्तिक, मन लावून सर्व पापे दूर करणारे हे शुभ ऐक.
न संदेहो मनाक्कार्य आदित्यस्य महामते। ऊँ इंद्राय नमः ऊँ विष्णवे नमः
हे महाबुद्धी, आदित्याबद्दल मनात कधीच शंका ठेवू नकोस. ॐ इंद्राय नमः, ॐ विष्णवे नमः.