यत्किंचिद्दीयते दानं स्वल्पं वा यदि वा बहु। अक्षयं परलोकेषु युगाद्यासु तथैव च
थोडं असो वा जास्त, जे काही दान दिलं जातं, ते परलोकात आणि युगांच्या प्रारंभीही अक्षय राहतं.
यद्वा देवार्चनं स्तोत्रं धर्माख्यानप्रतिश्रवः। पुनाति सर्वपापेभ्यो दिवि पूज्यो भवत्यसौ
देवतांची पूजा, स्तोत्रपठण किंवा धर्मकथा ऐकणं, हे सर्व पापांपासून शुद्ध करतात आणि स्वर्गात असा मनुष्य पूजनीय होतो.
तृतीया माघमासस्य सिता मन्वंतरा स्मृता। तस्यां यद्दीयते दानं सर्वमक्षयमुच्यते
माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील तिसरी पंधरवडा मन्वंतर म्हणून ओळखला जातो; त्या काळात दिलेलं दान सर्वस्वी अक्षय मानलं जातं.
धनं भोग्यं तथा राज्यं नाकं कल्पांतरस्थितम्। तस्माद्दानं सतां पूजा प्रेत्यानंतफलप्रदा
संपत्ती, भोग, राज्य आणि कल्पकाल टिकणारा स्वर्ग — म्हणून सत्पुरुषांची सेवा आणि दान यामुळे मृत्यूनंतर अनंत फळ मिळतं.
मन्वंतरा तु माघे स्यात्सप्तमी या शितीतरा। तिथिः पुण्यतमा प्रोक्ता पुराणैरभिरक्षिता
माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील सातवी तिथी ही मन्वंतर मानली जाते; ती तिथी सर्वात पुण्यवान असून, ती पुराणांनी संरक्षित आहे.
माघमासे सिते पक्षे सप्तमी कोटिभास्करा। तामुपोष्य नरः पुण्यां मुच्यते नात्र संशयः
माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील सातवी तिथी कोट्यवधी सूर्यांसारखी तेजस्वी आहे; जो कोणी त्या दिवशी उपवास करतो, तो निश्चितच पुण्य मिळवतो आणि मुक्त होतो.
सूर्यग्रहणतुल्या हि शुक्ला माघस्य सप्तमी। अरुणोदयवेलायां तस्यां स्नानं महाफलम्
माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील सातवी तिथी सूर्यग्रहणासारखीच पुण्यदायी आहे; त्या दिवशी अरुणोदयाच्या वेळी स्नान केल्यास मोठं फळ मिळतं.
यच्च तत्र कृतं पापं मया सप्तसु जन्मसु। तन्मे रोगं च शोकं च भास्करी हंतु सप्तमी
सात जन्मांमध्ये मी केलेली जी काही पापं आहेत, ती, तसेच माझे रोग आणि दुःख, सूर्यदेवतेच्या या सातव्या तिथीने नष्ट होवोत.
जननी सर्वभूतानां सप्तमी सप्तसप्तिके। सप्तम्यामुदिते देवि नमस्ते रविमंडले
सात सातकांच्या सातव्या दिवशीची सaptमी ही सर्व जीवांची जननी आहे; हे देवी, त्या सातव्या दिवशी सूर्यमंडलात प्रकट झालेल्या तुला मी नमस्कार करतो.
अर्कपत्रं यवाः पुष्पं सुगंधं बदरीफलम्। तत्पत्रे ताम्रपात्रे वा युक्तमानीय तण्डुलम्
अर्काची पानं, ज्वारी, फुलं, सुगंधी बोरफळ आणि तांदूळ — हे सर्व अर्काच्या पानावर किंवा तांब्याच्या पात्रात एकत्र आणावेत.
यज्ञसूत्रं ससिंदूरं दत्वा चार्घं सुशोभनम्। सर्वपापं क्षयं याति सप्तजन्मकृतं च यत्
यज्ञसूत्र आणि कुंकू देऊन सुंदर अर्घ्य अर्पण केल्यास, सात जन्मांची सर्व पापं नष्ट होतात.
नरकैः पीड्यते तावद्रोगैः पापैश्च दुःखदैः। हविष्यं भोजयेदन्नं शुद्धमातपतंडुलैः
नरक, रोग आणि पापांनी जोपर्यंत त्रास होतो, तोपर्यंत शुद्ध, उन्हात वाळवलेल्या तांदळाचं हविष्य अन्न ब्राह्मणाला खाऊ घालावं.
वर्जयेच्च शिलाघृष्टं शृंगबेरं तु शाककम्। कोरदूषकपत्रं च रंभाच्छागीघृतं तथा
दगडावर घासलेलं आले, पालेभाज्या, कोरडूषकाची पानं, केळीवर वाढवलेल्या शेळीचं तूप किंवा शेळीचं तूप — हे सर्व टाळावं.
केशकीटादिकं वर्ज्यमुष्णोदस्नानमेव च। अल्पबीजादिकं सर्वं व्रते सूरस्य वर्जयेत्
केस, किडे वगैरेही वर्ज्य करावेत, तसेच गरम पाण्याने अंघोळ करणं टाळावं. सूर्यव्रत करताना लहान बियांची सर्व अन्नपदार्थं वर्ज्य करावीत.
अन्यच्च नाचरेत्तत्र धर्मचिंतां विना व्रती। सौरव्रतं महापुण्यं पुराणैरभिनंदितम्
व्रतीने तिथे धर्माचा विचार न करता कोणताही कृती करू नये. सूर्यव्रत हे फार पुण्यदायी असून पुराणांमध्ये त्याचं मोठं गौरव करण्यात आलं आहे.
वर्षकोटिसहस्राणि वर्षकोटिशतानि च। आदित्यस्य समं भोग्यं लभते दिवि शाश्वतम्
कोट्यवधी वर्षं आणि शेकडो कोटी वर्षं, स्वर्गात सूर्याइतकीच अनंत सुखभोग मिळतात.
एवं स्वर्गक्षयादेव राजा भूमौ महाधनी। मर्त्यलोके पुराभ्यासात्करोति भास्करव्रतम्
स्वर्गातील पुण्य संपल्यावर तो राजा पृथ्वीवर जन्म घेऊन फार श्रीमंत होतो; पूर्वीच्या सवयीमुळे तो माणसांच्या जगातही सूर्यव्रत करतो.
तथा स्वयं सुखं भोग्यं लभते दिवि शाश्वतम्। आरोग्यं संपदं जन्मी भास्करस्य प्रसादतः
अशा प्रकारे, त्याला स्वर्गात कायमचं सुख, आरोग्य आणि संपत्ती मिळते, हे सर्व सूर्याच्या कृपेने.
रविवारे भवेद्या च सप्तमी माघशुक्लके। महाजयेति विख्याता अन्यत्र विजया स्मृता
माघ महिन्यात शुक्ल पक्षातील सप्तमी जर रविवारी आली, तर तिला 'महाजया' म्हणतात; इतर वेळी तिला 'विजया' म्हणतात.
विजया कोटिलक्षं स्यादनंतं स्यान्महाजया। तत्रैकेन व्रतेनैव मुच्यते जन्मबंधनात्
'विजया'चे पुण्य कोटी लक्ष आहे, पण 'महाजया'चे पुण्य अनंत आहे; या व्रताचा एकदाही नियमाने पालन केल्यास जन्मबंधनातून मुक्ती मिळते.
अश्वरत्नं सुवर्णं च रक्तवस्त्रं च धान्यकम्। ददाति भास्कर प्रीत्या स्वर्ग मर्त्यपतिः क्रमात्
सूर्याच्या भक्तीने मर्त्यलोकाचा राजा घोड्याचं रत्न, सोनं, लाल वस्त्र आणि धान्य यथाक्रमाने दान देतो आणि स्वर्ग मिळवतो.
एषां भेदं प्रवक्ष्यमि शृणु विप्र यथार्थवत्। उत्तमाभरणैर्युक्तं सद्वाहं यो ददाति ह
या सर्वांचे फरक मी सांगतो, ब्राह्मणांनो, नीट ऐका — जो उत्तम दागिन्यांनी सजवलेला घोडा दान देतो—
समुद्रैस्सप्तभिर्जुष्टां भूमिमेत्यारिवर्जिताम्। लभेद्भवांतरे मर्त्यमेकेनैकाधिपो भवेत्
—आणि सात समुद्रांनी वेढलेली, शत्रुमुक्त जमीन दान करतो, तो पुढच्या जन्मी माणसांत सर्वांचा एकमेव राजा होतो.
अश्वहीनं च पत्रांगं वृषभैर्वाप्यलंकृतम्। हेममाषं द्विमाषं वा दक्षिणा विहिता बुधैः
घोडा नसेल, किंवा त्याऐवजी बैल असेल, किंवा पानांनी सजवलेला असेल, तर सोनं किंवा दोन माप सोनं दान करावं, असं ज्ञानी लोकांनी सांगितलं आहे.
रत्नभांडं महार्थं च हैमैरेव कृतं च यत्। स्वर्णं वा केवलं दत्वा त्रिविष्टपधनेश्वरः
मोठं रत्नांचं भांडार, किंवा पूर्णपणे सोन्याचं बनवलेली वस्तू, किंवा फक्त सोनं दान केल्याने, स्वर्गात धनाचा स्वामी होतो.
रक्तवस्त्रं च धान्यं च शक्तितो यः प्रयच्छति। स्वर्गोर्व्योरीशतामेति न तं लक्ष्मीर्विमुंचति
जो आपल्या सामर्थ्यानुसार लाल वस्त्र आणि धान्य दान करतो, तो स्वर्ग आणि पृथ्वीवर राज्य मिळवतो; लक्ष्मी त्याला कधीच सोडत नाही.
अरोगी सुप्रसन्नात्मा दस्युजेता प्रतापवान्। यावत्प्रभासते भानुस्तावत्पूज्यतमो हि सः
तो निरोगी, आनंदी मनाचा, शत्रूंवर विजय मिळवणारा आणि तेजस्वी होतो; जोपर्यंत सूर्य प्रकाशतो, तोपर्यंत तो सर्वांत पूज्य राहतो.
माघादौ द्वादशींमायां सप्तमीं कारयेत्स तु। इहाभीष्टफलं भुक्त्वा सुरैश्चैव प्रपूज्यते
माघ महिन्याच्या सुरुवातीला, किंवा माया महिन्यात द्वादशी किंवा सप्तमीला हे व्रत करावं; इथे इच्छित फळं मिळवून, तो देवांकडून पूजिला जातो.
अर्काङ्गसप्तमी व्रतं कृत्वा च विधिवद्बुधः। पापात्पूत इहाभीष्टं संप्राप्य मुक्तिमाप्नुयात्
सूर्याच्या सप्तमीचं व्रत नीट पाळल्यावर, ज्ञानी माणूस पापमुक्त होतो, इथे इच्छित फळ मिळवतो आणि शेवटी मुक्ती मिळवतो.
लक्षणं च प्रवक्ष्यामि मासि मासि च यो विधिः। व्रतस्यास्य प्रसादाच्च सुराणामर्चितो दिवि
आता मी या व्रताची लक्षणं आणि प्रत्येक महिन्याचा विधी सांगतो; या व्रताच्या कृपेने स्वर्गात देवांकडून पूजिला जातो.